હવે ATM માંથી પૈસા કાઢવા એટલે ખિસ્સા ખાલી કરવા! જાણો કઈ બેંકોએ ઝીંક્યો છે ‘ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ’ અને કોની ઉંઘ ઉડી ગઈ.
નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત એટલે કે 1 એપ્રિલ 2026 થી સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર સીધી અસર પડવા જઈ રહી છે. દેશની અગ્રણી ખાનગી અને સરકારી બેંકો જેવી કે HDFC બેંક, પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને બંધન બેંકે તેમના ATM ટ્રાન્ઝેક્શન અને રોકડ ઉપાડના નિયમોમાં મોટા ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે. આ ફેરફારો પછી, ગ્રાહકોએ ATM નો ઉપયોગ કરતી વખતે અને UPI દ્વારા કેશ ઉપાડતી વખતે પહેલા કરતા વધુ સાવધ રહેવાની જરૂર પડશે. જો તમે નિયમોનું ધ્યાન નહીં રાખો, તો તમારે દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન પર વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે.
બેંકોનું કહેવું છે કે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને પ્રોત્સાહન આપવા અને ઓપરેશનલ ખર્ચને સંતુલિત કરવા માટે આ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. જોકે, મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો માટે આ ફેરફારો ચિંતાનો વિષય બની શકે છે, કારણ કે મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા પૂરી થયા પછી લાગતો ચાર્જ હવે વધારી દેવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને UPI દ્વારા એટીએમમાંથી પૈસા ઉપાડવાની જે સુવિધા અત્યાર સુધી અલગ ગણાતી હતી, તેને પણ હવે મુખ્ય મર્યાદામાં સામેલ કરી દેવામાં આવી છે.
HDFC બેંકનો નવો નિયમ: UPI કેશ વિથડ્રોઅલ હવે ફ્રી લિમિટમાં સામેલ
HDFC બેંકે તેના ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટો ઝટકો આપ્યો છે. અત્યાર સુધી ઘણા ગ્રાહકો એટીએમ કાર્ડ વગર UPI એપ્લિકેશન દ્વારા એટીએમમાંથી પૈસા ઉપાડતા હતા, જેને કાર્ડ ટ્રાન્ઝેક્શન કરતા અલગ ગણવામાં આવતું હતું. પરંતુ 1 એપ્રિલ 2026 થી, UPI દ્વારા કરવામાં આવતા રોકડ ઉપાડને પણ તમારી માસિક ‘ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ’ માં ગણવામાં આવશે. એટલે કે, જો તમારી બેંક તમને મહિને 5 ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન આપે છે, તો તેમાં કાર્ડ અને UPI બંનેનો સમાવેશ થઈ જશે.
જો ગ્રાહક તેની નિર્ધારિત ફ્રી લિમિટ વટાવી જાય છે, તો દરેક વધારાના ટ્રાન્ઝેક્શન પર ₹23 નો ચાર્જ અને તેના પર લાગુ ટેક્સ (GST) ચૂકવવો પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે જે ગ્રાહકો મહિનામાં વારંવાર નાની રકમ ઉપાડે છે, તેમના માટે આ સુવિધા હવે મોંઘી સાબિત થશે. બેંક આ પગલા દ્વારા ગ્રાહકોને રોકડ વ્યવહાર ઘટાડવા અને સીધા ડિજિટલ પેમેન્ટ તરફ વળવા પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB): ડેબિટ કાર્ડની દૈનિક ઉપાડ મર્યાદામાં મોટો ઘટાડો
સરકારી ક્ષેત્રની પંજાબ નેશનલ બેંકે (PNB) તેના વિવિધ ડેબિટ કાર્ડ્સ પર દૈનિક રોકડ ઉપાડની મર્યાદા ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ ફેરફાર પણ 1 એપ્રિલ 2026 થી અમલમાં આવશે. RuPay પ્લેટિનમ ડોમેસ્ટિક, ઇન્ટરનેશનલ, વુમન પાવર અને ગોલ્ડ ડેબિટ કાર્ડ જેવા લોકપ્રિય કાર્ડ્સ માટે દૈનિક મર્યાદા ₹1,00,000 થી ઘટાડીને ₹50,000 કરી દેવામાં આવી છે.
એટલું જ નહીં, પ્રીમિયમ કાર્ડ્સ જેવા કે RuPay સિલેક્ટ અને વિઝા સિગ્નેચર ડેબિટ કાર્ડ માટે પણ મર્યાદા ₹1,50,000 થી ઘટાડીને ₹75,000 કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર એવા ગ્રાહકો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે જેમને વ્યવસાય કે અન્ય જરૂરિયાતો માટે એકસાથે મોટી રોકડ રકમ ઉપાડવાની જરૂર પડે છે. બેંકના મતે, આ સુરક્ષાના કારણોસર લેવાયેલું પગલું છે જેથી ઓનલાઇન ફ્રોડ કે એટીએમ ક્લોનિંગની સ્થિતિમાં ગ્રાહકોને મોટા આર્થિક નુકસાનથી બચાવી શકાય.
બંધન બેંક: મેટ્રો શહેરોમાં ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા માત્ર 3 સુધી સીમિત
બંધન બેંકે પણ તેના ATM ટ્રાન્ઝેક્શનના નિયમોને વધુ કડક બનાવ્યા છે. નવા નિયમ મુજબ, ગ્રાહકો પોતાના બેંકના એટીએમ પર દર મહિને 5 ફ્રી ફાઇનાન્શિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકશે. જોકે, અન્ય બેંકોના એટીએમનો ઉપયોગ કરવા પર મર્યાદા ઘટાડવામાં આવી છે. મેટ્રો શહેરોમાં અન્ય બેંકના એટીએમ પર માત્ર 3 ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન મળશે, જેમાં નાણાકીય (પૈસા ઉપાડવા) અને બિન-નાણાકીય (બેલેન્સ ચેક, પિન ચેન્જ) બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
મર્યાદા પૂરી થયા પછી, દરેક ફાઇનાન્શિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન પર ₹23 અને બિન-નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શન પર ₹10 નો ચાર્જ લાગશે. વધુમાં, જો તમારા ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ ન હોવાને કારણે ટ્રાન્ઝેક્શન ‘ફેઈલ’ થાય છે, તો બેંક ₹25 નો પેનલ્ટી ચાર્જ વસૂલશે. આથી, એટીએમમાં કાર્ડ નાખતા પહેલા તમારા ખાતાનું બેલેન્સ ચેક કરવું હવે ખૂબ જ જરૂરી બની ગયું છે.
ગ્રાહકોએ શું કરવું જોઈએ? ખર્ચ બચાવવા માટેની ટિપ્સ
આ નવા ફેરફારો વચ્ચે તમારા નાણાં બચાવવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
-
નાની રકમ વારંવાર ઉપાડવાનું ટાળો: મહિનાની શરૂઆતમાં જ જરૂરી રોકડ એકસાથે ઉપાડી લો જેથી વારંવાર એટીએમ ન જવું પડે.
-
ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ કરો: શક્ય હોય ત્યાં સુધી દુકાનો કે મોલમાં સીધા UPI અથવા ડેબિટ કાર્ડ સ્વાઇપથી પેમેન્ટ કરો, જેથી રોકડની જરૂર ઓછી પડે.
-
બેલેન્સ ચેક કરવા માટે એપનો ઉપયોગ: એટીએમ પર જઈને બેલેન્સ ચેક કરવાને બદલે બેંકની મોબાઈલ એપ કે નેટ બેંકિંગનો ઉપયોગ કરો, જેથી ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન વેડફાય નહીં.
-
ખાતામાં બેલેન્સ જાળવો: એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શન ફેઈલ થવા પર લાગતા ચાર્જથી બચવા માટે હંમેશા ખાતામાં પૂરતી રકમ છે કે નહીં તેની ખાતરી કરો.
આ ફેરફારો દર્શાવે છે કે બેંકિંગ હવે વધુને વધુ મોંઘી અને ડિજિટલ બની રહી છે. જો તમે તમારા ખર્ચ પર નિયંત્રણ રાખવા માંગો છો, તો 1 એપ્રિલ પહેલા તમારી બેંકના નવા ચાર્જીસ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી લેવી હિતાવહ છે.
