ભૂલથી પણ કેશ લઈને હાઈવે પર ન નીકળતા! 1,150 થી વધુ ટોલ પ્લાઝા પર બદલાઈ ગઈ સિસ્ટમ, આ રીતે જ થશે પેમેન્ટ
જો તમે અવારનવાર હાઈવે પર મુસાફરી કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે. ભારત સરકાર ડિજિટલ ઈન્ડિયાના અભિયાનને હવે હાઈવે પરના ટોલ પ્લાઝા સુધી સંપૂર્ણપણે લઈ જવાની તૈયારી કરી ચૂકી છે. આગામી 10 એપ્રિલ, 2026 થી દેશભરના નેશનલ હાઈવે પર ટોલ ટેક્સ વસૂલવાની પદ્ધતિમાં ધરખમ ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધી જે લોકો છૂટા પૈસાની પળોજણમાં પડતા હતા અથવા રોકડ આપીને ટોલ ભરતા હતા, તેમના માટે હવે રસ્તો બંધ થવા જઈ રહ્યો છે.
સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરનામું બહાર પાડીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે ટોલ પ્લાઝા પર રોકડ (Cash) સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ મુસાફરીને વધુ ઝડપી, સરળ અને ટ્રાફિક જામ મુક્ત બનાવવાનો છે.
10 એપ્રિલથી ‘કેશલેસ’ બનશે ટોલ પ્લાઝા
નવા નિયમ મુજબ, 10 એપ્રિલથી દેશના તમામ નેશનલ હાઈવે પર રોકડથી ટોલ ટેક્સ ભરવાની સુવિધા સત્તાવાર રીતે બંધ કરી દેવામાં આવશે. અત્યાર સુધી ઘણા વાહનચાલકો FASTag ન હોવાને કારણે અથવા ટેકનિકલ સમસ્યાને લીધે કેશ લેનનો ઉપયોગ કરતા હતા, જેના કારણે લાંબી લાઈનો લાગતી હતી અને સમયનો વેડફાટ થતો હતો.
હવે તમામ પેમેન્ટ માત્ર ડિજિટલ માધ્યમથી જ થશે. ટોલ પ્લાઝા પર હવે માત્ર FASTag અને UPI (Google Pay, PhonePe, Paytm વગેરે) જેવા વિકલ્પો જ ઉપલબ્ધ રહેશે. આનાથી ગાડીઓની અવરજવર ઝડપી બનશે અને ટોલ નાકા પર જે અફરાતફરી જોવા મળતી હતી, તેનાથી છૂટકારો મળશે.
સરકારે આટલો મોટો નિર્ણય કેમ લીધો?
દેશભરના આશરે 1,150 થી વધુ ટોલ પ્લાઝા પર આ નવો નિયમ લાગુ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
-
ટ્રાફિક જામમાંથી મુક્તિ: રોકડ વ્યવહારમાં સમય વધુ લાગે છે, જેના કારણે ટોલ નાકા પર લાંબી કતારો લાગે છે. ડિજિટલ પેમેન્ટથી સેકન્ડોમાં વ્યવહાર પૂરો થશે અને વાહનો અટક્યા વગર પસાર થઈ શકશે.
-
પારદર્શિતામાં વધારો: ડિજિટલ પેમેન્ટને કારણે તમામ વ્યવહારોનો રેકોર્ડ સરકાર પાસે રહેશે, જેનાથી ભ્રષ્ટાચાર અને ગેરરીતિની શક્યતાઓ નહિવત થઈ જશે.
-
સમય અને ઇંધણની બચત: લાઈનમાં ઉભા રહેવાને કારણે વાહનોનું એન્જિન ચાલુ રહે છે, જેનાથી ઈંધણનો બગાડ થાય છે. હવે નો-સ્ટોપ મુસાફરીથી સમય અને પૈસા બંને બચશે.
ટોલના દરમાં પણ થયો વધારો: ખિસ્સા પર પડશે બોજ
માત્ર પેમેન્ટની પદ્ધતિ જ નથી બદલાઈ, પરંતુ સરકારે ટોલ ટેક્સના દરમાં પણ વધારો ઝીંક્યો છે. નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત સાથે જ નેશનલ હાઈવે પર ટોલના દરોમાં અંદાજે 10 ટકા સુધીનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશના એક્સપ્રેસવે પર મુસાફરી કરવી હવે મોંઘી પડશે. ત્યાંના દરોમાં 1.5 ટકાથી 3.5 ટકા સુધીનો વધારો થયો છે. કેટલાક ઉદાહરણો જોઈએ:
-
લખનઉ-આગ્રા એક્સપ્રેસવે: કાર અને SUV માટે ટોલ 665 રૂપિયાથી વધીને હવે 675 રૂપિયા થઈ ગયો છે. જ્યારે ટુ-વ્હીલર માટે આ દર 330 રૂપિયાથી વધીને 335 રૂપિયા થયો છે.
-
ગોરખપુર લિંક એક્સપ્રેસવે: અહીં પણ ફોર-વ્હીલર માટે 295 રૂપિયા અને ટુ-વ્હીલર માટે 145 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
ગુજરાતી મુસાફરો માટે શું બદલાશે?
ગુજરાતમાં અમદાવાદ-વડોદરા એક્સપ્રેસવે હોય કે પછી સુરત, વલસાડ અને ભરૂચ તરફ જતા નેશનલ હાઈવે, દરેક જગ્યાએ હવે FASTag ફરજિયાત જેવું જ થઈ જશે. જો તમારી પાસે હજુ પણ FASTag નથી અથવા તેમાં બેલેન્સ ઓછું રહે છે, તો 10 એપ્રિલ પહેલા તેને અપડેટ કરી લેવું હિતાવહ છે. જો તમે કેશ લઈને જશો, તો તમારે UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરવાની ફરજ પડશે અથવા પેનલ્ટી ભરવી પડી શકે છે.
ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટ મુસાફરી
સરકારનો આ નિર્ણય લાંબા ગાળે મુસાફરો માટે ફાયદાકારક છે. જોકે, શરૂઆતના દિવસોમાં જે લોકો ટેકનોલોજીથી વધુ પરિચિત નથી તેમને થોડી મુશ્કેલી પડી શકે છે. પરંતુ ટ્રાફિક મુક્ત હાઈવે અને સરળ પેમેન્ટ સિસ્ટમ માટે આ એક આવકારદાયક પગલું છે.
