દાંતના દુખાવાને ન કરો અવગણના: સામાન્ય દેખાતો દુખાવો હોઈ શકે છે જડબાના કેન્સરનો સંકેત
ઘણીવાર આપણને દાંતમાં દુખાવો થાય ત્યારે આપણે તેને સામાન્ય ગણીને અવગણીએ છીએ. આપણને લાગે છે કે કંઈક ઠંડું-ગરમ ખવાઈ ગયું હશે અથવા બ્રશ કરતી વખતે ઈજા થઈ હશે. પરંતુ જો આ દુખાવો લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે, તો તેને હળવાશથી લેવો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, દાંતનો સતત રહેતો દુખાવો ક્યારેક ‘ઓરલ કેન્સર’ અથવા ‘જડબાના કેન્સર’ (Jaw Cancer) નું પ્રારંભિક લક્ષણ હોઈ શકે છે.
ક્યારે બને છે આ જીવલેણ?
કેન્સરના નિષ્ણાતોના અહેવાલ મુજબ, દાંતની આસપાસ થતું કેન્સર સામાન્ય રીતે પેઢા, દાંતના મૂળ અથવા જડબાના હાડકામાં શરૂ થાય છે. મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે દાંતમાં કેન્સર ન થઈ શકે, અને આ જ માન્યતાને કારણે તેઓ શરૂઆતના લક્ષણોને નજરઅંદાજ કરે છે. જો આ બીમારીની ઓળખ પ્રથમ તબક્કામાં થઈ જાય, તો ડોક્ટર અસરગ્રસ્ત હિસ્સાને દૂર કરીને દર્દીને સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ કરી શકે છે.
સામાન્ય દુખાવો અને કેન્સરના દુખાવા વચ્ચેનો તફાવત
દાંતમાં કેવિટી, પેઢામાં ઇન્ફેક્શન કે સાયનસને કારણે થતો દુખાવો સારવાર પછી મટી જાય છે. પરંતુ કેન્સર સાથે જોડાયેલો દુખાવો અલગ પ્રકારનો હોય છે:
- સતત રહેતો દુખાવો: સામાન્ય દુખાવો દવા કે ઘરેલું ઉપચારથી મટી જાય છે, પરંતુ કેન્સરનો દુખાવો અઠવાડિયા કે મહિનાઓ સુધી ચાલુ રહે છે.
- વ્યાપક અસર: આ દુખાવો ધીમે-ધીમે જડબા, ચહેરા અને કાન સુધી ફેલાવા લાગે છે.
જડબાના કેન્સરના મુખ્ય સંકેતો
તમારા મોં કે દાંતમાં નીચે મુજબના ફેરફારો દેખાય તો તરત જ સાવધ થઈ જવું જોઈએ:
- અસાધારણ સોજો: જો પેઢા કે જડબામાં સોજો આવે, જે સ્પર્શ કરવા પર કઠણ લાગે અને લાંબા સમય સુધી ઉતરે નહીં, તો તે ચિંતાનો વિષય છે. તેનાથી ચહેરાનો આકાર પણ બદલાઈ શકે છે.
- દાંતનું હલવું: જો કોઈ ઈજા કે પાયોરિયા વગર જ દાંત અચાનક ઢીલા પડીને હલવા લાગે, તો તે જડબાના હાડકામાં થઈ રહેલા કેન્સરગ્રસ્ત ફેરફારનો સંકેત હોઈ શકે છે.
- મોં ખોલવામાં તકલીફ: જો તમને જડબામાં જકડન અનુભવાય અને મોં પૂરેપૂરું ખોલવામાં મુશ્કેલી પડે, તો તે ગંભીર લક્ષણ છે.
- રુઝ ન આવતા ચાંદા: મોંમાં એવા ચાંદા જે બે અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી રુઝાય નહીં, તે ઓરલ કેન્સરની નિશાની હોઈ શકે છે.
બચાવ અને સાવચેતી
સામાન્ય રીતે દાંતના દુખાવાનું કારણ સ્પષ્ટ હોય છે અને ડેન્ટિસ્ટ પાસે ગયા પછી રાહત મળી જાય છે. પરંતુ જો સારવાર છતાં પણ સોજો ઓછો ન થાય, મોંનો કોઈ ભાગ સુન્ન (Numb) થઈ જાય અથવા કારણ વગર દાંત ઢીલા પડે, તો તરત જ બાયોપ્સી કે જરૂરી તપાસ કરાવવી જોઈએ. સમયસર નિદાન જ આ ગંભીર બીમારી સામે બચવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે.

