દક્ષિણ કોરિયાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ યૂન સુક યોલને 5 વર્ષની જેલ: માર્શલ લો સંકટ બાદ આવ્યો પહેલો મોટો કોર્ટનો ચુકાદો
દક્ષિણ કોરિયાની એક અદાલતે શુક્રવાર, 16 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ યૂન સુક યોલને પાંચ વર્ષની જેલની સજા ફટકારી છે. આ સજા ન્યાયમાં અવરોધ ઊભો કરવા (obstruction of justice) અને માર્શલ લો દરમિયાન સત્તાના દુરુપયોગ સાથે જોડાયેલા અન્ય ગુનાઓ માટે આપવામાં આવી છે. ન્યાયાધીશ બેક ડે-હ્યુને ચુકાદો સંભળાવતા કહ્યું કે, યૂને રાષ્ટ્રપતિ તરીકે બંધારણનું રક્ષણ કરવાની પોતાની ફરજની અવગણના કરી અને દેશને રાજકીય સંકટમાં ધકેલી દીધો.
માર્શલ લો સંકટની પૃષ્ઠભૂમિ
આ સમગ્ર મામલો 3 ડિસેમ્બર 2024 ની એ ઘટનાથી શરૂ થયો હતો જ્યારે યૂન સુક યોલે અચાનક દેશમાં માર્શલ લો (લશ્કરી શાસન) ની જાહેરાત કરી દીધી હતી. તેમણે વિરોધ પક્ષો પર “રાજ્ય વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ” માં સામેલ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. જોકે, માર્શલ લોની જાહેરાતના છ કલાક પછી જ નેશનલ એસેમ્બલીએ સર્વસંમતિથી તેને રદ કરવા માટે મતદાન કર્યું હતું. આ પગલાની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે “સ્વ-તખ્તાપલટ” (self-coup) તરીકે ટીકા કરવામાં આવી હતી.
મહાભિયોગ અને ધરપકડ
માર્શલ લોના નિષ્ફળ પ્રયાસ પછી, 14 ડિસેમ્બર 2024 ના રોજ નેશનલ એસેમ્બલીએ યૂન વિરુદ્ધ મહાભિયોગ (impeachment) પસાર કર્યો. ત્યારબાદ, 4 એપ્રિલ 2025 ના રોજ બંધારણીય અદાલતે સર્વસંમતિથી મહાભિયોગને માન્ય રાખી તેમને પદ પરથી હટાવી દીધા હતા. યૂનની 15 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, અને તેઓ દક્ષિણ કોરિયાના ઇતિહાસમાં ધરપકડ થનારા પ્રથમ પદસ્થ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા.
રાજકીય પરિવર્તન અને આગામી ખટલાઓ
- નવા રાષ્ટ્રપતિ: યૂન હટ્યા બાદ, 3 જૂન 2025 ના રોજ યોજાયેલી વિશેષ ચૂંટણીમાં લી જે માયુંગ (Lee Jae Myung) દેશના નવા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચુંટાયા હતા.
- ગંભીર આરોપો: યૂન સુક યોલ હજુ પણ ઘણી કાયદાકીય લડાઈઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. સૌથી ગંભીર આરોપ રાજદ્રોહ (insurrection) નો છે, જેમાં સરકારી વકીલોએ તેમના માટે મૃત્યુદંડની માંગ કરી છે.
- આગામી તારીખ: રાજદ્રોહના કેસમાં અદાલત 19 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ પોતાનો ચુકાદો સંભળાવી શકે છે. અદાલતની બહાર યૂનના સમર્થકો હજુ પણ તેમના સમર્થનમાં પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે, જે દેશમાં ઊંડા રાજકીય વિભાજનને દર્શાવે છે.
