વિદેશી કર્મચારીઓ માટે મુશ્કેલીઓ વધી, અમેરિકામાં વિઝા એક્સટેન્શન ફી વધારવાની યોજના
અમેરિકામાં નોકરી કરવાનું અને ત્યાં વસવાનું સ્વપ્ન જોતા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે એક મોટી અને ચિંતાજનક ખબર સામે આવી રહી છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન વધુ એકવાર ઇમિગ્રેશન નિયમોને કડક કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. અમેરિકા હવે H-1B અને L-1 વિઝાની મુદત લંબાવવા એટલે કે એક્સટેન્શન (Extension) ની પ્રક્રિયાને અત્યંત મોંઘી કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ સંભવિત ફેરફારથી તે વિદેશી કુશળ કર્મચારીઓ પર સૌથી મોટી અસર પડશે, જેઓ અમેરિકાની મોટી કંપનીઓમાં પોતાની સેવાઓ આપી રહ્યા છે અને જેમાં ભારતીયોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.
આ સમગ્ર માનેડાને વિસ્તારથી સમજીએ કે આ નવો પ્રસ્તાવ શું છે, હાલના નિયમો શું કહે છે અને તેનાથી ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ પર કઈ પ્રકારની અસર પડવાની છે.
શું છે ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો નવો પ્રસ્તાવ?
અમેરિકન હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગ (DHS) ના તાજેતરના રેગ્યુલેટરી એજન્ડા મુજબ, પ્રશાસન ટૂંક સમયમાં જ એક નવો અને આખરી નિયમ (Final Rule) લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ નવા નિયમ હેઠળ વર્ક વિઝાની મુદત વધારવા એટલે કે એક્સટેન્શનની અરજીઓ પર પણ ‘9-11 રિસ્પોન્સ ફી’ અને ‘બાયોમેટ્રિક એન્ટ્રી-એક્ઝિટ ફી’ લાગુ કરી દેવામાં આવશે.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે અત્યાર સુધી જે કંપનીઓને વિઝા રિન્યુઅલ કે એક્સટેન્શન વખતે આ વધારાના શુલ્કોથી રાહત મળી જતી હતી, તેમને હવે પોતાના ખિસ્સા ઢીલા કરવા પડશે. આ પગલાથી તે મોટી અમેરિકન અને મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓનો ખર્ચ અચાનક ઘણો વધી જશે, જે વિદેશી ટેલેન્ટ અને કુશળ કર્મચારીઓ પર મુખ્યરૂપે નિર્ભર છે.
હાલના નિયમો શું કહે છે?
હાલના અમેરિકન ઇમિગ્રેશન નિયમો અનુસાર, જે કંપનીઓમાં 50 થી વધુ કર્મચારીઓ કામ કરે છે અને જેમાંના અડધાથી વધુ કર્મચારીઓ H-1B અથવા L-1 વિઝા પર છે, તેમને કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં ભારે ફી ચૂકવવી પડે છે.
-
જ્યારે કોઈ કંપની પહેલીવાર કોઈ કર્મચારી માટે H-1B અરજી દાખલ કરે છે અથવા કોઈ કર્મચારી પોતાનો એમ્પ્લોયર (Employer) બદલે છે, ત્યારે H-1B માટે વધારાના 4,000 ડોલર અને L-1 વિઝા માટે 4,500 ડોલરની ફી ચૂકવવી પડે છે.
-
જો કે, અત્યાર સુધી એ સ્પષ્ટ નહોતું કે આ ફી વિઝા એક્સટેન્શન પર પણ સંપૂર્ણપણે લાગુ થશે કે નહીં. પરંતુ નવા નિયમો હેઠળ ડીએચએસ તેને સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ અને અનિવાર્ય કરવા જઈ રહ્યું છે, જેનાથી વિઝા લંબાવવું કંપનીઓ માટે વધુ ખર્ચાળ બની જશે.
સૌથી વધુ અસર કઈ કંપનીઓ પર પડશે?
આ નવો પ્રસ્તાવ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે તાજેતરમાં જ ટ્રમ્પ પ્રશાસનને એક કાંનૂની મોરચે ઝટકો લાગ્યો હતો, પરંતુ તેઓ પોતાની નીતિઓ લાગુ કરવા માટે સતત રસ્તાઓ શોધી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે H-1B વિઝા ધારકોને શરૂઆતના ત્રણ વર્ષ પૂરા થયા પછી પોતાના પ્રવાસને લંબાવવા માટે એક્સટેન્શનની જરૂર પડે છે.
આ ફી વધારાથી ગૂગલ, મેટા, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ, એપલ અને ટીસીએસ (TCS) જેવી દિગ્गज ટેક અને આઈટી સર્વિસ કંપનીઓ પર આર્થિક દબાણ ઘણું વધી જશે. આ ઉપરાંત, મેટા અને ગૂગલ જેવી કંપનીઓ પોતાના યુએસ ઓપરેશન્સમાં સિનિયર અધિકારીઓ, મેનેજર્સ અને ખાસ ટેકનિકલ કુશળતા ધરાવતા કર્મચારીઓને મોકલવા માટે L-1 વિઝાનો ભારે ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી તેમના ઓપરેશન્સ પણ પ્રભાવિત થશે.
ભારતીય કર્મચારીઓ પર કેમ પડશે સૌથી મોટી અસર?
અમેરિકામાં કામ કરી રહેલા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે આ સમાચાર કોઈ ઝટકાથી કમ નથી, કારણ કે દર વર્ષે મળતા H-1B એક્સટેન્શનનો એક મોટો હિસ્સો ભારતીરોના ખાતામાં જ જાય છે. યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસિસ (USCIS) ના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર:
-
નાણાકીય વર્ષ 2025 માં કુલ 406,685 H-1B અરજીઓને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
-
તેમાંથી લગભગ 71 ટકા મંજૂરીઓ (એટલે કે 291,542 અરજીઓ) નવી ભરતીઓ માટે નહીં, પરંતુ પહેલાથી ચાલી રહેલા રોજગારને ચાલુ રાખવા (Employment Continuance/Extension) માટે હતી.
-
આ રિન્યુઅલ અથવા એક્સટેન્શન મંજૂરીઓમાંથી એકલા 226,359 મંજૂરીઓ ભારતીય નાગરિકોને મળી, જે કુલ H-1B રિન્યુઅલના 77.6 ટકા છે. તેના મુકાબલે ચીન બીજા નંબરે રહ્યું, જેને માત્ર 31,581 મંજૂરીઓ જ મળી શકી.
ટેક સેક્ટરના દિગ્ગજો પર પડશે સીધો પ્રભાવ
નેશનલ ફાઉન્ડેશન ફોર અમેરિકન પોલિસીના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો નાણાકીય વર્ષ 2025 માં નોકરી ચાલુ રાખવા અથવા વિઝા વધારવાના મામલામાં સૌથી વધુ H-1B અરજીઓ જે કંપનીઓની મંજૂર થઈ, તેમાં એમેઝોન સૌથી આગળ (14,532) હતી. ત્યારબાદ ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસેઝ એટલે કે ટીસીએસ (5,293), માઈક્રોસોફ્ટ (4,863), મેટા (4,740), એપલ (4,610) અને ગૂગલ (4,509) નું નામ આવે છે. ચુંકી આ તમામ કંપનીઓ હજારોની સંખ્યામાં ભારતીય કર્મચારીઓને રાખે છે, તેથી વિઝા એક્સટેન્શન મોંઘા થવાથી તેમના એચઆર (HR) બજેટ પર સીધી અસર પડશે.
કુલ મળીને, જો આ નવો નિયમ સંપૂર્ણપણે લાગુ થઈ જાય છે, તો અમેરિકામાં કામ કરી રહેલા ભારતીયો માટે પોતાના વિઝાની મુદત વધારવી અને કંપનીઓ માટે વિદેશી કુશળ કામદારોને રોકી રાખવા બંને જ બાબતો ઘણી મોંઘી અને જટિલ બની જશે.