“ખામેનીનો પુત્ર મૂર્ખ છે”: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વિવાદાસ્પદ નિવેદનથી અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ
વૈશ્વિક રાજનીતિના મંચ પર એક અત્યંત વિસ્ફોટક સ્થિતિ પેદા થઈ છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સાથેના સંઘર્ષ દરમિયાન ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ ખામેનીનું અવસાન થયું હતું. આ ઘટનાના થોડા દિવસો બાદ હવે તેમના પુત્ર, મોજતબા ખામેનીને ઈરાનના નવા ‘સુપ્રીમ લીડર’ તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા છે. જોકે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ નિમણૂકને ફગાવી દઈને ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તન કરવાની ખુલ્લી ધમકી આપી છે.
ટ્રમ્પનો આકરો પ્રહાર: “હું મોજતબાને સ્વીકારતો નથી”
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસ ખાતેથી આપેલા નિવેદનમાં અત્યંત કડક શબ્દોનો પ્રયોગ કર્યો છે. તેમણે મોજતબા ખામેનીને ‘મૂર્ખ’ ગણાવતા કહ્યું કે, “ઈરાનનું નવું નેતૃત્વ પોતાનો સમય બગાડી રહ્યું છે. હું મોજતબા ખામેનીને મંજૂરી આપતો નથી. અમેરિકા ઈરાનમાં એવું નેતૃત્વ ઈચ્છે છે જે શાંતિ અને સુમેળ લાવી શકે, નહીં કે આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપે.”
વેનેઝુએલા જેવી કાર્યવાહીનો ઈશારો
ટ્રમ્પના નિવેદનમાં સૌથી ચોંકાવનારો ભાગ એ હતો જેમાં તેમણે વેનેઝુએલાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ટ્રમ્પે કહ્યું, “મારે ઈરાનમાં સર્વોચ્ચ નેતાની નિમણૂકમાં તે જ રીતે સામેલ થવું પડશે જે રીતે મેં વેનેઝુએલામાં ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ સાથે કર્યું હતું.” નોંધનીય છે કે અમેરિકી સૈન્યએ વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ કરી માત્ર ૩૦ મિનિટમાં સત્તા પલટો કર્યો હતો. હવે ટ્રમ્પ ઈરાનમાં પણ આવું જ ‘શાસન પરિવર્તન’ ઈચ્છી રહ્યા હોય તેમ લાગે છે.
ખામેની પરિવાર અને ઈરાનનું વચગાળાનું શાસન
આયાતુલ્લાહ ખામેનીના મૃત્યુ સમયે તેમના પરિવારના ઘણા સભ્યો પણ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. ખામેનીના અવસાન બાદ ઈરાનમાં મસૂદ પેઝેશ્કિયાન અને ગાર્ડિયન કાઉન્સિલ દ્વારા સંયુક્ત રીતે વહીવટ ચલાવવામાં આવતો હતો. હવે મોજતબા ખામેનીના હાથમાં સત્તા આવતા જ ઈરાનની આંતરિક રાજનીતિમાં પણ ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. શું ઈરાની સેના અને જનતા મોજતબાને સ્વીકારશે કે અમેરિકાના દબાણ હેઠળ બળવો થશે, તે જોવું રહ્યું.
નેતન્યાહૂ પર ટ્રમ્પની વિશેષ મહેરબાની
ઈરાન સાથેના વિવાદની વચ્ચે ટ્રમ્પે ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને લઈને પણ મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિએ નેતન્યાહૂને તમામ ભ્રષ્ટાચારના આરોપોમાંથી મુક્ત કરવા જોઈએ. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે, “હું નથી ઈચ્છતો કે નેતન્યાહૂના મનમાં યુદ્ધ અને ઈરાનને ખતમ કરવા સિવાય બીજો કોઈ વિચાર હોય.” આ નિવેદન દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ આગામી દિવસોમાં ઈરાન પર વધુ આક્રમક પ્રહાર કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.
ભારત પર શું અસર થશે?
ઈરાનમાં જો સત્તા પલટો થાય અથવા અમેરિકા સૈન્ય કાર્યવાહી કરે, તો ભારત માટે આર્થિક અને રાજદ્વારી પડકારો વધશે. ચાબહાર બંદર અને તેલની આયાત બાબતે ભારતે હવે અત્યંત સાવધ રહેવું પડશે.
