જીવામૃત બનાવવાની પ્રાયોગિક તાલીમ સાથે ઝેરમુક્ત ખેતી તરફ મોટું પગલું
ગુજરાત પ્રાકૃતિક બોર્ડ દ્વારા ઉમરપાડા તાલુકાના મોટી દેવરુપણ ગામે ખેડૂતો માટે એક મહત્વપૂર્ણ તાલીમ શિબિરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતીના નુકસાનથી બચાવી પ્રકૃતિ સાથે જોડાવાનો હતો. ખેડૂતોને સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાથી ખેતીના ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો થાય છે અને લાંબા ગાળે જમીન તેમજ પાક બંનેની ગુણવત્તા સુધરે છે. ઓછા ખર્ચે વધુ નફો મેળવવા માટે ખેડૂતોને ઝેરમુક્ત ખેતી તરફ વળવા આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું.
‘જીવામૃત’ બનાવવાની રીત અને તેના અદભૂત ફાયદા
તાલીમ દરમિયાન ખેડૂતોને ખેતરમાં જ કુદરતી રીતે ‘જીવામૃત’ બનાવતા શીખવવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રવાહી ખાતર બનાવવા માટે દેશી ગાયનું છાણ, ગૌમૂત્ર, ગોળ, દાળનો લોટ અને ખેતરની માટી જેવા ઘરગથ્થુ મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જીવામૃત એ પાક માટે ‘જીવનના અમૃત’ જેવું કામ કરે છે, જે જમીનમાં રહેલા ફાયદાકારક સૂક્ષ્મજીવોની સંખ્યામાં વધારો કરે છે. આ પદ્ધતિથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધે છે અને ખેડૂતોને કોઈપણ કેમિકલ વગર શુદ્ધ અને પૌષ્ટિક ઉત્પાદન મળે છે.
જમીનની ફળદ્રુપતા અને ઝેરમુક્ત ઉત્પાદન પર ભાર
પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર પાક પૂરતી મર્યાદિત નથી, પણ તે જમીનને જીવંત રાખવાની કળા છે. નિષ્ણાતોએ ખેડૂતોને જણાવ્યું કે જીવામૃતના ઉપયોગથી જમીન નરમ અને ફળદ્રુપ બને છે, જેનાથી પાણીની બચત પણ થાય છે. રાસાયણિક ખાતરોને તિલાંજલિ આપીને જો ખેડૂતો આ કુદરતી રસ્તો અપનાવશે, તો તે સમાજને પણ સ્વાસ્થ્યપ્રદ ખોરાક પૂરો પાડી શકશે. મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત ખેડૂતોએ આ તાલીમનો લાભ લીધો અને પોતાની ખેતીમાં આ નવો અભિગમ અપનાવવાની તૈયારી બતાવી હતી.
