ચોપડે જમા પણ ગોડાઉન ખાલીખમ! 228 ટન અનાજ ક્યાં ગાયબ થઈ ગયું? વહીવટી તંત્રમાં મચ્યો હડકંપ!
ઉત્તર પ્રદેશમાં સરકારી રાશન અને અનાજના વિતરણ વ્યવસ્થામાં એક ચોંકાવનારો કૌભાંડનો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. સરકારી ચોપડે નોંધાયેલા ઘઉંના જથ્થા અને ગોડાઉનમાં વાસ્તવમાં મોજૂદ સ્ટોક વચ્ચે જમીન-આસમાનનો તફાવત જોવા મળતા સમગ્ર વહીવટી તંત્રમાં ભારે હડકંપ મચી ગયો છે. બે સરકારી ખરીદ કેન્દ્રોમાંથી કરોડોની કિંમતનો ઘઉંનો જથ્થો ગાયબ થઈ જતાં સરકારી નાણાંની ખુલ્લેઆમ લૂંટ થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
સરકારી ખરીદ કેન્દ્રો પર ઓચિંતી તપાસ અને ખુલાસો
11 સપ્ટેમ્બરના રોજ ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠા વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓની એક વિશેષ ટીમે બે સરકારી ખરીદ કેન્દ્રો પર અચાનક દરોડો પાડ્યો હતો. આ તપાસનો મુખ્ય હેતુ સરકારી ચોપડે દર્શાવેલ અનાજનો જથ્થો અને ગોડાઉનમાં રહેલા ભૌતિક સ્ટોકનું મિલાન કરવાનો હતો.
પરંતુ જ્યારે તપાસ ટીમે દસ્તાવેજો અને ગોડાઉનના સ્ટોકની સરખામણી કરી, ત્યારે અધિકારીઓ પણ દંગ રહી ગયા હતા. ચોપડે હજારો ક્વિન્ટલ ઘઉં જમા બતાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ ગોડાઉન ખાલીખમ અથવા તો નક્કી કરેલા જથ્થા કરતાં ખૂબ જ ઓછો અનાજનો સ્ટોક ધરાવતા હતા. પ્રાથમિક ગણતરી મુજબ બંને ખરીદ કેન્દ્રો મળીને કુલ 228.764 મેટ્રિક ટન (આશરે 2,287 ક્વિન્ટલથી વધુ) ઘઉંનો જથ્થો ગાયબ મળી આવ્યો હતો.
પ્રથમ ખરીદ કેન્દ્ર પર મોટો ગોટાળો
તપાસ ટીમે જ્યારે પ્રથમ ખરીદ કેન્દ્રના ચોપડા ચકાસ્યા ત્યારે માલૂમ પડ્યું કે વર્ષ 2026-27ના સરકારી ખરીદ સત્ર દરમિયાન આ કેન્દ્ર પરથી ખેડૂતો પાસેથી કુલ 420.87 મેટ્રિક ટન ઘઉંની ખરીદી કાગળ પર દર્શાવવામાં આવી હતી.
નિયમ મુજબ, ખરીદાયેલા ઘઉંમાંથી 353.759 મેટ્રિક ટન ઘઉં ભારતીય ખાદ્ય નિગમ (FCI) ના ગોડાઉનમાં મોકલી આપવામાં આવ્યા હોવાનું નોંધાયું હતું. આ હિસાબે બાકીનો 67.111 મેટ્રિક ટન ઘઉંનો જથ્થો સ્થાનિક ગોડાઉનમાં સુરક્ષિત હોવો જોઈતો હતો. પરંતુ જ્યારે અધિકારીઓએ સ્થળ પર જઈને તપાસ કરી ત્યારે ગોડાઉનમાં એક પણ ગુણી ઘઉં મળ્યા નહોતા. આ આખો જથ્થો સારોપારો ગાયબ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.
બીજા ખરીદ કેન્દ્ર પર પણ કાગળ પર જ રહ્યો સ્ટોક
બિહાન અને ગેરરીતિની વાર્તા બીજા ખરીદ કેન્દ્ર પર પણ આ જ રીતે દોહરાવવામાં આવી હતી. બીજા ખરીદ કેન્દ્રના દસ્તાવેજો અનુસાર, સરકારી કિંમતે કુલ 322.600 મેટ્રિક ટન ઘઉં ખરીદવામાં આવ્યા હતા.
તેમાંથી કેન્દ્રના અધિકારીઓએ 160.947 મેટ્રિક ટન ઘઉં FCI ને મોકલી આપ્યા હોવાનો દાવો કર્યો હતો. ગાણિતિક હિસાબ પ્રમાણે બાકીનો 161.653 મેટ્રિક ટન ઘઉં ગોડાઉનમાં મૌજૂદ હોવો જોઈતો હતો. પરંતુ જ્યારે તપાસ ટીમે ગોડાઉનના તાળા ખોલાવીને ભૌતિક ચકાસણી કરી, ત્યારે ત્યાં પણ ઘઉંનો કોઈ જ જથ્થો મળી આવ્યો નહોતો. એટલે કે આ કેન્દ્ર પરથી પણ આખેઆખો બાકીનો સ્ટોક ગાયબ કરી દેવાયો હતો.
60 લાખ રૂપિયાના ઘઉં ક્યાં ગયા?
ગાયબ થયેલા કુલ 228.764 મેટ્રિક ટન ઘઉંની કિંમત સરકારી ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ (MSP) ના આધારે ગણવામાં આવી છે. આ વર્ષે સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા ₹2,605 પ્રતિ ક્વિન્ટલના ટેકાના ભાવ મુજબ આ ગાયબ થયેલા અનાજની સરકારી કિંમત આશરે 60 લાખ રૂપિયા થાય છે.
સવાલ એ ઊભો થાય છે કે આટલો મોટો ઘઉંનો જથ્થો ક્યાં ગયો? શું તેને કાળાબજારીયાઓને બારોબાર વેચી દેવામાં આવ્યો કે પછી સરકારી ખરીદી માત્ર કાગળ પર જ બતાવીને પૈસા ચાઉં કરી જવામાં આવ્યા છે? સ્થાનિક લોકો અને ખેડૂત સંગઠનો આમાં મોટી મિલીભગત હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
પોલીસ કાર્યવાહી અને FIR દાખલ
આટલા મોટા પ્રમાણમાં સરકારી અનાજ અને નાણાંની હેરાફેરી સામે આવ્યા બાદ વહીવટી તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. પ્રદેશ કો-ઓપરેટિવ ફેડરેશન (PCF) ના જિલ્લા પ્રબંધક અશ્વિની શુક્લાએ આ મામલે સખત વલણ અપનાવ્યું છે.
તેમની લેખિત ફરિયાદના આધારે તુલસીપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં જવાબદાર કેન્દ્ર પ્રભારીઓ અને કર્મચારીઓ સામે ગુનાહિત વિષય પર FIR દાખલ કરવામાં આવી છે. પોલીસે સરકારી મિલકતની ચોરી, વિશ્વાસઘાત અને સરકારી ચોપડામાં ગેરરીતિ કરવા બદલ કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે.
