ખેડૂતો માટે મોટો નિર્ણય: ડીઝલના વધતા ભાવ વચ્ચે ટ્રમ્પ સરકારે શરૂ કર્યો ‘હાર્વેસ્ટ ફ્યુઅલ રિલીફ પ્રોગ્રામ’
અમેરિકામાં ડીઝલની સતત વધી રહેલી કિંમતોએ સ્થાનિક ખેડૂતોની ચિંતા અને મુશ્કેલીઓમાં ભારે વધારો કર્યો છે. ખેતીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ટ્રેક્ટર અને કમ્બાઇન હાર્વેસ્ટરથી લઈને પાકની લણણી (કાપણી) સુધીના દરેક કામમાં ડીઝલની મોટા પાયે જરૂરિયાત રહે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ખેડૂતોને આર્થિક રાહત આપવા માટે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 8 અબજ ડોલર ($8 Billion) ની સહાય આપવાની મોટી જાહેરાત કરી છે.
ભારતીય રૂપિયામાં ગણતરી કરીએ તો ખેડૂતોને અંદાજે ₹71,000 કરોડ ની મદદ મળવા જઈ રહી છે. જોકે, સરકાર ખેડૂતોને સીધું ડીઝલ આપવાને બદલે સીધી આર્થિક સહાય (રોકડ રકમ) આપશે, જેથી તેઓ ઈંધણના વધેલા ખર્ચનો બોજ સહેલાઈથી ઉઠાવી શકે.
પ્રમુખ ટ્રમ્પે 19 ઓક્ટોબરના રોજ અમેરિકાના કેન્સાસ (Kansas) માં આયોજિત એક ચૂંટણી રેલી દરમિયાન આ માસ્ટર પ્લાનની જાહેરાત કરી હતી. આ યોજના હેઠળ અમેરિકી કૃષિ વિભાગ ‘હાર્વેસ્ટ ફ્યુઅલ રિલીફ પ્રોગ્રામ’ (Harvest Fuel Relief Program) શરૂ કરશે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ પાકની કાપણીની સીઝન દરમિયાન ડીઝલના વધતા ભાવ અને ખેતીના અન્ય ખર્ચાઓથી ખેડૂતોને રક્ષણ આપવાનો છે.
શું છે ટ્રમ્પનો ‘હાર્વેસ્ટ ફ્યુઅલ રિલીફ પ્રોગ્રામ’?
અમેરિકી કૃષિ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી યોજના હેઠળ ખેડૂતોને એકીસાથે (એક જ વારમાં) આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ માટે કુલ 8 અબજ ડોલરનું ખાસ ફંડ ફાળવવામાં આવ્યું છે.
કયા ખેડૂતને કેટલી રકમ મળશે, તેનો આધાર વર્ષ 2026 ના પાક દરમિયાન થયેલા અંદાજિત નુકસાન અને ખેતીના ઉત્પાદન ખર્ચ (Cost of Cultivation) ના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે.
આ કાર્યક્રમનું સંચાલન અને અમલીકરણ અમેરિકી કૃષિ વિભાગની ફાર્મ સર્વિસ એજન્સી (FSA) દ્વારા કરવામાં આવશે. વિભાગે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે મુખ્ય પાકો માટે આર્થિક સહાયના દરો (Rates) નવેમ્બર મહિનામાં જાહેર કરવામાં આવશે, જ્યારે અન્ય પાકો માટે ચૂકવણીની પદ્ધતિ પછીથી દર્શાવવામાં આવશે. જોકે, ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં આ પૈસા કઈ તારીખથી જમા થશે તેની સ્પષ્ટતા હજી સુધી કરવામાં આવી નથી.
અમેરિકામાં કેમ મોંઘું થઈ રહ્યું છે ડીઝલ?
અમેરિકામાં ડીઝલ મોંઘું થવાને કારણે ખેડૂતોનો ખેતી કરવાનો ખર્ચ ખૂબ જ વધી ગયો છે. આધુનિક ખેતી માટે જરૂરી ટ્રેક્ટર, હાર્વેસ્ટર અને અન્ય પ્રોસેસિંગ મશીનો ચલાવવા માટે મોટા પ્રમાણમાં ડીઝલ વપરાય છે. આ ઉપરાંત, ખેતરમાંથી પાક તૈયાર થઈ ગયા પછી તેને બજાર કે ગોડાઉન સુધી પહોંચાડવા માટે પણ પરિવહનમાં ઈંધણની જરૂર પડે છે. પરિણામે, ડીઝલમાં ભાવવધારો થતાં જ તેની સીધી નકારાત્મક અસર ખેડૂતોના ખિસ્સા પર પડે છે.
વિવિધ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, અમેરિકામાં ડીઝલની સરેરાશ કિંમત સપ્ટેમ્બર 2026 માં વધીને $6.53 પ્રતિ ગેલન ના રેકોર્ડ સ્તર પર પહોંચી ગઈ હતી. ત્યારબાદ કિંમતોમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો હતો, પરંતુ તે હજુ પણ ગયા વર્ષની સરખામણીએ ઘણી ઊંચી છે.
અંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલની સપ્લાયમાં આવેલી રુકાવટ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ જેવા તણાવપૂર્ણ વાતાવરણે ઈંધણના ભાવ પર ભારે દબાણ ઊભું કર્યું છે. જ્યારે પણ ડીઝલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે ખેડૂતો માટે ખેતરોમાં મશીનરી ચલાવવી અને પાકની હેરફેર કરવી અત્યંત ખર્ચાળ બની જાય છે, જે આખરે તેમના ચોખ્ખા નફાને ધોઈ નાખે છે.
આ પહેલા ક્યારે કરી હતી ખેડૂતોની મદદ?
અમેરિકામાં ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા ખેડૂતોને આટલું મોટું આર્થિક પેકેજ આપવામાં આવ્યું હોય તેવી આ પહેલી ઘટના નથી. આ પહેલા પણ ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં અમેરિકી સરકારે ખેડૂતો માટે 12 અબજ ડોલર ના વિશાળ સહાયક પેકેજની જાહેરાત કરી હતી.
હવે આ નવી ‘હાર્વેસ્ટ ફ્યુઅલ રિલીફ’ યોજના દ્વારા લણણીની મહત્વપૂર્ણ સીઝનમાં ઈંધણના વધતા દરો સામે ખેડૂતોને સુરક્ષા આપીને અમેરિકી કૃષિ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
