ટ્રમ્પ સરકાર સાથે ભારતની ટ્રેડ ડીલ ટૂંક સમયમાં ફાઇનલ થશે? જાણો લેટેસ્ટ અપડેટ
નવી દિલ્હીથી લઈને વોશિંગ્ટન સુધી છેલ્લા ઘણા સમયથી જે ઐતિહાસિક વેપાર સમજૂતીની રાહ જોવાઈ રહી હતી, તેને લઈને હવે મોટા અને આશાસ્પદ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતની બે દિવસીય મુલાકાતે આવેલા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ સંકેત આપ્યા છે કે બંને દેશો વચ્ચેની આ મહત્ત્વપૂર્ણ વેપાર સમજૂતી આગામી થોડાં અઠવાડિયાંમાં અંતિમ તબક્કે પહોંચી શકે છે. બીજી તરફ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ આ સમજૂતી પર ટૂંક સમયમાં મહોર લાગવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે.
બંને દેશોના નેતાઓનાં નિવેદનો પરથી જણાય છે કે વોશિંગ્ટન અને નવી દિલ્હી વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો વેપાર સંબંધિત ગતિરોધ હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી રહ્યો છે. ટૂંક સમયમાં આ અવરોધ દૂર થવાની શક્યતા છે. હાલમાં બંને દેશોનું ધ્યાન સમજૂતીની કાનૂની અને તકનીકી જોગવાઈઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા પર કેન્દ્રિત છે.
તાજેતરમાં વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આ વેપાર સમજૂતીની શક્યતાઓ અંગે પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ સમજૂતી કરવા માટે ઉત્સુક છે અને અમેરિકા પણ તેને સાકાર કરવા માટે આગળ વધી રહ્યું છે. બંને દેશો આ સમજૂતીની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયા છે.
ટ્રમ્પે વધુમાં કોઈ વિગત આપ્યા વિના જણાવ્યું હતું કે આ સમજૂતી અન્ય સામાન્ય વેપાર કરારો કરતાં અલગ પ્રકારની હોઈ શકે છે. છેલ્લા એક વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલી વાટાઘાટો વચ્ચે હવે બંને દેશોના અધિકારીઓમાં આશા જોવા મળી રહી છે.
ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત સર્જિયો ગોરે પણ તાજેતરમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા ‘બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઇકોનોમી ફોરમ’માં જણાવ્યું હતું કે સમજૂતી સાથે જોડાયેલા મોટા ભાગના મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉકેલી લેવામાં આવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશો આ સમજૂતીને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની ખૂબ નજીક છે. ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પણ વાટાઘાટોમાં થઈ રહેલી પ્રગતિ અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે.
હવે મહિનાઓ નહીં, ગણતરીનાં અઠવાડિયાંમાં થઈ શકે છે સમજૂતી
ભારતની બે દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે આવેલા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ ‘નેટવર્ક18’ને આપેલી એક વિશેષ મુલાકાતમાં આ સમજૂતી અંગે ખુલ્લેઆમ વાત કરી હતી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બંને દેશો વેપાર સમજૂતીના નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી ગયા છે.
રૂબિયોએ જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન અને નવી દિલ્હી બંનેને આશા છે કે આ સમજૂતી પૂર્ણ થવામાં હવે મહિનાઓ નહીં લાગે, પરંતુ આગામી ગણતરીનાં અઠવાડિયાંમાં જ તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી શકે છે.
તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ પોતે આ સમજૂતી અંગેની સીધી વાટાઘાટોમાં સામેલ નથી, કારણ કે સમગ્ર પ્રક્રિયા અમેરિકાના વેપાર પ્રતિનિધિ દ્વારા સંભાળવામાં આવી રહી છે. જોકે, તેઓ આ પ્રક્રિયામાં થઈ રહેલી પ્રગતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
સમજૂતીના દરેક શબ્દ અને જોગવાઈ પર સહમતિ હોવી કેમ જરૂરી છે?
માર્કો રૂબિયોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલની વાટાઘાટોમાં મુખ્યત્વે મહત્ત્વપૂર્ણ કાનૂની અને તકનીકી મુદ્દાઓ ઉકેલવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ મોટા કરારની જાહેરાત કરતાં પહેલાં તેની દરેક જોગવાઈની ભાષા અને અર્થ બંને પક્ષો યોગ્ય રીતે સમજે અને તેના પર સહમત થાય તે જરૂરી છે.
રૂબિયોએ ઉમેર્યું હતું કે કાનૂની અને તકનીકી બાબતો આવા કરારોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. બંને દેશોએ એ સુનિશ્ચિત કરવું પડે છે કે કરારમાં લખાયેલી શરતોનો અર્થ બંને પક્ષો માટે સમાન હોય. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચેની ચર્ચા આ જ મહત્ત્વપૂર્ણ તબક્કે પહોંચી છે.
ટેરિફ દરોમાં રાહત મળવાની કેટલી શક્યતા છે?
જ્યારે માર્કો રૂબિયોને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ભારતને અન્ય દેશોની સરખામણીએ વધુ અનુકૂળ આયાત જકાતના દરો મળી શકે છે, ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ વેપાર સમજૂતીનો મુખ્ય હેતુ હાલની સરખામણીએ વધુ સારી અને લાભદાયી શરતો મેળવવાનો હોય છે.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વેપાર સમજૂતી કરવાનો હેતુ હાલના ઊંચા આયાત જકાતના દરોની સરખામણીએ વધુ રાહતદાયક દરો મેળવવાનો છે. રૂબિયોએ એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે આ સમજૂતી લાંબા સમય સુધી ટકી રહે અને બંને દેશો માટે લાભદાયી સાબિત થાય તે જરૂરી છે.
તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે અન્ય દેશોની જેમ ભારત પણ આ વાટાઘાટોમાં પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને પ્રાથમિકતા આપશે. જોકે, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો બંને દેશો વચ્ચેના મતભેદો દૂર કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
રૂબિયોએ અંતમાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે બે દેશો વચ્ચે સારા સંબંધો હોય, તેઓ એકબીજાના સહયોગી હોય અને તેમના વિચારો તથા ધોરણોમાં સમાનતા હોય, ત્યારે પરસ્પરના મતભેદો ઉકેલવા અને બંને પક્ષોને લાભ થાય એવો માર્ગ શોધવો વધુ સરળ બને છે. આવી પરિસ્થિતિ બંને દેશો માટે લાભદાયી સમજૂતી સુધી પહોંચવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
