આત્મા પ્રોજેક્ટ પંચમહાલના માર્ગદર્શન હેઠળ ખેડૂતોએ પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા દર્શાવ્યો ઉત્સાહ
કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર, વેજલપુર ખાતે ‘ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ’ યોજના હેઠળ કાલોલ તાલુકાના સાતમણા ક્લસ્ટરના ૧૨૫ સ્વયં પ્રેરિત ખેડૂતો માટે જિલ્લા કક્ષાની વિશેષ તાલીમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આત્મા પ્રોજેક્ટના ડાયરેક્ટર ભાવિન મહેતાના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયેલી આ તાલીમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોને ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ પ્રેરિત કરવાનો છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ મુખ્ય આયામોની વિસ્તૃત સમજ
તાલીમ દરમિયાન કૃષિ નિષ્ણાંતોએ ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાયાના પાંચ આયામો વિશે પ્રાયોગિક અને સૈદ્ધાંતિક માહિતી પૂરી પાડી હતી:
-
જીવામૃત અને બીજામૃત: જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા અને બિયારણના શુદ્ધિકરણ માટેના કુદરતી દ્રાવણો.
-
ઘન જીવામૃત: લાંબા સમય સુધી જમીનને પોષણ આપતું જૈવિક ખાતર.
-
આચ્છાદન (Mulching): જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવા અને નિંદામણ ઘટાડવાની પદ્ધતિ.
-
મિશ્ર પાક પદ્ધતિ: એકસાથે વિવિધ પાક લઈ જમીનનું પોષણ સંતુલિત રાખવાની કળા.
ખેડૂતલક્ષી યોજનાઓ અને આધુનિક ટેકનોલોજી
પ્રાકૃતિક ખેતીની સાથે-સાથે ખેડૂતોને ડિજિટલ અને સરકારી યોજનાઓથી પણ માહિતગાર કરાયા હતા:
-
ફાર્મર રજિસ્ટ્રી: ખેડૂતોની ડિજિટલ ઓળખ અને ડેટા મેનેજમેન્ટ.
-
મિલેટ યોજના: બાજરી, જુવાર જેવા તૃણધાન્ય પાકોને પ્રોત્સાહન.
-
PMDDKY યોજના: કૃષિ ક્ષેત્રે કૌશલ્ય વિકાસ અને આધુનિક પદ્ધતિઓનો અમલ.
આ કાર્યક્રમમાં કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રના વડા ડૉ. કનકલત્તા અને અન્ય નિષ્ણાંતોએ ખેડૂતોના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ કર્યું હતું. ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડના પ્રતિનિધિઓએ પરિવહન અને અન્ય વ્યવસ્થા સંભાળી હતી. તાલીમના અંતે ખેડૂતોએ રાસાયણિક ખેતી છોડી પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ અપનાવવાનો દ્રઢ સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો.
