જાણો આજે તમારા શહેરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધ્યા કે નહીં?

વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tension) ને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઉથલપાથલ મચી ગઈ છે. સોમવાર, ૧૩ જુલાઈના રોજ વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ અને કાચા તેલની કિંમતોમાં ૮ ટકાથી પણ વધુનો આંચકાજનક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ આકસ્મિક વધારા બાદ દેશભરના વાહનચાલકો અને સામાન્ય જનતાના મનમાં એક જ મોટો સવાલ હતો કે, શું મંગળવાર, ૧૪ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ સવારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ આસમાને પહોંચી જશે? જો કે, સામાન્ય જનતા માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે દેશની અગ્રણી સરકારી તેલ કંપનીઓએ આજે પણ ઇંધણના ભાવ સ્થિર રાખ્યા છે અને છૂટક દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી.

ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ જેવી દેશની દિગ્ગજ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા દરો જાહેર કરે છે. આજે જાહેર થયેલી નવી યાદી મુજબ, દેશના અગ્રણી મહાનગરોમાં કિંમતો યથાવત રાખવામાં આવી છે.

મુખ્ય શહેરોમાં ઇંધણના વર્તમાન દર

રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં આજે પેટ્રોલ ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ૯૫.૨૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ટેક્સના ઊંચા દરને કારણે પેટ્રોલનો ભાવ ૧૧૧.૨૧ રૂપિયા અને ડીઝલનો ભાવ ૯૭.৮૩ રૂપિયા પ્રતિ લિટર પર સ્થિર છે. પૂર્વ ભારતના મુખ્ય કેન્દ્ર કોલકાતામાં ગ્રાહકોને પેટ્રોલ માટે ૧૧૩.૫૧ રૂપિયા અને ડીઝલ માટે ૯૯.૮૨ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે.

ગુજરાતના અગ્રણી વેપારી મથક અમદાવાદની વાત કરીએ તો, અહીં પેટ્રોલ ૧૦૧.૭૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ૯૭.૮૪ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે ઉપલબ્ધ છે, જે મુંબઈ અને કોલકાતા કરતા ઘણું સસ્તું છે. દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈ શહેરમાં પેટ્રોલ ૧૦૭.૭૭ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૯.૫૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના સ્તરે યથાવત છે.

વૈશ્વિક ભડકા છતાં ભારતમાં ભાવ કેમ ન વધ્યા?

બજારના નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા સૈન્ય અને રાજકીય સંઘર્ષને કારણે મધ્ય-પૂર્વમાંથી સપ્લાય ચેઈન ખોરવવાની આશંકા ઉભી થઈ છે. આ ભયને કારણે જ વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેલના ભાવ એકદમ ઉછળ્યા છે. આમ છતાં, ભારતીય તેલ કંપનીઓએ તરત જ કિંમતો વધારવાનું ટાળ્યું છે. ભારતીય ઓઇલ કંપનીઓ પાસે સામાન્ય રીતે અમુક દિવસોનો બફર સ્ટોક હોય છે અને તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની દૈનિક વધઘટને સીધી ગ્રાહકો પર નાખવાને બદલે થોડો સમય રાહ જુએ છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક બજારમાં મોંઘવારી અંકુશમાં રાખવા માટે પણ કિંમતોને સ્થિર રાખવી જરૂરી બને છે.

આગામી દિવસોમાં દબાણ વધશે

જો કે, આ રાહત લાંબો સમય ન પણ ચાલે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આર્થિક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહેશે, તો ભારતીય તેલ કંપનીઓ પર આર્થિક બોજ વધશે. કાચા તેલની આયાત મોંઘી થવાથી ભારતનો વેપાર ખાધ વધશે અને તેનાથી આખરે આગામી અઠવાડિયામાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં લિટર દીઠ ૨ થી ૪ રૂપિયા સુધીનો વધારો કરવાનું દબાણ કંપનીઓ પર આવી શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતમાં ઇંધણના ભાવ માત્ર કાચા તેલ પર જ નહીં, પણ રૂપિયા અને ડોલરના વિનિમય દર, કેન્દ્ર સરકારની એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને વિવિધ રાજ્ય સરકારોના વેટ (VAT) જેવા પરિબળો પર પણ આધાર રાખે છે. ગ્રાહકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ કોઈપણ પ્રવાસ પર નીકળતા પહેલાં પોતાના લોકલ એરિયાના રેટ્સ ચેક કરી લે.