કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર પણ મોંઘો થયો; હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાના વેપારીઓના ખિસ્સા પર સીધી અસર
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસની કિંમતોમાં થતા ફેરફારોની સીધી અસર સામાન્ય માણસના રસોડા પર જોવા મળી રહી છે. ૧૫ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ દેશની અગ્રણી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) એ લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) ના ભાવોમાં કોઈ ફેરફાર ન કરીને ગ્રાહકોને થોડી શાંતિ આપી છે. જોકે, તાજેતરમાં જ જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવમાં ₹૨૯ નો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે તે પહેલાં માર્ચ મહિનામાં પણ કિંમતો ₹૬૦ સુધી વધી ગઈ હતી. આ સતત વધારાને કારણે દેશના કેટલાક પ્રદેશોમાં રસોઈ ગેસની કિંમત ₹૧૦૦૦ ના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે, જે મધ્યમ વર્ગના બજેટને ખોરવી રહી છે.
આજે સોમવારે દેશભરમાં રાંધણ ગેસના ભાવમાં કોઈ નવો વધારો કે ઘટાડો કરવામાં આવ્યો નથી. ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ જેવી કંપનીઓએ ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ સિલિન્ડર અને ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવો જૂનની શરૂઆતના સ્તરે જ જાળવી રાખ્યા છે. ઓઇલ કંપનીઓના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ગેસની આયાત પાછળ થતો ખર્ચ ખૂબ વધી ગયો છે, જેના કારણે સ્થાનિક બજારમાં કિંમતો પર દબાણ છે.
વિવિધ શહેરોના આજના ભાવોની સ્થિતિ
કોઈપણ જટિલ કોષ્ટક વિના, જો આપણે દેશના જુદા-જુદા ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં ૧૪.૨ કિલોના ઘરેલુ સિલિન્ડરના આજના ભાવોની સરખામણી કરીએ, તો તેમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં આજે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૯૪૨.૦ છે, જ્યારે કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૩૧૧૩.૫ પર પહોંચી ગઈ છે. આર્થિક પાટનગર મુંબઈમાં ગ્રાહકોએ ઘરેલુ સિલિન્ડર માટે ₹૯configured ૪૧.૫ અને કોમર્શિયલ માટે ₹૩૦૬૭.૫ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે.
પૂર્વ ભારતના કોલકાતામાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૯૬૮.૦ અને કોમર્શિયલનો ભાવ ₹૩૨૫૬.૦ છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯NT૫૭.૫ અને કોમર્શિયલ ગેસ ₹૩૨૮૩.૦ માં મળી રહ્યો છે. રાજસ્થાનના જયપુરમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૪૫.૫ અને કોમર્શિયલની ₹૩૧૪૧.૦ છે. દિલ્હીને અડીને આવેલા નોઈડા અને ગાઝિયાબાદમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર થોડો સસ્તો એટલે કે ₹૯૩૯.૫૦ માં અને કોમર્શિયલ ₹૩૧૧૩.૫૦ માં વેચાઈ રહ્યો છે.
પટના, શિલોંગ અને શ્રીનગરમાં આર્થિક ફટકો
સૌથી વધુ ચિંતાજનક સ્થિતિ બિહાર અને પહાડી રાજ્યોની છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં આજે ૧૪.૨ કિલોનો ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૧૦૩૧.૫ ના ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે, જ્યારે ત્યાં વ્યવસાયિક સિલિન્ડરની કિંમત ₹૩૪૦૦.૫ સુધી પહોંચી ગઈ છે. મેઘાલયના શિલોંગમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો રેટ ₹૧૦૦૯.૦ અને કોમર્શિયલનો ₹૩૩૭૮.૫ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના શ્રીનગરમાં સામાન્ય જનતા સૌથી વધુ મોંઘો ગેસ ખરીદી રહી છે, જ્યાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૧૦૫૮.૦ અને ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૩૪૨૦.૦ ની સપાટીએ છે.
ભાવોમાં તફાવત અને વધારા પાછળનું સાચું કારણ
એક જ સિલિન્ડર માટે દિલ્હીમાં ₹૯૪૨ અને શ્રીનગરમાં ₹૧૦૫૮ કેમ ચૂકવવા પડે છે, તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ દરેક રાજ્ય સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવતો લોકલ ટેક્સ એટલે કે વેટ (VAT) છે. આ ઉપરાંત, ગેસ બોટલિંગ પ્લાન્ટથી લઈને જે-તે દૂરના શહેરો કે પહાડી વિસ્તારો સુધી સિલિન્ડર પહોંચાડવાનો ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને નૂર ખર્ચ (Freight Charge) ઘણો વધારે હોય છે, જે ગ્રાહકો પાસેથી જ વસૂલવામાં આવે છે.
ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓનો દાવો છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઊર્જા સંકટને કારણે કાચા માલનો ખર્ચ ખૂબ વધ્યો છે. જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં જ ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરમાં પણ ₹૪૨ થી ₹૫૪ સુધીનો વધારો કરાયો હતો, જેના કારણે બહાર જમવાનું, હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના સંચાલનનો ખર્ચ વધી ગયો છે. કંપનીઓનું કહેવું છે કે આટલા ભાવ વધારા છતાં તેઓ હજુ પણ ઘરેલુ ગેસ પર અમુક હદ સુધી નુકસાન સહન કરી રહી છે.
ગેસ સિલિન્ડરના ભાવો દર મહિનાની પહેલી તારીખે અથવા વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ મુજબ નક્કી થાય છે. ગ્રાહકો ઇન્ડેન, ભારત ગેસ અથવા એચપી ગેસની સત્તાવાર એપ્લિકેશન દ્વારા રોજિંદા ભાવોની વિગતો મેળવી શકે છે. સોમવારે ભાવો સ્થિર રહેવા છતાં, ₹૧૦૦૦ થી ઉપરની કિંમતો ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
