ભોજન કર્યા પછી તરત વરિયાળી કેમ ખાવી જોઈએ?

માત્ર માઉથ ફ્રેશનર નથી વરિયાળી: પેટનું ફૂલવું, ગેસ અને અપચો મટાડતું આ છે એક અદભુત કુદરતી ઔષધ

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ભોજન કર્યા પછી વરિયાળી (Fennel Seeds) ચાવવાની પરંપરા સદીઓ જૂની છે. અવારનવાર આપણે જ્યારે પણ કોઈ હોટેલ કે રેસ્ટોરન્ટમાં જઈએ છીએ, ત્યારે બિલ કાઉન્ટરની આસપાસ એક બાઉલમાં વરિયાળી ચોક્કસ રાખવામાં આવેલી હોય છે. મોટાભાગના લોકો તેને માત્ર મોંને તાજગી આપનારું એક સાધારણ ‘માઉથ ફ્રેશનર’ સમજીને ખાતા હોય છે. પરંતુ, તબીબી વિજ્ઞાનના મતે વરિયાળી માત્ર સુગંધ આપવાનું કામ નથી કરતી, તે આપણા પાચનતંત્ર (Digestive System) ને સ્વસ્થ રાખવામાં એક મુખ્ય એન્જિન તરીકેની ભૂમિકા ભજવે છે. તાજેતરમાં જ જાણીતા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. સૌરભ સેઠીએ ભોજન પછી તરત વરિયાળી ખાવાની આદત પાછળનું વૈજ્ઞાનિક મહત્વ સમજાવ્યું છે, જે દરેક વ્યક્તિએ જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

‘એનેથોલ’ સંયોજન: વરિયાળીની અસલી શક્તિ

ડૉ. સૌરભ સેઠીના જણાવ્યા અનુસાર, વરિયાળીના મુખ્ય ઔષધીય અને ચમત્કારિક ગુણધર્મો તેની અંદર કુદરતી રીતે રહેલા ‘એનેથોલ’ (Anethole) નામના ખાસ સંયોજનને કારણે છે. આ એનેથોલ સંયોજન માનવ શરીરના પેટ અને આંતરડાના સ્નાયુઓને તરત જ આરામ (Relax) આપવાનું કામ કરે છે. જ્યારે આપણે ભારે ખોરાક ખાઈએ છીએ, ત્યારે આ તત્વ પેટમાં પાચન રસ અને જરૂરી ઉત્સેચકો (Enzymes) નું ઉત્પાદન ઝડપથી વધારી દે છે, જેના લીધે ખોરાકનું પાચન ખૂબ જ સરળ અને ઝડપી બની જાય છે.

ભોજન બાદ વરિયાળી ખાવાના મુખ્ય ફાયદા અને વૈજ્ઞાનિક અસરો

પાચન ક્રિયામાં સુધારો અને મોંની સ્વચ્છતા

ભારે ભોજન લીધા પછી પેટમાં ગેસ થવો, એસિડિટી થવી કે પેટ ફૂલી જવું એ આજની બેઠાડુ જીવનશૈલીની સામાન્ય સમસ્યા છે. વરિયાળીમાં ભરપૂર માત્રામાં ફાઈબર હોવાથી તે કબજિયાતની સમસ્યાને મુળમાંથી દૂર કરે છે. વરિયાળી ચાવવાથી મોંની અંદર લાળ ગ્રંથિઓ સક્રિય થાય છે. લાળનું પ્રમાણ વધવાને કારણે મોંમાં છુપાયેલા હાનિકારક બેક્ટેરિયા સાફ થઈ જાય છે અને તેના કુદરતી સુગંધિત તેલ શ્વાસની દુર્ગંધને કાયમ માટે રોકે છે. આ પ્રક્રિયા શરીરના ચયાપચય (Metabolism) દરને પણ મજબૂત બનાવે છે, જે વજન નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

વરિયાળીનો ઉપયોગ કરવાની સાચી અને વૈજ્ઞાનિક રીત

તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, વરિયાળીનો મહત્તમ લાભ મેળવવા માટે તેને લેવાની સાચી રીત જાણવી જરૂરી છે:

• પ્રથમ રીત: ભોજન સમાપ્ત થયાની ૫ મિનિટની અંદર એક નાની ચમચી સૂકી વરિયાળીના દાણા મોંમાં રાખીને ધીમે-ધીમે ચાવવા જોઈએ, જેથી તેનો રસ લાંબા સમય સુધી પેટમાં જાય.

• બીજી રીત: જે લોકોને વારંવાર અપચો કે ક્રોનિક એસિડિટીની તકલીફ રહેતી હોય, તેઓ એક ગ્લાસ પાણીમાં વરિયાળીના દાણા ઉકાળી, તે પાણીને ગાળીને હૂંફાળું પી શકે છે. આ પ્રવાહી પ્રયોગ પાચનતંત્ર માટે કોઈ અમૃતથી કમ નથી.

આજના સમયમાં લોકો નાની-મોટી પેટની સમસ્યાઓ માટે તુરંત જ બજારમાં મળતી કૃત્રિમ એસિડિટીની દવાઓ કે એન્ટાસિડ કેપ્સ્યુલ્સ પર નિર્ભર થઈ ગયા છે. પરંતુ આપણા જ રસોડામાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ વરિયાળી જેવી કુદરતી વસ્તુઓ આહારમાં સામેલ કરવાથી કોઈ પણ આડઅસર (Side Effects) વિના પાચનતંત્રને આજીવન હેલ્ધી રાખી શકાય છે.