નનકાના સાહિબથી કરતારપુર સુધી: જાણો કયા કયા પવિત્ર ધામોના દર્શન કરી શકશે ભારતીય શીખ શ્રદ્ધાળુઓ
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ભૌગોલિક અને રાજદ્વારી તણાવની વચ્ચે પણ ધાર્મિક આસ્થા અને સાંસ્કૃતિક વારસો બંને દેશોના નાગરિકોને એક તાંતણે બાંધવાનું કામ કરે છે. શીખ ધર્મના પાંચમા ગુરુ, ગુરુ અર્જુન દેવજીના શહીદ દિવસ નિમિત્તે પાકિસ્તાનમાં આયોજિત વાર્ષિક મહોત્સવમાં ભાગ લેવા માટે સેંકડો ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ સરહદ પાર જશે. નવી દિલ્હી સ્થિત પાકિસ્તાન હાઈ કમિશને આ પવિત્ર યાત્રા માટે સેંકડો ભારતીય યાત્રાળુઓને સત્તાવાર વિઝા જારી કરીને પ્રવાસની મંજૂરી આપી દીધી છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના ધાર્મિક પ્રવાસન માટે એક સકારાત્મક ગતિવિધિ માનવામાં આવી રહી છે.
નવી દિલ્હી અને પાકિસ્તાન હાઈ કમિશન તરફથી ધાર્મિક પ્રવાસને લઈને એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને આશાસ્પદ અહેવાલ સામે આવ્યો છે. પાકિસ્તાન સરકારે ભારતના ૭૩૭ શ્રદ્ધાળુઓને પોતાના દેશમાં આવેલા પવિત્ર શીખ ધાર્મિક સ્થળોની મુલાકાત લેવા માટે સત્તાવાર રીતે વિઝા જારી કર્યા છે. પાંચમા શીખ ગુરુ અર્જુન દેવજીના શહીદ દિવસ નિમિત્તે પાકિસ્તાનની ધરતી પર આયોજિત થનારા વાર્ષિક મહોત્સવમાં ભાગ લેવા માટે આ તમામ યાત્રાળુઓ ભારતથી રવાના થવાના છે. આ વાર્ષિક ધાર્મિક ઉત્સવ આગામી ૧૦ જૂનથી શરૂ થઈને ૧૯ જૂન ૨૦૨૬ સુધી ચાલશે.
પવિત્ર તીર્થ સ્થળોના દર્શન કરી ધન્યતા અનુભવશે ગ્રાહકો
નવી દિલ્હીમાં સ્થિત પાકિસ્તાન હાઈ કમિશને ગઈકાલે સોમવારે (૮ જૂન) મોડી સાંજે એક સત્તાવાર પ્રેસ નોટ જારી કરીને આ નિર્ણયની જાહેરાત કરી હતી. હાઈ કમિશનના જણાવ્યા અનુસાર, આ ખાસ વિઝા મેળવનારા તમામ ભારતીય નાગરિકોને પાકિસ્તાનમાં મુક્તપણે તેમના ધાર્મિક સ્થાનો પર જવાની મંજૂરી રહેશે. ૧૦ દિવસની આ યાત્રા દરમિયાન ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ શીખ ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલા અત્યંત પવિત્ર સ્થળો જેવા કે ગુરુદ્વારા પંજા સાહિબ, ગુરુદ્વારા નનકાના સાહિબ (ગુરુ નાનક દેવજીનું જન્મસ્થળ) અને ભારત સરહદની નજીક આવેલા પ્રખ્યાત ગુરુદ્વારા દરબાર સાહિબ કરતારપુર સાહિબ સહિતના અન્ય અનેક ઐતિહાસિક સ્થાનોની મુલાકાત લઈ દર્શન-અરદાસ કરી શકશે.
૧૯૭૪ ના દ્વિપક્ષીય કરાર હેઠળ લેવાયો નિર્ણય
ભારતમાં પાકિસ્તાનના કાર્યકારી ઉચ્ચાયુક્ત (Acting High Commissioner) સાદ અહમદ વારૈચે વિઝા મેળવનારા તમામ ભારતીય યાત્રાળુઓને હાર્દિક અભિનંદન પાઠવ્યા છે અને તેમની આ ધાર્મિક સફર સુખદ અને સફળ રહે તેવી મનોકામના વ્યક્ત કરી છે. રાજદ્વારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વર્ષ ૧૯૭૪ માં ‘દ્વિપક્ષીય ધાર્મિક સ્થળોની મુલાકાતો પરના પ્રોટોકોલ’ (Protocol on Visits to Religious Shrines) અંતર્ગત એક ખાસ સમજૂતી થઈ હતી. આ આંતરરાષ્ટ્રીય સમજૂતી હેઠળ બંને દેશોએ એકબીજાના નાગરિકોને ધાર્મિક યાત્રા માટે સુરક્ષા અને વિઝા આપવા બંધાયેલા રહેવું પડે છે. પાકિસ્તાન સરકારનો આ નિર્ણય તે જ જૂની કાનૂની જવાબદારીનો એક ભાગ છે.
The Pakistan High Commission in New Delhi has issued 737 visas to pilgrims from India to participate in the annual festival scheduled on the eve of Martyrdom Day of Guru Arjun Dev Ji to be held in Pakistan from 10-19 June 2026.@ForeignOfficePk
— Pakistan High Commission India (@PakinIndia) June 8, 2026
શિરોમણી ગુરુદ્વારા પ્રબંધક સમિતિ (SGPC) ની સક્રિય ભૂમિકા
શીખ ધર્મની સર્વોચ્ચ ધાર્મિક સંસ્થા, શિરોમણી ગુરુદ્વારા પ્રબંધક સમિતિ (SGPC) એ આ યાત્રાને સફળ બનાવવા માટે લાંબા સમયથી તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી હતી. એસજીપીસી (SGPC) ના પ્રયાસોને કારણે કુલ ૭૩૭ ભારતીયોમાંથી ૫૪૧ શીખ શ્રદ્ધાળુઓને સીધા વિઝા અપાવવામાં મોટી સફળતા મળી છે. એસજીપીસીની ધર્મ પ્રચાર સમિતિના વરિષ્ઠ સચિવ ગુરિન્દર સિંહ માથ્રેવાલે અમૃતસર ખાતે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, તેમની સંસ્થા દ્વારા અગાઉ દિલ્હી સ્થિત પાકિસ્તાની દૂતાવાસમાં કુલ ૫૬૧ યાત્રાળુઓના પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા, જેમાંથી મોટાભાગના પાસપોર્ટ પર વિઝાની મહોર લગાવી દેવામાં આવી છે.
બુધવારે સવારે અમૃતસરથી રવાના થશે જથ્થો
આ પવિત્ર યાત્રાળુઓનું મુખ્ય જૂથ આવતીકાલે બુધવારે (૧૦ જૂન) સવારે અમૃતસર સ્થિત એસજીપીસી (SGPC) ના મુખ્ય મથક (ગોલ્ડન ટેમ્પલ પરિસર) થી કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે પાકિસ્તાન સરહદ તરફ રવાના થવાનું છે. ધર્મ પ્રચાર સમિતિના સચિવ માથ્રેવાલે તમામ મંજૂર થયેલા શ્રદ્ધાળુઓને ખાસ અપીલ કરી છે કે, જેમની વિઝા અરજી સ્વીકારવામાં આવી છે તેમણે આજે ૯ જૂનના રોજ ઓફિસ સમય દરમિયાન અમૃતસર સ્થિત મુખ્ય કાર્યાલય પર આવીને પોતાના પાસપોર્ટ અને સત્તાવાર પ્રવાસ દસ્તાવેજો એકત્રિત કરી લેવા, જેથી આવતીકાલે સવારે રવાના થતી વખતે છેલ્લી ઘડીએ કોઈ તકલીફ ન પડે. આ પ્રવાસ બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ અને સદ્ભાવનાનો નવો પવન ફૂંકશે તેવી આશા સેવાઈ રહી છે.
