8મું પગાર પંચ: કર્મચારીઓની બેઠકમાંથી આવ્યા મોટા સમાચાર, કઈ 7 મુખ્ય માંગણીઓ પર થઈ ચર્ચા?
કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે એક અત્યંત મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં જ કેબિનેટ સચિવ ટી.વી. સોમનાથનની અધ્યક્ષતામાં નેશનલ કાઉન્સિલ-જેસીએમ (NC-JCM) ની 49મી વાર્ષિક બેઠક યોજાઈ હતી. આ હાઈ-લેવલ મીટિંગમાં સરકારી કર્મચારીઓના હિતને સંલગ્ન અને ખાસ કરીને 8મા પગાર પંચના અમલીકરણ સહિતની 7 મુખ્ય માંગણીઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ બેઠકમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS), ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને પ્રમોશન પોલિસી જેવા અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ ટેબલ પર લાવવામાં આવ્યા હતા. કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા સરકાર સમક્ષ મૂકવામાં આવેલી આ 7 મુખ્ય માંગણીઓ કઈ છે, ચાલો તેને વિગતવાર સમજીએ.
કર્મચારી પક્ષ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી 7 મુખ્ય માંગણીઓ
1. 8મા પગાર પંચની રચના અને નવી શરતો (ToR)
બેઠકમાં કર્મચારી પક્ષ તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે તેમણે આઠમા પગાર પંચની સ્થાપના માટે પોતાની માંગણીઓનું સત્તાવાર જ્ઞાપન (મેમોરેન્ડમ) સરકારને સોંપી દીધું છે. આ જ્ઞાપનમાં દેશમાં લઘુત્તમ વેતન (Minimum Wage), ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, વાર્ષિક પગાર વધારાનો દર અને નવી પ્રમોશન નીતિ અંગે મહત્વના સૂચનો સામેલ છે.
જેસીએમ (કર્મચારી પક્ષ) એ કેબિનેટ સચિવને વિનંતી કરી છે કે આ મુદ્દે સરકાર અને કર્મચારીઓ વચ્ચે સતત સંવાદ ચાલુ રહેવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, તેમણે કેન્દ્ર સરકાર પર દબાણ લાવવા આગ્રહ કર્યો હતો કે 8મા પગાર પંચની સંદર્ભ શરતો (Terms of Reference – ToR) વહેલી તકે નક્કી કરવામાં આવે અને તેમાં હાલના પેન્શનધારકોના પેન્શન રિવિઝનના મુદ્દાને પણ અગ્રતા આપવામાં આવે.
2. કોર્ટ કેસોની વધતી સંખ્યા અને કર્મચારીઓની પરેશાની
કર્મચારી સંગઠનોએ સેન્ટ્રલ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ટ્રિબ્યુનલ (CAT), હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં કર્મચારીઓની સેવાને લગતા વર્ષોથી પેન્ડિંગ કેસોની વધતી સંખ્યા પર ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે રાષ્ટ્રીય મુકદ્દમા નીતિ (National Litigation Policy) નું ઉલ્લંઘન કરીને તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગો દ્વારા કર્મચારીઓની વિરુદ્ધમાં અપીલ, એસએલપી (SLP) અને રિવ્યુ પિટિશન દાખલ કરવી હવે એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે.
આ કાનૂની પ્રક્રિયા વર્ષો સુધી ખેંચાય છે, જેના કારણે પ્રભાવિત કર્મચારીઓ માનસિક અને આર્થિક રીતે ભાંગી પડે છે. કર્મચારી પક્ષે ભલામણ કરી છે કે અદાલતનો કોઈ એક ચુકાદો અન્ય તમામ સમાન કેસો પર પણ આપોઆપ લાગુ થવો જોઈએ, જેથી અન્ય કર્મચારીઓને ન્યાય મેળવવા માટે કોર્ટના ધક્કા ન ખાવા પડે.
3. ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીના કર્મચારીઓની ડેપ્યુટેશન અવધિ વધારવી
કર્મચારી પક્ષે સંરક્ષણ ક્ષેત્રના કર્મચારીઓનો મુદ્દો ઉઠાવતા કહ્યું કે સરકારે અગાઉ 41 ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓ (આયુધ કારખાના) ને સાત સરકારી નિગમોમાં ફેરવી દીધી હતી. આ કવાયત બાદ કર્મચારીઓ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી આ 7 સંરક્ષણ ઉપક્રમોમાં માનદ ડેપ્યુટેશન (લોન સર્વિસ) પર કામ કરી રહ્યા છે.
અખિલ ભારતીય સંરક્ષણ કર્મચારી સંઘ (AIDEF) ના સચિવ સી. શ્રીકુમારે કર્મચારી પક્ષ વતી જણાવ્યું કે, કેન્દ્ર સરકારે મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાં ખાતરી આપી હતી કે જ્યાં સુધી કર્મચારીઓ માનદ ડેપ્યુટેશન પર રહેશે ત્યાં સુધી તેમની સેવા શરતો સુરક્ષિત રહેશે. તેથી, કર્મચારી સંગઠનોએ સરકારને વિનંતી કરી છે કે આ કર્મચારીઓની ડેપ્યુટેશન અવધિ લંબાવવા માટે ટૂંક સમયમાં સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવે.
4. એઇમ્સ (AIIMS) કર્મચારીઓ માટે બદલીના ઓર્ડરમાં વિલંબ
બેઠકમાં એવો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો હતો કે ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS) દ્વારા પર્સનલ એન્ડ ટ્રેનિંગ ડિપાર્ટમેન્ટ (DoPT) ના એક મહત્વપૂર્ણ આદેશનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી. આ નિયમ મુજબ નોકરી કરતા પતિ-પત્નીને એક જ સ્ટેશન (શહેર) પર પોસ્ટિંગ આપવાની જોગવાઈ છે.
આ આદેશનો અમલ ન થવાને કારણે કર્મચારીઓના પારિવારિક જીવન પર માઠી અસર પડી રહી છે. કૌટુંબિક મજબૂરીઓને લીધે ઘણી મહિલા કર્મચારીઓએ પોતાની નોકરી પણ છોડવી પડી છે. કર્મચારી પક્ષે કેબિનેટ સચિવને આગ્રહ કર્યો છે કે તેઓ દેશની તમામ AIIMS સંસ્થાઓને આદેશ આપે કે DoPT નો આ નિયમ દરેક જગ્યાએ સમાન રીતે લાગુ કરવામાં આવે.
5. કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે પેન્ડિંગ નિર્ણયોનો અમલ
કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય એ છે કે વર્ષોથી મધ્યસ્થતા (Arbitration) દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયોનો સરકાર દ્વારા અમલ કરવામાં આવ્યો નથી. ઘણા એવા આર્બિટ્રેશન એવોર્ડ્સ છે જે લાંબા સમયથી ધૂળ ખાઈ રહ્યા છે. કર્મચારી પક્ષે કેબિનેટ સચિવને વિનંતી કરી છે કે કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા આપવામાં આવેલા પ્રસ્તાવોના આધારે આ તમામ પેન્ડિંગ નિર્ણયોને વહેલી તકે લાગુ કરીને કર્મચારીઓને રાહત આપવામાં આવે.
6. પ્રમોશન અને ઇન્ક્રીમેન્ટ સંબંધિત નીતિઓમાં વિસંગતતા
કર્મચારી પક્ષે જણાવ્યું કે CCS (RP) નિયમો 2016 ના નિયમ 10 ના કારણે કર્મચારીઓને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ નિયમ મુજબ, કર્મચારીએ પ્રમોશનની તારીખથી આગામી પગાર વધારો (Increment) મેળવવા માટે સતત 6 મહિના સુધી ફરજ બજાવવી પડે છે.
જો આ સમયગાળા દરમિયાન નિયમોની તકનીકી ખામી અથવા ‘ડાઇસ-નોન’ (Dice-Non) કલમ હેઠળ કોઈ કર્મચારી રજા પર હોય અથવા તેનો એક દિવસ પણ ગણતરીમાં ન લેવાય, તો તેનો વાર્ષિક પગાર વધારો સ્થગિત થઈ જાય છે. કર્મચારી પક્ષની માંગ છે કે આ કલમમાં સુધારો કરીને 6 મહિનાના કડક નિયમને બદલે માત્ર 180 દિવસની હાજરી માન્ય રાખવામાં આવે, જેથી કોઈ કર્મચારીને અન્યાય ન થાય.
7. નવા કર્મચારીઓની કાયમી ભરતી અને આઉટસોર્સિંગ બંધ કરવું
રેલવે સહિતના અનેક સરકારી વિભાગોમાં કામનું ભારણ અને નવા પ્રોજેક્ટ્સ દિનપ્રતિદિન વધી રહ્યા છે, પરંતુ તેની સામે નવા કર્મચારીઓની મંજૂર ભરતી પ્રક્રિયા ખૂબ જ ધીમી છે. કર્મચારીઓની આ તીવ્ર અછતને કારણે ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સની ગુણવત્તા પર અસર પડી રહી છે અને હાલના કર્મચારીઓ પર માનસિક તણાવ વધી રહ્યો છે.
કર્મચારી પક્ષે આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ અછતને પૂરી કરવા માટે વહીવટીતંત્ર દ્વારા આઉટસોર્સિંગ અને ખાનગીકરણ (Privatization) નો સહારો લેવામાં આવી રહ્યો છે, જે તદ્દન ખોટું છે. તેમણે માંગ કરી છે કે આ પ્રથા તાત્કાલિક બંધ થવી જોઈએ અને તમામ વિભાગોમાં ખાલી પડેલી કાયમી જગ્યાઓ સરકારી ભરતી પ્રક્રિયા દ્વારા જ ભરવામાં આવે.
