ફિઝિક્સના પેપરમાં MCQ રહ્યા અઘરા, એક્સપર્ટે પેપરને ગણાવ્યું ‘સ્કોરિંગ’

શું ફિઝિક્સમાં આવશે સારા માર્ક્સ? એક્સપર્ટે કહ્યું- ‘સંતુલિત અને સ્કોરિંગ રહ્યું પેપર’

CBSE બોર્ડની પરીક્ષાઓનો દોર ચાલી રહ્યો છે અને આ ક્રમમાં સૌથી મહત્વના ગણાતા વિષયોમાંના એક, ફિઝિક્સ (ભૌતિક વિજ્ઞાન) ની પરીક્ષા 20 ફેબ્રુઆરીએ સંપન્ન થઈ. વિજ્ઞાન પ્રવાહના વિદ્યાર્થીઓ માટે ફિઝિક્સ હંમેશા એક પડકારજનક વિષય રહ્યો છે, તેથી આ પેપરને લઈને વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં ભારે ઉત્સુકતા અને તણાવ જોવા મળતો હોય છે. 70 ગુણના આ પ્રશ્નપત્રને ઉકેલવા માટે વિદ્યાર્થીઓને 3 કલાકનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

પરીક્ષા પૂરી થયા બાદ જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા કેન્દ્રોની બહાર આવ્યા, ત્યારે તેમના ચહેરા પર મિશ્ર પ્રતિભાવો હતા. જ્યાં કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ સીધા ડેરિવેશન અને સરળ ન્યુમેરિકલ્સ જોઈને ખુશ હતા, ત્યાં કેટલાક બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQs) ની જટિલતાને કારણે થોડા પરેશાન જણાતા હતા.

એક્સપર્ટનો અભિપ્રાય: સંતુલિત પણ ટ્રિકી રહ્યું પેપર

બ્રહ્મપુરી સ્થિત ગવર્નમેન્ટ ગર્લ્સ સીનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલના PGT ટીચર મૃદુ ગુપ્તાએ આ વર્ષના પ્રશ્નપત્રનું ઊંડું વિશ્લેષણ કર્યું છે. તેમના મતે, આ વખતનું ફિઝિક્સ પેપર સંપૂર્ણપણે સિલેબસ મુજબ અને સંતુલિત હતું. મૃદુ ગુપ્તાનું માનવું છે કે જે વિદ્યાર્થીઓએ વર્ષભર નિયમિત અભ્યાસ કર્યો છે અને NCERT પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, તેમના માટે આ પેપર ઘણું સ્કોરિંગ સાબિત થઈ શકે છે.

તેમના વિશ્લેષણના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

કેરળમાં આજથી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન, દેશના ૧૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આશંકા

• સ્તર (Level): પેપરનું સ્તર ‘સરળથી મધ્યમ’ (Easy to Moderate) વચ્ચે રહ્યું. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ વખતનું પેપર વધુ “સ્ટુડન્ટ ફ્રેન્ડલી” હતું.

• સમાનતા: પ્રશ્નપત્રમાં થીયરી, ડેરિવેશન અને ન્યુમેરિકલ્સનું પ્રમાણ ખૂબ જ સારું રાખવામાં આવ્યું હતું, જેણે દરેક પ્રકારના વિદ્યાર્થીઓને સ્કોર કરવાની તક આપી.

MCQએ વધારી વિદ્યાર્થીઓની ચિંતા

સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે 1 ગુણના પ્રશ્નો (MCQs) સૌથી સરળ હોય છે, પરંતુ આ વખતના પેપરમાં સ્થિતિ થોડી ઉલટી હતી. મૃદુ ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે સેક્શન ‘A’ માં આપવામાં આવેલા બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQs) એ વિદ્યાર્થીઓને ખૂબ જ ગૂંચવ્યા.

આ પ્રશ્નોમાં સીધા જવાબને બદલે કોન્સેપ્ટ આધારિત અને તાર્કિક (Conceptual & Logical) પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા. ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ પ્રતિભાવ આપ્યો કે આ નાના પ્રશ્નો ઉકેલવામાં ધાર્યા કરતા વધુ સમય લાગ્યો. જોકે, જો કોઈ વિદ્યાર્થીના બેઝિક કોન્સેપ્ટ્સ સ્પષ્ટ હોય, તો તેમને આમાં ખાસ તકલીફ પડી નહીં હોય.

ડેરિવેશન અને ન્યુમેરિકલ્સ: રાહતના સમાચાર

સારા સમાચાર એ રહ્યા કે લાંબા ઉત્તરવાળા પ્રશ્નો (3 અને 5 ગુણના સવાલો) માં વિદ્યાર્થીઓને કોઈ નવો આંચકો મળ્યો નથી.

1. સીધા ડેરિવેશન: પરીક્ષામાં મહત્વના ડેરિવેશન સીધી રીતે પૂછવામાં આવ્યા હતા. ઓપ્ટિક્સ (Optics) અને ઇલેક્ટ્રોસ્ટેટિક્સ (Electrostatics) જેવા મોટા પ્રકરણોમાંથી આવેલા ડેરિવેશન વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કોરિંગ રહ્યા.

2. ન્યુમેરિકલ્સ: ફિઝિક્સના પેપરમાં સામાન્ય રીતે ન્યુમેરિકલ્સ અઘરા હોય છે, પરંતુ આ વખતે તે સીધા ફોર્મ્યુલા આધારિત (Formula-based) હતા. બહુ વધારે ગૂંચવણભરી ગણતરીઓ ન હોવાને કારણે વિદ્યાર્થીઓએ તેને સરળતાથી ઉકેલી લીધા હતા.

ઓનલાઈન સ્ક્રીનિંગ (OSM) માટે વિશેષ તૈયારી

મૃદુ ગુપ્તાએ એક ખૂબ જ મહત્વની જાણકારી શેર કરી. તેમણે જણાવ્યું કે આ વખતે CBSE એ ઓનલાઈન સ્ક્રીનિંગ માર્કિંગ (OSM) ની વ્યવસ્થા કરી છે. આનો અર્થ એ છે કે વિદ્યાર્થીઓની ઉત્તરવહીઓને સ્કેન કરીને કોમ્પ્યુટર પર ચેક કરવામાં આવશે.

આ નવી વ્યવસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને, શિક્ષકોએ વિદ્યાર્થીઓને પહેલાથી જ કેટલીક ખાસ સૂચનાઓ આપી હતી:

હવે 10 વર્ષથી વધુ સમય નહીં મળે! જાણી લો MBBS પાસ કરવાનો નવો સરકારી નિયમ

કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા ડી.કે. શિવકુમાર: રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની હાજરીમાં લીધા શપથ

• આકૃતિઓની સ્પષ્ટતા: વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપવામાં આવી હતી કે ડાયાગ્રામ બનાવવા માટે ડાર્ક પેન્સિલનો જ ઉપયોગ કરે, જેથી સ્કેનિંગ પછી ચિત્ર સ્પષ્ટ દેખાય.

• સ્વચ્છતા અને ક્રમ: કોપીમાં વધારે ચેકચાક ન કરવા અને પ્રશ્નોને ક્રમવાર (Serial wise) ઉકેલવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેથી ડિજિટલ ચેકિંગ દરમિયાન મૂલ્યાંકનકર્તાને કોઈ મૂંઝવણ ન થાય.

પ્રશ્નપત્રનું માળખું (Structure)

આ વખતનું પેપર કુલ 33 ફરજિયાત પ્રશ્નો સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું, જેને પાંચ મુખ્ય વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું હતું:

• સેક્શન A: 16 પ્રશ્નો (MCQs અને Assertion-Reason), દરેકનો 1 ગુણ.

• સેક્શન B: 5 પ્રશ્નો, દરેકના 2 ગુણ (અતિ ટૂંકા જવાબી).

• સેક્શન C: 7 પ્રશ્નો, દરેકના 3 ગુણ (ટૂંકા જવાબી).

• સેક્શન D: 2 કેસ-સ્ટડી આધારિત પ્રશ્નો, દરેકના 4 ગુણ.

• સેક્શન E: 3 લાંબા ઉત્તરવાળા પ્રશ્નો, દરેકના 5 ગુણ.

એકંદરે, CBSE ધોરણ 12નું ફિઝિક્સ પેપર એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે એક સુવર્ણ તક છે જેઓ સારા ટકા લાવવા માંગે છે. જો MCQ વાળા ભાગને બાદ કરીએ તો બાકીનું પેપર ઘણું સરળ અને સ્કોરિંગ રહ્યું. શિક્ષકો અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વખતે ફિઝિક્સમાં સરેરાશ સારા ગુણ આવવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

હવે વિદ્યાર્થીઓની નજર તેમના આગામી મુખ્ય પેપરો પર છે, પરંતુ ફિઝિક્સના આ સંતુલિત પેપરે ચોક્કસપણે તેમના આત્મવિશ્વાસને નવી ઉર્જા આપી છે.