હોળીના ભોજનને બનાવો હેલ્ધી, શીખો ડાયજેસ્ટિવ કાંજી બનાવવાની સરળ રીત
હોળીનો તહેવાર રંગો, ગુલાલ અને ઢગલાબંધ વાનગીઓનો તહેવાર છે. આ દિવસે ઘરે આવતા મહેમાનોનું સ્વાગત વિવિધ પ્રકારના ડ્રિંક્સથી કરવામાં આવે છે. ઠંડાઈ અને લસ્સી તો દરેક ઘરે બને જ છે, પરંતુ જો તમે આ વખતે કંઈક અલગ, પરંપરાગત અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ ટ્રાય કરવા માંગો છો, તો કાળી ગાજરની કાંજી થી શ્રેષ્ઠ બીજું કંઈ હોઈ શકે નહીં. કાંજી માત્ર સ્વાદમાં જ અદભૂત નથી હોતી, પરંતુ તે આપણા પેટ (પાચન) માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે, ખાસ કરીને હોળીના ભારે અને તળેલા ખોરાક પછી.
અવારનવાર લોકો કાંજીને બજારમાંથી મોંઘા ભાવે ખરીદે છે, અથવા તેને બનાવવામાં લાગતા લાંબા સમયને જોઈને ડરી જાય છે. પરંતુ આજે અમે તમને એક ખૂબ જ સરળ રેસીપી જણાવીશું. આ રેસીપીની મદદથી તમે માત્ર 20-30 રૂપિયા માં ઘરે જ બજાર જેવી સ્વાદિષ્ટ કાંજી તૈયાર કરી શકો છો.
આવો જાણીએ, આ પરંપરાગત ડ્રિંક બનાવવાની સાચી રીત, સામગ્રી અને જરૂરી ટિપ્સ.
કાળી ગાજરની કાંજી બનાવવા માટે સામગ્રી (Samagri List)
આ સરળ રેસીપી માટે તમારે ખૂબ ઓછી સામગ્રીની જરૂર પડશે જે સામાન્ય રીતે દરેક કિચનમાં મળી રહે છે:
-
કાળી ગાજર: 2 થી 3 મધ્યમ કદની (પાતળી સ્લાઈસમાં સમારેલી).
-
નોંધ: જો તમને કાળી ગાજર ન મળે, તો તમે 1 સામાન્ય નારંગી ગાજર + 1 નાનું બીટરૂટ નો ઉપયોગ કરી શકો છો. બીટરૂટથી કાંજીને તે જ ઘેરો રંગ મળશે.
-
-
સફેદ મીઠું: 1 નાની ચમચી (સ્વાદ મુજબ).
-
કાળું મીઠું: 1 નાની ચમચી (આનાથી સ્વાદ ખૂબ સરસ આવે છે).
-
લાલ મરચું પાવડર: 1 નાની ચમચી (તીખાશ તમે તમારા મુજબ ઓછી કે વધુ કરી શકો છો).
-
પીસેલી સરસવ (રાઈ પાવડર): 1 થી 1.5 નાની ચમચી. કાંજીમાં ખાટાશ લાવવા માટે રાઈનો ઉપયોગ ખૂબ જરૂરી છે.
-
પાણી: 1.5 લિટર નોર્મલ પાણી + અડધો લિટર નવશેકું પાણી (કુલ 2 લિટર).
કાળી ગાજરની કાંજી બનાવવાની વિધિ (Step-by-Step Recipe)
રૂપમની આ રેસીપી મુજબ, કાંજી બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે. બસ તમારે તેને તડકામાં રાખવાની અને આથો (Fermentation) આવવાની રાહ જોવી પડશે.
સ્ટેપ 1: ગાજરને તૈયાર કરવા
સૌ પ્રથમ કાળી ગાજરને બરાબર ધોઈ લો જેથી તેની માટી નીકળી જાય. હવે તેને છોલીને પાતળી-પાતળી આકારમાં સમારી લો. તમે ઈચ્છો તો તેને લાંબી-લાંબી પણ સમારી શકો છો. જો સામાન્ય ગાજર અને બીટરૂટ લઈ રહ્યા છો, તો તેને પણ છોલીને સરખા ટુકડામાં સમારી લો.
સ્ટેપ 2: જારમાં સામગ્રી મિક્સ કરવી
એક સાફ અને સૂકા ગ્લાસ જાર (કાચનું વાસણ) અથવા ચીની માટીના જાર (ચીની માટીનું મરતબાન) માં સમારેલી ગાજર નાખો. હવે તેમાં સફેદ મીઠું, કાળું મીઠું, લાલ મરચું અને પીસેલો રાઈ પાવડર નાખો.
સ્ટેપ 3: પાણી ઉમેરવું
હવે આ જારમાં 1.5 લિટર નોર્મલ પાણી અને અડધો લિટર નવશેકું પાણી નાખો. નવશેકા પાણીથી આથો આવવાની પ્રક્રિયા (Fermentation Process) ઝડપથી શરૂ થઈ જાય છે.
સ્ટેપ 4: મિક્સ કરવું
જારમાં રહેલી તમામ સામગ્રીને લાકડાની ચમચી થી બરાબર મિક્સ કરો. કોશિશ કરો કે કાંજીને હલાવવા માટે તમે લાકડા કે કાચની ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો, સ્ટીલની ચમચીથી તેના સ્વાદ પર અસર પડી શકે છે.
સ્ટેપ 5: તડકામાં રાખવું
જારનું ઢાંકણું બરાબર બંધ કરી દો અને તેને 3 દિવસ સુધી તડકામાં રાખો. તડકો કાંજીના ખાટાપણા અને સ્વાદને વિકસિત કરવા માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
સ્ટેપ 6: દેખરેખ અને પીરસવું
દિવસમાં ઓછામાં ઓછા 2 વાર જારનું ઢાંકણું ખોલીને લાકડાની ચમચીથી કાંજીને હલાવો. આનાથી મસાલા બરાબર મિક્સ થઈ જશે. 3 દિવસ પછી, જ્યારે તમને જારમાં નાના-નાના પરપોટા દેખાવા લાગે અને પાણીમાં હળવી ખાટાશ આવી જાય, તો સમજવું કે તમારી કાંજી બનીને તૈયાર છે!
કાંજી બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ (Tips for Perfect Kanji)
-
વાસણની પસંદગી: કાંજી બનાવવા માટે કાચનો જાર અથવા ચીની માટીનું મરતબાન સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તેમાં કાંજી સુરક્ષિત રહે છે અને તેનો સ્વાદ પણ જળવાઈ રહે છે.
-
તડકો: જો તમારા ઘરે તડકો નથી આવતો, તો તમે તેને ગરમ જગ્યા પર પણ રાખી શકો છો, પરંતુ તડકામાં સ્વાદ સૌથી સારો આવે છે.
-
રાઈનો ઉપયોગ: રાઈનો પાવડર કાંજીને ખાટી કરવા માટે મુખ્ય ઘટક છે. તેથી, સારી ગુણવત્તાવાળી રાઈનો ઉપયોગ કરો.
-
સ્ટોરેજ: 3 દિવસ પછી જ્યારે કાંજી બની જાય, તો તેને ફ્રિજમાં મૂકી દો જેથી તે વધુ ખાટી ન થાય. તમે તેને 1 અઠવાડિયા સુધી આસાનીથી પી શકો છો.
શા માટે ખાસ છે હોળી પર કાંજી પીવી?
હોળીના તહેવારમાં આપણે લોકો ઘુઘરા (ગુજિયા), પકોડા અને ઘણી પ્રકારની તળેલી વસ્તુઓ ખાઈએ છીએ. એવામાં કાંજી એક શ્રેષ્ઠ પ્રોબાયોટિક (Probiotic) ડ્રિંકનું કામ કરે છે. તેમાં રાઈના આથોથી સારા બેક્ટેરિયા પેદા થાય છે, જે પાચનને સુધારે છે. સાથે જ, કાળી ગાજરમાં એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ હોય છે જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ સારા છે.
તો આ હોળી બજારના ડ્રિંક્સને છોડો અને રૂપમની આ સરળ રેસીપીથી ઘરે જ સ્વાસ્થ્યપ્રદ અને પરંપરાગત કાળી ગાજરની કાંજી બનાવો. તમારા મહેમાનો પણ આ અલગ ડ્રિંક પીને ખુશ થઈ જશે!
