ડાયાબિટીસમાં ભાત ખાવાથી વધે છે સુગર સ્પાઈક? જાણો બ્લડ સુગર કંટ્રોલ કરવાની સ્માર્ટ પદ્ધતિ

ભાત છોડવાની જરૂર નથી, ખાવાની રીત બદલો: ડૉ. સલીમ ઝૈદીએ સમજાવ્યું ડાયાબિટીસનું ડાયટ મેનેજમેન્ટ

ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આહારનું સંતુલન જાળવવું એ કોઈ પડકારથી ઓછું નથી. મોટાભાગના દર્દીઓ મીઠાઈ તો બંધ કરી દે છે, પરંતુ અનાજની પસંદગીમાં ભૂલ કરી બેસે છે. ડાયાબિટીસમાં ‘ભાત’ ખાવા જોઈએ કે નહીં, તે અંગે આયુર્વેદિક ડૉક્ટર સલીમ ઝૈદીએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક વીડિયો દ્વારા લોકોને જાગૃત કર્યા છે. તેમના મતે, સમસ્યા માત્ર ખાંડ ખાવાની નથી, પણ લોહીમાં શર્કરાનું સ્તર (Blood Sugar Level) અચાનક વધી જવાની છે.

ભાત કેમ ખતરનાક સાબિત થઈ શકે?

ડૉ. સલીમ ઝૈદી સમજાવે છે કે સફેદ ભાતનો ‘ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ’ (GI) ઘણો ઊંચો હોય છે. સફેદ ચોખામાં ફાઈબર હોતું નથી, જેના કારણે તે પેટમાં જતાની સાથે જ ખૂબ ઝડપથી પચી જાય છે.

• ઝડપી પાચન = ઝડપી ગ્લુકોઝ: જ્યારે ખોરાક ઝડપથી પચે છે, ત્યારે તે લોહીમાં ગ્લુકોઝને ઝડપથી છોડે છે.

• ઇન્સ્યુલિન પર દબાણ: બ્લડ સુગરમાં થતો આ અચાનક વધારો ઇન્સ્યુલિન પર વધારાનું ભારણ લાવે છે. સમય જતાં, ઇન્સ્યુલિન આ વધારાને નિયંત્રિત કરી શકતું નથી, જે ડાયાબિટીસને વધુ ગંભીર બનાવે છે.

• છુપાયેલું જોખમ: શરૂઆતમાં દર્દીને આ ‘સુગર સ્પાઈક’નો અહેસાસ થતો નથી કારણ કે શરીર તેને એડજસ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ દરરોજ આવો વધારો શરીરના અંગોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

શું ભાત સંપૂર્ણપણે છોડી દેવા જોઈએ?

નિષ્ણાતોના મતે, ડાયાબિટીસનો અર્થ એ નથી કે તમારે તમારા મનપસંદ ખોરાકનો કાયમ માટે ત્યાગ કરવો. વાસ્તવિક સમસ્યા ભાત નથી, પરંતુ તેને ખાવાની માત્રા (Quantity), સમય (Timing) અને પદ્ધતિ (Method) છે. જો તમે માત્ર સફેદ ભાત જ ખાઓ છો, તો તે ચોક્કસપણે નુકસાનકારક છે. પરંતુ જો તમે કેટલીક સાવચેતી રાખો, તો ક્યારેક-ક્યારેક ભાતનો આનંદ માણી શકાય છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

ભાત ખાવાની સાચી રીત (Tips for Diabetics)

ડૉ. સલીમ ઝૈદીએ ડાયાબિટીસમાં ભાત ખાવા માટે નીચે મુજબના સૂચનો આપ્યા છે:

૧. ફાઈબર સાથે મિશ્રણ: ભાતને ક્યારેય એકલા ન ખાઓ. તેને હંમેશા ફાઈબરયુક્ત ખોરાક સાથે ખાઓ. એક મોટા બાઉલમાં સલાડ, પુષ્કળ લીલા શાકભાજી અને દાળ સાથે થોડાક જ ભાત લો. ફાઈબર પાચન પ્રક્રિયાને ધીમી કરે છે, જેનાથી સુગર લેવલ અચાનક વધતું નથી. ૨. સમયની પસંદગી: ભાત હંમેશા દિવસના સમયે એટલે કે લંચમાં ખાવા જોઈએ. રાત્રે શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી હોવાથી રાત્રે ભાત ખાવા સુગર લેવલ વધારી શકે છે. ૩. પ્રોટીન અને પ્રોબાયોટીક્સ: ઘરે બનાવેલું દહીં કે છાશ ભાત સાથે લેવાથી પાચનમાં સુધારો થાય છે અને બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે. ૪. બ્રાઉન રાઈસ કે પોઈલ્ડ રાઈસ: સફેદ ચોખાના બદલે બ્રાઉન રાઈસ અથવા ઉકાળેલા ચોખા (Parboiled Rice) નો ઉપયોગ કરો, કારણ કે તેમાં ફાઈબરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

ડાયાબિટીસ મેનેજમેન્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોહીમાં શર્કરાના સ્તરને સ્થિર રાખવાનો છે. જો તમે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ ભાતની માત્રા મર્યાદિત રાખો અને તેને પૌષ્ટિક શાકભાજી સાથે ખાઓ, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. યાદ રાખો, ડાયાબિટીસમાં સંયમ એ જ શ્રેષ્ઠ સારવાર છે.