માત્ર દૂધ અને માવામાંથી તૈયાર કરો રાજસ્થાની સ્ટાઈલ કુલ્ફી, મહેમાનો પણ પૂછશે રેસીપી!
માર્ચ મહિનો શરૂ થતાની સાથે જ ઉત્તર ભારત અને રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં સૂર્યના તેવર આકરા થવા લાગ્યા છે. જેમ જેમ પારો વધી રહ્યો છે, તેમ બપોરની ગરમી લોકોને બેહાલ કરી રહી છે. આ કાળઝાળ ગરમીની મોસમમાં જો કંઈ સૌથી વધુ રાહત આપતું હોય, તો તે છે ‘કુલ્ફી’. કુલ્ફીનું નામ સાંભળતા જ ગળામાં ઠંડક અને મનમાં તાજગીનો અહેસાસ થવા લાગે છે.
જોકે બજારમાં અનેક પ્રકારની આઈસ્ક્રીમ અને કુલ્ફી મળે છે, પરંતુ રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફીની વાત જ કંઈક અલગ છે. તેનું ઘટ્ટપણું, મલાઈદાર સ્વાદ અને માટીની સોંધી સુગંધ તેને બીજી દરેક મીઠાઈથી અલગ પાડે છે. આજના આ વિશેષ લેખમાં અમે તમને ફૂડ બ્લોગર રીના વર્મા દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી રાજસ્થાની સ્ટાઈલ મટકા કુલ્ફી બનાવવાની રીત જણાવીશું, જે તમે ખૂબ જ ઓછી મહેનતમાં ઘરે તૈયાર કરી શકો છો.
કેમ ખાસ છે રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફી?
રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફી પોતાના ખાસ દેશી અંદાજ માટે જાણીતી છે. આમાં કોઈપણ પ્રકારના પ્રિઝર્વેટિવ કે ભેળસેળનો ડર હોતો નથી. શુદ્ધ દૂધ, માવો અને પુષ્કળ ડ્રાય ફ્રૂટ્સમાંથી બનેલી આ કુલ્ફી બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌની પહેલી પસંદ હોય છે. મટકીમાં જમાવવાના કારણે તેનું તાપમાન અને સ્વાદ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે. ઘરે બનાવેલી આ કુલ્ફી સંપૂર્ણપણે ‘હાઈજીનિક’ અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ હોય છે.
મટકા કુલ્ફી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
રાજસ્થાની સ્વાદ મેળવવા માટે સામગ્રીનું સાચું પ્રમાણ હોવું ખૂબ જરૂરી છે. ૧ કિલો દૂધના હિસાબે તમારે નીચેની વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
દૂધ: ૧ લીટર (ફુલ ક્રીમ દૂધ શ્રેષ્ઠ રહે છે)
-
માવો (ખોયા): ૨૫૦ ગ્રામ (મલાઈદાર સ્વાદ માટે)
-
ખાંડ: અડધો કપ (સ્વાદ મુજબ વધ-ઘટ કરી શકાય)
-
કસ્ટર્ડ પાવડર: ૪ નાની ચમચી (મિશ્રણને ઘટ્ટ બનાવવા માટે)
-
બદામ: ૧ મોટી ચમચી (ઝીણી સમારેલી)
-
કાજુ: ૧ મોટી ચમચી (ઝીણા સમારેલા)
-
કિસમિસ: ૧ મોટી ચમચી
-
ઈલાયચી પાવડર: અડધી નાની ચમચી (સુગંધ માટે)
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ (Method)
રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફી બનાવવી એ એક કળા છે, જેમાં ધીરજની જરૂર હોય છે. નીચે આપેલા સ્ટેપ્સને ફોલો કરો:
સ્ટેપ ૧: દૂધને ઉકાળવું અને પકવવું
સૌ પ્રથમ એક ભારે તળિયાવાળા ઊંડા વાસણમાં દૂધ લો. તેમાં ખાંડ ઉમેરો અને મધ્યમ તાપ પર ઉકાળવા માટે રાખો. જ્યારે દૂધમાં એક ઉભરો આવે, ત્યારે તાપ થોડો ધીમો કરી દો.
સ્ટેપ ૨: ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ઉમેરવા
દૂધ થોડું ગરમ થાય એટલે તેમાં સમારેલી બદામ, કાજુ અને કિસમિસ ઉમેરો. હવે દૂધને લગભગ ૧૫-૨૦ મિનિટ સુધી મધ્યમ તાપ પર પાકવા દો. વચ્ચે-વચ્ચે ચમચાથી હલાવતા રહો જેથી દૂધ તળિયે ચોંટી ન જાય. આનાથી ડ્રાય ફ્રૂટ્સ નરમ થઈ જશે અને તેનો અર્ક દૂધમાં ભળી જશે.
સ્ટેપ ૩: કસ્ટર્ડ અને માવાનો જાદુ
જ્યારે દૂધ પાકીને થોડું ઓછું થાય, ત્યારે એક નાની વાટકીમાં ઉકળતા દૂધમાંથી ૨ ચમચી દૂધ કાઢો. તેમાં કસ્ટર્ડ પાવડર ભેળવીને એક સ્મૂધ પેસ્ટ તૈયાર કરી લો. હવે મુખ્ય વાસણમાં રહેલા દૂધમાં માવાને છીણીને અથવા હાથથી મસળીને ઉમેરો. માવો ઉમેરવાથી દૂધ તરત જ ઘટ્ટ અને દાણાદાર થવા લાગશે.
સ્ટેપ ૪: મિશ્રણને ભેળવવું
હવે તૈયાર કસ્ટર્ડના મિશ્રણને ધીરે ધીરે દૂધમાં ઉમેરો. ધ્યાન રહે કે એક હાથે મિશ્રણ રેડવું અને બીજા હાથે દૂધને સતત હલાવતા રહેવું, જેથી ગઠ્ઠા (Lumps) ન પડે. કસ્ટર્ડ ઉમેર્યા પછી મિશ્રણને ૫ મિનિટ વધુ પકાવો જ્યાં સુધી તે રબડી જેવું ઘટ્ટ ન થઈ જાય. અંતે ઈલાયચી પાવડર નાખીને ગેસ બંધ કરી દો.
સ્ટેપ ૫: કુલ્ફીને ‘સ્મૂધ’ બનાવવી (પ્રો ટિપ)
મિશ્રણને સામાન્ય તાપમાન પર ઠંડું થવા દો. જ્યારે તે પૂરેપૂરું ઠંડું થઈ જાય, ત્યારે તેને એકવાર મિક્સર ગ્રાઇન્ડરમાં ફેરવી લો. આમ કરવાથી માવો અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ દૂધ સાથે બરાબર એકરસ થઈ જાય છે અને કુલ્ફી બજાર જેવી ‘સ્મૂધ’ અને મલાઈદાર બને છે.
સ્ટેપ ૬: જમાવવી (Freezing)
હવે આ મિશ્રણને નાની માટીની મટકીઓમાં ભરો. જો મટકી ન હોય તો તમે સ્ટીલના ગ્લાસ અથવા કુલ્ફી મોલ્ડનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. મટકીઓને સિલ્વર ફોઈલથી ઢાંકી દો અને ફ્રીઝરમાં ૫ થી ૬ કલાક (અથવા આખી રાત) જામવા માટે રાખી દો.
પીરસવાની રીત
જ્યારે કુલ્ફી બરાબર જામી જાય, ત્યારે તેને ફ્રીઝરમાંથી બહાર કાઢો. ઉપરથી થોડા ઝીણા સમારેલા પિસ્તા અને કેસરના તાંતણાથી ગાર્નિશ કરો. માટીની સોંધી સુગંધ સાથે તૈયાર આ ઠંડી-ઠંડી રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફી તમારી બપોરની થાક અને ગરમીને મિનિટોમાં ગાયબ કરી દેશે.
ગરમીની મોસમમાં ઘરે બનેલી આ રાજસ્થાની મટકા કુલ્ફી માત્ર તમને રાહત જ નહીં આપે, પણ મહેમાનો વચ્ચે તમારી કુકિંગની વાહવાહ પણ કરાવશે. તો મોડું શેનું? આજે જ રસોડામાં જાઓ અને તૈયાર કરો આ શાહી ઠંડો આનંદ!
