ઈરાન યુદ્ધની આગમાં હોમાયું બાંગ્લાદેશ: આગામી બે વર્ષમાં GDPમાં 3 ટકાના ઘટાડાની ભીતિ
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા જતા તણાવની અસર હવે વૈશ્વિક સ્તરે દેખાવા લાગી છે. અમેરિકાથી લઈને અખાતના સમૃદ્ધ દેશો આ યુદ્ધને કારણે આર્થિક નુકસાન સહન કરી રહ્યા છે. ભારતમાં પણ ગેસના ભાવમાં વધારો થયો છે, પરંતુ પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશ માટે સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક બની રહી છે. ‘સાઉથ એશિયન નેટવર્ક ઓન ઈકોનોમિક મોડેલિંગ’ (Sanem) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, જો ઈરાન સાથેનો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે, તો આગામી બે વર્ષમાં બાંગ્લાદેશનો જીડીપી (GDP) 3 ટકા સુધી ઘટી શકે છે.
ઉર્જા સંકટ અને મોંઘવારીનો ડબલ માર
બાંગ્લાદેશની અર્થવ્યવસ્થા આયાતી ઉર્જા, અખાતી દેશોમાંથી આવતા રેમિટન્સ (વિદેશી હૂંડિયામણ) અને વૈશ્વિક વેપાર નેટવર્ક પર નિર્ભર છે. આ નિર્ભરતા જ હવે તેના માટે મુસીબત બની છે. અહેવાલ મુજબ, જો સંઘર્ષ વધશે તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં 40 ટકા અને લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) ના ભાવમાં 50 ટકા સુધીનો જંગી ઉછાળો આવી શકે છે. ઉર્જાના ભાવ વધવાથી ઉત્પાદન ખર્ચ વધશે, જેના કારણે બજારમાં મોંઘવારી વધશે અને સામાન્ય જનતાની ખરીદશક્તિમાં ઘટાડો થશે.
નિકાસ અને રોજગારી પર સંકટના વાદળો
બાંગ્લાદેશનું વિકાસ મોડેલ મુખ્યત્વે નિકાસ આધારિત મેન્યુફેક્ચરિંગ અને વિદેશમાં મળતી રોજગારી પર ટકેલું છે. બાંગ્લાદેશ વિશ્વભરમાં તૈયાર કપડાં (Ready-made Garments) નો મોટો સપ્લાયર છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધને કારણે દરિયાઈ માર્ગો પ્રભાવિત થતા નિકાસની ગતિ ધીમી પડવાની શક્યતા છે. રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે વધતા ખર્ચ અને નબળા પડતા બજારને કારણે કંપનીઓ તેમનું ઉત્પાદન ઘટાડી શકે છે, જેની સીધી અસર મજૂરો અને કર્મચારીઓના પગાર પર પડશે.
માગ અને પુરવઠાનું સંતુલન ખોરવાયું
ઈરાન યુદ્ધ અર્થતંત્રના સપ્લાય અને ડિમાન્ડ બંને પક્ષોને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે. વધતા ખર્ચને કારણે કંપનીઓ સ્ટાફમાં કાપ મૂકી શકે છે, જે બેરોજગારીમાં વધારો કરશે. જ્યારે પરિવારો તેમની ખરીદશક્તિ ઘટવાને કારણે ખર્ચમાં કાપ મૂકશે, ત્યારે બજારમાં માગ ઘટશે. આ ચક્રવ્યૂહ બાંગ્લાદેશમાં એવી ઊંડી મંદી પેદા કરી શકે છે, જે અગાઉના કોઈપણ આર્થિક આંચકા કરતા વધુ ગંભીર હશે.
