અમેરિકાના કેલિફોર્નિયામાં જાસૂસીનું મોટું નેટવર્ક: શું આ શહેર દુશ્મન દેશોનો ગઢ બની ગયું છે?
અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યમાં તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટનાએ સમગ્ર વિશ્વના સુરક્ષા તંત્રને હચમચાવી દીધું છે. કેલિફોર્નિયાના જાણીતા ટેક પ્રોફેશનલ જમશેદ ઘોમીની ઈરાન માટે જાસૂસી કરવા અને ગેરકાયદેસર રીતે હાર્ડવેર સપ્લાય કરવાના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ઘટનાએ એ સાબિત કર્યું છે કે ટેકનોલોજીની દુનિયામાં બેઠેલા લોકો કેવી રીતે પોતાના જ દેશની સુરક્ષા સાથે ખેલ કરી શકે છે. 63 વર્ષીય જમશેદ ઘોમી પર ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને વેગ આપવા માટે પ્રતિબંધિત અમેરિકી કમ્પ્યુટર હાર્ડવેરની ગુપ્ત રીતે નિકાસ કરવાનો ગંભીર આરોપ છે.
જમશેદ ઘોમીનો ‘કાળો કારોબાર’: કેવી રીતે થયો પર્દાફાશ?
જમશેદ ઘોમી છેલ્લા દાયકાથી આ ખતરનાક ખેલ રમી રહ્યો હતો. તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા મુજબ, તેણે છેલ્લા 10 વર્ષમાં અંદાજે 250 ટનથી વધુ અમેરિકી કમ્પ્યુટર હાર્ડવેર ઈરાન મોકલ્યું હતું. તેનો રસ્તો ખૂબ જ ચાલાકીભર્યો હતો: તે eBay અને PayPal જેવી ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને આ સાધનો ખરીદતો, થોડો સમય પોતાની કંપનીમાં તેનો ઉપયોગ કરવાનો દેખાવ કરતો અને ત્યારબાદ તેને ઈરાનના ગુપ્તચર નેટવર્કને શિપિંગ દ્વારા મોકલી આપતો હતો.
લોસ એન્જલસના ફેડરલ પ્રોસિક્યુટર બિલ એસ્સેલે આ કિસ્સાને દેશ સાથેની ગદ્દારી ગણાવતા કહ્યું કે, પૈસાની લાલચે જમશેદને અંધ બનાવી દીધો હતો. તેની કંપની કાગળ પર વર્ષે માત્ર 20,000 ડોલરની કમાણી બતાવતી હતી, જ્યારે વાસ્તવમાં તે આ ગેરકાયદેસર વ્યવહાર દ્વારા વાર્ષિક 10 મિલિયન ડોલર કમાતો હતો. IRS ના રિપોર્ટ મુજબ, 2011 થી 2015 ની વચ્ચે તેના એસ્ક્રો એકાઉન્ટમાં વિદેશી સ્ત્રોતોમાંથી 7 મિલિયન ડોલર ટ્રાન્સફર થયા હતા, જે સ્પષ્ટપણે ઈરાન સાથેના જોડાણનો પુરાવો આપે છે.
કેલિફોર્નિયા: શું જાસૂસીનું નવું કેન્દ્ર (Hub)?
કેલિફોર્નિયા, જે ટેકનોલોજી અને ઈનોવેશન માટે જાણીતું છે, તે હવે કમનસીબે આંતરરાષ્ટ્રીય જાસૂસો માટે એક અડ્ડો બની રહ્યું છે. છેલ્લા એક વર્ષના આંકડા જોતા લાગે છે કે આ રાજ્ય વિદેશી એજન્સીઓના ટાર્ગેટ પર છે. છેલ્લા 12 મહિનામાં જ કેલિફોર્નિયામાંથી 4 મોટા જાસૂસો પકડાયા છે:
એલીન વાંગ (મે 2026): એક શહેરના ભૂતપૂર્વ મેયર જે ચીન માટે જાસૂસી કરતા હોવાના આરોપમાં ઝડપાયા હતા.
શમીમ માફી (એપ્રિલ 2026): લોસ એન્જલસ એરપોર્ટ પરથી હથિયારોની તસ્કરી કરવા બદલ પકડાયા હતા.
મોહમ્મદ ઓસ્તોવારી (જુલાઈ 2025): એક એન્જિનિયર જે ગેરકાયદેસર રીતે ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો ઈરાન મોકલતો હતો.
આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે દુશ્મન દેશો અમેરિકાની આર્થિક રાજધાનીમાં કેવી રીતે ઘૂસણખોરી કરી રહ્યા છે. જાસૂસો પકડાયા બાદ હવે અમેરિકી તપાસ એજન્સીઓ અને ફેડરલ બ્યુરો ઓફ ઈન્વેસ્ટિગેશન (FBI) વધુ સતર્ક બની ગઈ છે.
ટેકનોલોજીની આડમાં દેશદ્રોહ
આ તમામ કિસ્સાઓમાં એક વાત સામાન્ય છે: ટેક પ્રોફેશનલ્સ અને જાણકાર લોકોનો ઉપયોગ. ઈરાન જેવા દેશો, જેમના પર વૈશ્વિક પ્રતિબંધો છે, તેઓ આ રીતે ગુપ્ત નેટવર્ક બનાવીને અમેરિકાની અદ્યતન ટેકનોલોજી ચોરી રહ્યા છે. જમશેદ ઘોમી જેવા લોકો, જેઓ અમેરિકામાં રહીને ત્યાંની સુવિધાઓનો લાભ લે છે, તેઓ જ જ્યારે દુશ્મન દેશો સાથે હાથ મિલાવે છે, ત્યારે તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો બની જાય છે.
શું છે કાયદાકીય પરિણામો?
જમશેદ ઘોમીની તમામ સંપત્તિઓ હવે જપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. તેને આ ગંભીર ગુના બદલ લાંબા સમયની જેલની સજા અને ભારે દંડની જોગવાઈ છે. આ માત્ર એક કેસ નથી, પરંતુ એક ચેતવણી છે કે જેઓ દેશની સુરક્ષા સાથે સમાધાન કરે છે, તેમને ક્યારેય બક્ષવામાં આવશે નહીં.
સુરક્ષા એજન્સીઓની સતર્કતા
આ ઘટનાઓ પછી કેલિફોર્નિયાના ટેક ઉદ્યોગ પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ઘણી કંપનીઓને સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ તેમના સપ્લાય ચેન અને એક્સપોર્ટ કંટ્રોલ પર વધુ કડક નિયંત્રણો રાખે. આઈઆરએસ અને અન્ય એજન્સીઓ શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો પર સતત નજર રાખી રહી છે. વિદેશી ભંડોળ જે રીતે અમેરિકી એકાઉન્ટ્સમાં ઠલવાય છે, તેની હવે ઝીણવટભરી તપાસ થશે.
