બિહારના લોકો કેમ આટલા એનર્જેટિક હોય છે? જાણો તેમના ‘પાવર બ્રેકફાસ્ટ’ સત્તુ બનાવવાનું સિક્રેટ
બિહારમાં રહેતા લોકો જાણે છે કે ઘરના બનેલા સત્તુની સરખામણી બજારનું કોઈ પેકેટ કરી શકતું નથી. ઘરે સત્તુ બનાવવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે એકદમ શુદ્ધ હોય છે અને તેની સોડમ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે. ચાલો જાણીએ આ ‘દેશી પ્રોટીન પાઉડર’ બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત.
સત્તુ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
ઘરે સત્તુ બનાવવા માટે તમારે બહુ લાંબી યાદીની જરૂર નથી. બસ આ બે-ત્રણ વસ્તુઓ તૈયાર રાખો:
-
શેકેલા ચણા (Roasted Gram/Bhuna Chana): 500 ગ્રામ (ફોતરાંવાળા અથવા ફોતરાં વગરના, તમારી પસંદ મુજબ).
-
જીરું (Cumin Seeds): 1 થી 2 મોટી ચમચી (વધારે સ્વાદ માટે).
-
મીઠું (Salt): સ્વાદ મુજબ (જો તમે લાંબા સમય સુધી સ્ટોર કરવા માંગતા હોવ તો મીઠું ન નાખવું).
ઓથેન્ટિક સત્તુ બનાવવાની રીત (Step-by-Step Guide)
સ્ટેપ 1: ચણાની પસંદગી અને સાફ-સફાઈ
સત્તુ બનાવવા માટે હંમેશા સારી ગુણવત્તાના શેકેલા ચણાનો ઉપયોગ કરો. જો તમે ફોતરાંવાળા ચણા લેશો તો તેમાં ફાઈબરનું પ્રમાણ વધુ હશે, જે પેટ માટે ખૂબ સારું છે. જો તમને ગરબડ જેવું લાગતું હોય, તો તમે ફોતરાં કાઢી પણ શકો છો. ચણાને એકવાર સાફ કરી લો જેથી તેમાં કોઈ કાંકરા ન હોય.
સ્ટેપ 2: હળવું શેકવું (Optional પણ જરૂરી)
બજારમાંથી લાવેલા શેકેલા ચણા ઘણીવાર ભેજવાળા હોય છે. તેને ફરીથી કડક અને સુગંધિત બનાવવા માટે એક કડાઈમાં 2-3 મિનિટ માટે મધ્યમ તાપ પર હળવા શેકી લો. આ કરવાથી સત્તુમાં એક સરસ સોડમ (Aroma) આવશે.
સ્ટેપ 3: જીરું ઉમેરવું
જ્યારે તમે ચણા શેકતા હોવ, ત્યારે જ તેમાં જીરું ઉમેરી દો. જીરું પણ ચણાની સાથે શેકાઈ જશે, જે પાચન માટે ઉત્તમ છે અને સત્તુના સ્વાદને ચાર ચાંદ લગાવી દેશે.
સ્ટેપ 4: દળવાની પ્રક્રિયા
શેકેલા ચણા અને જીરું ઠંડા થાય એટલે તેને મિક્સર જારમાં નાખો. હવે તેને બારીક પીસી લો. ધ્યાન રાખો કે પાઉડર એકદમ મુલાયમ હોવો જોઈએ.
સ્ટેપ 5: ચાળવું (The Secret Step)
પીસ્યા પછી સત્તુને ચાળણીથી જરૂર ચાળી લો. આનાથી જો કોઈ ચણાના ટુકડા કે મોટા ફોતરાં રહી ગયા હોય તો તે નીકળી જશે અને તમને હોટેલ કે બિહારના લારી જેવો જ મુલાયમ સત્તુ પાઉડર મળશે.
સત્તુ ખાવાના અદભૂત ફાયદા
-
પ્રોટીનનો ભંડાર: જો તમે જીમ જાઓ છો અથવા ભારે શારીરિક શ્રમ કરો છો, તો સત્તુ તમારા માટે બેસ્ટ નેચરલ પ્રોટીન ડ્રિંક છે.
-
પેટ માટે વરદાન: તેમાં રહેલું ફાઈબર કબજિયાતની સમસ્યા દૂર કરે છે અને પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે.
-
ગ્લુકોઝ લેવલ કંટ્રોલ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સત્તુ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેનો ગ્લાયસેમિક ઈન્ડેક્સ ઓછો હોય છે.
-
ગરમીમાં રાહત: સત્તુની તાસીર ઠંડી હોય છે. ઉનાળામાં સત્તુનું શરબત પીવાથી લૂ લાગતી નથી અને શરીર હાઇડ્રેટેડ રહે છે.
સત્તુનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?
-
સત્તુ શરબત: સત્તુ પાઉડરમાં પાણી, લીંબુનો રસ, ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, લીલા મરચાં અને મીઠું નાખીને દેશી એનર્જી ડ્રિંક બનાવો.
-
સત્તુ પરાઠા: સત્તુમાં લસણ, આદુ, અથાણાંનો મસાલો અને તેલ નાખીને મસ્ત સ્ટફિંગ તૈયાર કરો અને ગરમાગરમ પરાઠા બનાવો.
-
લીટી ચોખા: બિહારની પ્રખ્યાત લિટી બનાવવા માટે પણ આ જ ઘરગથ્થુ સત્તુનો ઉપયોગ થાય છે.
સત્તુને સ્ટોર કરવાની સાચી રીત
ઘરે બનાવેલા સત્તુને કોઈ પણ કાચની બરણી અથવા એર-ટાઈટ ડબ્બામાં ભરીને રાખો. તેને ભેજથી બચાવો. જો તમે તેને યોગ્ય રીતે રાખશો, તો 2 થી 3 મહિના સુધી તેનો સ્વાદ અને તાજગી એવી જ રહેશે.
બજારના મોંઘા અને ભેળસેળિયા પ્રોટીન પાઉડર પાછળ પૈસા ખર્ચવા કરતા, 10 મિનિટ કાઢીને ઘરે જ આ બિહારી સત્તુ બનાવો. તે સસ્તું પણ છે, શુદ્ધ પણ છે અને તેનો સ્વાદ તમને સીધો બિહારના ખેતરોની યાદ અપાવી દેશે!
