ચિકન-મટન પણ ફેઈલ છે આ ફણસની બિરયાની સામે, આજે જ નોંધો આ લિજ્જતદાર રેસીપી
સામાન્ય રીતે જ્યારે બિરયાનીની વાત આવે છે, ત્યારે લોકોના મનમાં ચિકન કે મટન બિરયાનીનો વિચાર સૌથી પહેલા આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે શાકાહારી વાનગીઓમાં પણ એક એવી ડિશ છે જે સ્વાદ અને ટેક્સચર (બનાવટ) ની બાબતમાં નોન-વેજને જોરદાર ટક્કર આપે છે? જી હા, આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ ફણસની બિરયાની.
ફણસને તેની રેશાદાર બનાવટને કારણે ‘શાકાહારી મટન’ (Vegetarian Meat) પણ કહેવામાં આવે છે. યોગ્ય મસાલા અને ‘દમ’ આપવાની ટેકનિક સાથે, આ બિરયાની એટલી લાજવાબ બને છે કે નોન-વેજ લવર્સ પણ આંગળા ચાટતા રહી જશે. ચાલો જાણીએ તેને ઘરે બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ અને સરળ રીત.
ફણસ પસંદ કરવાની અને કાપવાની સાચી રીત
એક શ્રેષ્ઠ બિરયાની માટે યોગ્ય ફણસ હોવું સૌથી જરૂરી છે. હંમેશા કાચું અને લીલું ફણસ જ પસંદ કરો. જો ફણસ થોડું પણ પાકેલું કે મીઠું હશે, તો બિરયાનીનો સ્વાદ બગડી જશે.
-
એક ખાસ ટિપ: ફણસ કાપતા પહેલા તમારા હાથ, ચપ્પુ અને કટિંગ બોર્ડ પર સરસવનું તેલ સારી રીતે લગાવી લો. ફણસમાંથી નીકળતું ચીકણું દૂધ (Latex) તેલને કારણે તમારા હાથ પર ચોંટશે નહીં.
જરૂરી સામગ્રી
-
ફણસ: 500 ગ્રામ (મધ્યમ ટુકડામાં કાપેલું)
-
બાસમતી ચોખા: 2 કપ (30 મિનિટ પલાળેલા)
-
દહીં: 1 કપ (સારી રીતે ફીણેલું)
-
ડુંગળી: 3 મોટી (લાંબી સમારેલી, તળવા માટે)
-
આદુ-લસણની પેસ્ટ: 2 મોટી ચમચી
-
ટમેટા: 2 ઝીણા સમારેલા
-
આખા મસાલા: તેજપત્તા, તજ, લવિંગ, નાની અને મોટી એલચી, શાહી જીરું
-
દળેલા મસાલા: હળદર, લાલ મરચું પાવડર, ધાણાજીરું પાવડર અને ગરમ મસાલો (અથવા બિરયાની મસાલો)
-
અન્ય: કેસરવાળું દૂધ, તાજી કોથમીર, ફુદીનાના પાન, ઘી/તેલ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું.
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ 1: ફણસ તૈયાર કરવું
સૌ પ્રથમ કાપેલા ફણસને સહેજ મીઠું અને હળદરવાળા પાણીમાં 5-7 મિનિટ માટે ઉકાળી લો. તેને પૂરેપૂરું નથી ગાળવાનું, બસ થોડું નરમ કરવાનું છે. ત્યારબાદ પાણી નિતારી લો અને ફણસના ટુકડાને તેલમાં સોનેરી થાય ત્યાં સુધી તળી લો. તળવાથી ફણસનો સ્વાદ બમણો થઈ જાય છે.

એક મોટા વાસણમાં પૂરતું પાણી ઉકાળો. તેમાં મીઠું, તેજપત્તા, એલચી અને તજ નાખો. હવે પલાળેલા બાસમતી ચોખા નાખો અને તેને માત્ર 70-80% સુધી જ રાંધો. ધ્યાન રાખો કે ચોખા છૂટા રહે. ત્યારબાદ ચોખાનું પાણી નિતારીને તેને એક મોટી થાળીમાં ફેલાવી દો.
સ્ટેપ 3: બિરયાનીનો મસાલો તૈયાર કરવો
એક કડાઈમાં તેલ કે ઘી ગરમ કરો. તેમાં જીરું અને આખા મસાલા નાખો. હવે સમારેલી ડુંગળી નાખો અને તેને સોનેરી બદામી (Brown Onion) થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. તેમાંથી થોડી ડુંગળી ગાર્નિશિંગ માટે કાઢી લો.
હવે આદુ-લસણની પેસ્ટ અને ટમેટા નાખો. જ્યારે ટમેટા ચઢી જાય, ત્યારે બધા દળેલા મસાલા (હળદર, મરચું, ધાણાજીરું અને બિરયાની મસાલો) નાખી દો. આંચ ધીમી કરો અને ફીણેલું દહીં નાખો. જ્યારે મસાલો તેલ છોડવા લાગે, ત્યારે તળેલું ફણસ નાખો અને 5 મિનિટ સુધી મસાલા સાથે ચઢવા દો જેથી સ્વાદ અંદર સુધી ઉતરી જાય.
સ્ટેપ 4: લેયરિંગ (થર બનાવવાની પ્રક્રિયા)
હવે એક જાડા તળિયાવાળું તપેલું કે હાંડી લો. સૌથી નીચે ફણસના મસાલાનું એક પડ પાથરો. તેની ઉપર રાંધેલા ચોખાનું એક જાડું પડ બનાવો. ચોખાની ઉપર કેસરવાળું દૂધ, થોડું ઘી, ફુદીનો, કોથમીર અને તળેલી ડુંગળી (બિરિસ્તા) ભભરાવો. જો સામગ્રી વધારે હોય તો તમે આવા 2-3 પડ બનાવી શકો છો.
સ્ટેપ 5: ‘દમ’ આપવો
વાસણના મોઢાને લોટથી સીલ કરી દો અથવા ફોઈલ પેપરથી સારી રીતે ઢાંકી દો જેથી વરાળ બહાર ન નીકળે. હવે તેને બિલકુલ ધીમી આંચ પર 15-20 મિનિટ સુધી થવા દો. જો તમારું વાસણ પાતળું હોય, તો નીચે એક તવો રાખી દો જેથી બિરયાની દાઝી ન જાય.
પીરસવાની રીત
જ્યારે તમે ઢાંકણ ખોલશો, ત્યારે મસાલા અને કેસરની સુગંધ આખા ઘરમાં ફેલાઈ જશે. બિરયાનીને હળવા હાથે સાઈડમાંથી કાઢો જેથી ચોખાના દાણા તૂટે નહીં. તેને ઠંડા બુંદીના રાયતા, લચ્છા ડુંગળી અને લીલી ચટણી સાથે ગરમા-ગરમ પીરસો.
આ ફણસની બિરયાની માત્ર દેખાવમાં જ શાનદાર નથી લાગતી, પણ તેનો દરેક દાણો સ્વાદથી ભરપૂર હોય છે. આ વીકેન્ડ પર આ રેસીપી જરૂર ટ્રાય કરો અને તમારા પરિવારને એક સરપ્રાઈઝ ટ્રીટ આપો!
