રૂપિયો ગગડ્યો અને સામાન્ય માણસ ફસાયો! જૂન મહિનાથી હોમ લોન મોંઘી થવાના એંધાણ, જાણી લો આ નવો અંદાજ
ભારતીય મધ્યસ્થ બેંક એટલે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની આગામી મહિનાની બેઠક પર આખા દેશની નજર ટકેલી છે. આ બેઠકમાં દેશના અર્થતંત્રને લઈને કેટલાક મોટા અને કડક નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે. વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ અને સ્થાનિક સ્તરે વધી રહેલા દબાણને જોતા અર્થશાસ્ત્રીઓ અનુમાન લગાવી રહ્યા છે કે RBI વ્યાજ દરોમાં (Repo Rate) વધારો કરી શકે છે. જાણીતી ગ્લોબલ ફાયનાન્સિયલ સંસ્થા સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડના અર્થશાસ્ત્રીઓએ તાજેતરમાં જ એક રિપોર્ટમાં આ અંગેની પ્રબળ શક્યતાઓ વ્યક્ત કરી છે. જો આમ થશે, તો સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર તેની સીધી અસર પડશે.
રેપો રેટ વધવાથી સામાન્ય માણસ પર શું અસર થશે?
સામાન્ય ભાષામાં સમજીએ તો, રેપો રેટ એ દર છે જે વ્યાજે RBI અન્ય કોમર્શિયલ બેંકોને લોન આપે છે. જ્યારે RBI આ દરમાં વધારો કરે છે, ત્યારે બેંકો માટે સેન્ટ્રલ બેંકમાંથી નાણાં મેળવવા મોંઘા બને છે. પરિણામે, બેંકો પણ પોતાના ગ્રાહકો માટે લોનના વ્યાજ દરો વધારી દે છે.
-
હોમ લોન અને ઓટો લોન મોંઘી થશે: રેપો રેટ વધવાને કારણે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોનના વ્યાજ દરો વધી જશે.
-
EMI માં થશે વધારો: જે ગ્રાહકોએ ‘ફ્લોટિંગ રેટ’ (Floating Rate) પર લોન લીધેલી છે, તેમની માસિક EMI માં સીધો વધારો જોવા મળશે. ફ્લોટિંગ રેટ લોન સીધી માર્કેટ અને રેપો રેટ સાથે જોડાયેલી હોય છે, તેથી તેમાં ફેરફાર થતાં જ હપ્તો વધી જાય છે.
-
ફિક્સ રેટ લોનધારકોને રાહત: જો તમે ‘ફિક્સ્ડ રેટ’ (Fixed Rate) પર લોન લીધી હોય, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. તમારા માસિક હપ્તામાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં.
સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડના અર્થશાસ્ત્રીઓનું શું કહેવું છે?
સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડના ભારત સ્થિત અર્થશાસ્ત્રીઓ અનુભૂતિ સહાય અને સૌરવ આનંદે ગુરુવારે બહાર પાડેલી એક નોટમાં જણાવ્યું છે કે, વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ (કચ્ચા તેલ) ની વધતી કિંમતો ભારત માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાને કારણે દેશમાં મોંઘવારી (Inflation) વધવાનો ખતરો ઘણો વધી ગયો છે. આ દબાણને નિયંત્રિત કરવા માટે રિઝર્વ બેંક જૂન મહિનાની શરૂઆતથી જ વ્યાજ દરો વધારવાનું પગલું ભરી શકે છે. હાલમાં દેશમાં રેપો રેટ 5.25 ટકાના સ્તરે છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક સ્તરે બોન્ડ યીલ્ડમાં થઈ રહેલો વધારો અને અન્ય એશિયાઈ દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા વ્યાજ દરોમાં કરવામાં આવી રહેલો વધારો પણ RBI ને આ નિર્ણય લેવા માટે મજબૂર કરી રહ્યો છે.
ઇરાન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક તણાવની અર્થતંત્ર પર અસર
રિઝર્વ બેંકની રેટ-નિર્ધારણ સમિતિ (MPC) ની બેઠક 3 થી 5 જૂન દરમિયાન યોજાવાની છે, અને 5 જૂને આ અંગેનો અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવશે. ઇરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી આ સમિતિની આ બીજી મોટી બેઠક હશે. ગયા મહિને યોજાયેલી બેઠકમાં પણ RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તે આ વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) તણાવ અને તેના કારણે સપ્લાય ચેઇનમાં થતી અડચણો પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યું છે. ભારતનું ઓવરનાઈટ ઈન્ડેક્સ સ્વેપ્સ (OIS) માર્કેટ પણ સંકેત આપી રહ્યું છે કે આગામી 12 મહિનામાં વ્યાજ દરોમાં 125 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (1.25%) સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.
રૂપિયાના મૂલ્યમાં રેકોર્ડ કડાકો: 96 ને પાર પહોંચ્યો ડોલર
ભારતીય ચલણ રૂપિયો હાલના દિવસોમાં અમેરિકી ડોલર સામે ભારે દબાણ હેઠળ છે. રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે અને હાલમાં તે 96 ની ઉપર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે. તાજેતરમાં જ રૂપિયાએ ડોલર સામે 96.970 નો તેનો અત્યાર સુધીનો સૌથી નીચો સ્તર (All-time low) સ્પર્શ કર્યો હતો. તાજેતરના ટ્રેડિંગ સેશનમાં રૂપિયો 95.926 ના સ્તરે ખૂલ્યા બાદ વધુ ગગડીને 96.965 સુધી નીચે ગયો હતો અને અંતે 96.181 ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો. રૂપિયાના આ સતત ધોવાણને રોકવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક પર વ્યાજ દરો વધારવાનું ભારે દબાણ છે.
રૂપિયાને બચાવવા RBI એ બજારમાં કર્યું મોટું ઓપરેશન
જ્યારે રૂપિયો ખૂબ નબળો પડવા લાગે છે ત્યારે દેશમાં આયાત (Import) મોંઘી થાય છે, જે આખરે મોંઘવારી વધારે છે. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, રૂપિયાને તૂટતો બચાવવા માટે રિઝર્વ બેંકે ગુપ્ત રીતે બજારમાં મોટો હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. બજારના સૂત્રો અને બેન્કર્સના જણાવ્યા અનુસાર, માર્કેટ ખૂલતાની સાથે જ RBI એ સરકારી બેંકો (PSU Banks) ના માધ્યમથી બજારમાં ભારે પ્રમાણમાં ડોલરનું વેચાણ (Dollar Selling) શરૂ કરી દીધું હતું.
હસ્તક્ષેપની જાદુઈ અસર: RBI ના આ આક્રમક પગલાંને કારણે ઈન્ટરબેંક ઓર્ડર મેચિંગ સિસ્ટમ પર રૂપિયાની સ્થિતિ ઝડપથી સુધરી હતી. ગણતરીની મિનિટોમાં જ ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે લગભગ 70 પૈસા મજબૂત થઈને 96 ની નજીક પહોંચી ગયો હતો.
