શેફ કુણાલ કપૂરે શેર કરી ઇન્સ્ટન્ટ ગુજરાતી કેરીની ચટણીની રેસીપી: જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ બનાવવાની રીત
ઉનાળાની ઋતુની શરૂઆત થતાં જ દરેક ઘરમાં એક જ ફળની ચર્ચા સૌથી વધુ થવા લાગે છે, અને તે છે ‘કેરી’. કેરીને માત્ર એમ જ ફળોના રાજા નથી કહેવાતા. આ એક એવું બહુમુખી (versatile) ફળ છે જે પાકી જાય ત્યારે જેટલું મીઠું અને સ્વાદિષ્ટ લાગે છે, તેટલું જ કાચું હોય ત્યારે પણ આપણી થાળીનો સ્વાદ બમણો કરી દે છે. કાચી કેરીની ખાટી-મીઠી વાનગીઓ વિના ભારતીય ઉનાળો અધૂરો ગણાય.
ભારતના દરેક રાજ્યમાં કાચી કેરીમાંથી અથાણાં, પન્ના કે ચટણી બનાવવાની પરંપરા સદીઓ જૂની છે. ખાસ કરીને ગુજરાતમાં બનતો ‘કેરીનો ચૂંદો’ અથવા ખાટી-મીઠી ચટણી બારેય માસ ખાવામાં આવે છે. તાજેતરમાં જ, જાણીતા સેલિબ્રિટી શેફ અને માસ્ટરશેફ ઇન્ડિયાના જજ કુણાલ કપૂરે સોશિયલ મીડિયા પર ગુજરાતી શૈલીમાં મિનિટોમાં તૈયાર થઈ જતી ઇન્સ્ટન્ટ કેરીની ચટણીની રેસીપી શેર કરી છે. જો તમે પણ આ ઉનાળામાં કંઈક ચટાકેદાર અને ઝડપી બનાવવા માંગો છો, તો આ રેસીપી તમારા માટે બેસ્ટ છે.
શેફ કુણાલ કપૂરની આ રેસીપી કેમ છે ખાસ?
સામાન્ય રીતે પરંપરાગત ગુજરાતી ચૂંદો બનાવવામાં કેરી અને ખાંડના મિશ્રણને દિવસો સુધી તડકામાં રાખવામાં આવે છે, જેમાં ઘણો સમય લાગે છે. પરંતુ શેફ કુણાલ કપૂરે જે રેસીપી શેર કરી છે તે ‘ઇન્સ્ટન્ટ’ છે, એટલે કે તે મિનિટોમાં ગેસ પર તૈયાર થઈ જાય છે. ઓછી મહેનતે લાંબા સમય સુધી સાચવી શકાય તેવી આ એક આદર્શ વાનગી છે.
આ રેસીપી વિશે વાત કરતા શેફ કુણાલ કપૂરે તેમના સોશિયલ મીડિયા કેપ્શનમાં લખ્યું છે:
“આ કેરીના ચૂંદાની રેસીપી દરેક બાઇટમાં મીઠી, મસાલેદાર અને તીખી ફ્લેવરનું અદભુત સંતુલન આપે છે, તેથી જ આ મારી સૌથી ફેવરિટ છે. તાજી કાચી કેરી, ખાંડ અને હાથથી પસંદ કરેલા મસાલાના મિશ્રણને જ્યારે ધીમા તાપે રાંધવામાં આવે છે, ત્યારે તે એક ચમકદાર અને સ્વાદિષ્ટ પ્રિઝર્વ (ચટણી)માં ફેરવાઈ જાય છે. મને તેને ગરમાગરમ પરાઠા સાથે અથવા રોજિંદા સાદા ભોજન સાથે સાઇડ ડિશ તરીકે માણવી ગમે છે. આ સ્વાદ તમને બાળપણની યાદોમાં લઈ જશે અને એકવાર તમે તેને ખાવાનું શરૂ કરશો, તો હાથ રોકવો મુશ્કેલ થઈ જશે!”
ઇન્સ્ટન્ટ કેરીની ચટણી બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
- કાચી કેરી (છોલીને છીણેલી): ૩૫૦ ગ્રામ (અંદાજે ૨ મોટા કપ)
- ખાંડ: ૩૫૦ ગ્રામ (જેટલી કેરીનું છીણ હોય એટલી જ ખાંડ લેવી)
- નિયમિત મીઠું: સ્વાદ અનુસાર
- કાળું મીઠું (સંચળ): ૧.૫ નાની ચમચી
- લાલ મરચું પાવડર: ૧.૫ નાની ચમચી
- મરી પાવડર (તીખાનો પાવડર): ૧.૫ નાની ચમચી
- શેકેલું જીરું પાવડર: ૧ નાની ચમચી
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ તૈયારી કરવાની પદ્ધતિ
સ્ટેપ ૧: કેરીની તૈયારી
સૌ પ્રથમ સારી ગુણવત્તાવાળી, કડક અને ખાટી કાચી કેરી પસંદ કરો. તેને પાણીથી બરાબર ધોઈને લૂછી લો. ત્યારબાદ તેની છાલ ઉતારી લો. હવે એક મધ્યમ કદની છીણી (grater) લો અને કેરીને સરસ રીતે છીણી લો. માપન માટે ધ્યાનમાં રાખવું કે છીણ્યા પછી આ કેરી અંદાજે બે આખા કપ જેટલી થવી જોઈએ.
સ્ટેપ ૨: સામગ્રીનું મિશ્રણ અને પ્રારંભિક રસોઈ
એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ અથવા પૅન લો (નોન-સ્ટિક પૅન વધુ સારું રહેશે જેથી ખાંડ ચોંટે નહીં). હવે ગેસ ચાલુ કરો અને પૅનને થોડું ગરમ થવા દો. તેમાં છીણેલી કાચી કેરી, ખાંડ, નિયમિત મીઠું, કાળું મીઠું અને લાલ મરચું પાવડર ઉમેરો. આ બધી સામગ્રીને ચમચા વડે સારી રીતે મિક્સ કરી લો.
સ્ટેપ ૩: ધીમા તાપે રાંધવું
ગેસની આંચ બિલકુલ ધીમી (low flame) રાખો. જ્યાં સુધી ખાંડ સંપૂર્ણપણે ઓગળી ન જાય અને કેરીના રસ સાથે ભળી ન જાય ત્યાં સુધી તેને સતત હલાવતા રહો. શરૂઆતમાં ખાંડ ઓગળવાને કારણે મિશ્રણ થોડું પાતળું (લિક્વિડ) જણાશે, પણ ચિંતા ન કરવી.
સ્ટેપ ૪: ઘટ્ટ થવા દેવું
એકવાર ખાંડ ઓગળી જાય એટલે પૅન પર ઢાંકણ ઢાંકી દો અને તેને અંદાજે ૧૫ મિનિટ સુધી ધીમા તાપે પાકવા દો. વચ્ચે-વચ્ચે એક-બે વાર હલાવતા રહેવું જેથી તે તળિયે બેસી ન જાય. ધીમે-ધીમે કેરી ચાસણીને સોષી લેશે અને તેનો રંગ આછો ટ્રાન્સપરન્ટ (ચળકતો) થવા લાગશે.
સ્ટેપ ૫: ફાઇનલ મસાલા ઉમેરવા
૧૫ મિનિટ પછી ઢાંકણ હટાવો. તમે જોશો કે ચટણી ઘટ્ટ થઈ ગઈ છે અને એક સરસ ચાસણી જેવું ટેક્સચર આવી ગયું છે. હવે આ સ્ટેજ પર તેમાં મરી પાવડર અને શેકેલા જીરાનો પાવડર ઉમેરો. જીરું અને મરી આ ચટણીને એક અદભુત સુગંધ અને પાચક ગુણ આપે છે. બધા મસાલાને સરસ રીતે મિક્સ કરી લો અને ગેસ બંધ કરી દો.
View this post on Instagram
સ્ટેપ ૬: ઠંડુ કરવું અને સર્વ કરવું
તમારી ઇન્સ્ટન્ટ ગુજરાતી કેરીની ચટણી તૈયાર છે. તેને પૅનમાં જ રૂમ ટેમ્પરેચર પર સંપૂર્ણપણે ઠંડી થવા દો. જેમ-જેમ આ ચટણી ઠંડી થશે, તેમ તેની ચાસણી વધુ ઘટ્ટ અને ચળકતી (glazy) બનશે.
આ ચટણીને લાંબો સમય સ્ટોર કેવી રીતે કરવી?
જો તમે આ ચટણીને લાંબા સમય સુધી સાચવવા માંગો છો, તો કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
૧. કાચની બરણીનો ઉપયોગ: ચટણી સંપૂર્ણ ઠંડી થઈ જાય એટલે તેને કાચની સાફ અને એકદમ સૂકી બરણીમાં ભરી લો. પ્લાસ્ટિકના ડબ્બા કરતાં કાચની બરણીમાં અથાણાં કે ચટણી વધુ સુરક્ષિત રહે છે.
૨. ભેજથી બચાવો: ચટણી કાઢવા માટે હંમેશાં સૂકી ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો. સહેજ પણ ભીની ચમચી અંદર જશે તો ચટણી બગડી શકે છે.
૩. લાંબી સેલ્ફ-લાઈફ: આ રીતે બનાવેલી ચટણીને તમે ફ્રિજમાં રાખીને મહિનાઓ સુધી માણી શકો છો. તેનો સ્વાદ કે રંગ બદલાતો નથી.
