યુએસ ટેરિફ વિવાદમાં ટ્રમ્પ વહીવટની મોટી જીત: ૧૦% વૈશ્વિક આયાત ટેરિફ ચાલુ રહેશે
યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વિવાદાસ્પદ આર્થિક નીતિઓને કોર્ટ તરફથી એક મોટી રાહત મળી છે. અમેરિકાની ફેડરલ એપેલેટ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતા ટ્રમ્પ વહીવટની તરફેણમાં સ્ટે લંબાવ્યો છે, જેનાથી વિશ્વભરમાંથી યુએસમાં આવતા માલ પર ૧૦% વૈશ્વિક આયાત ટેરિફ વસૂલવાની પ્રક્રિયા ચાલુ રહેશે. આ નિર્ણયને ટ્રમ્પ સરકાર માટે તેમના આર્થિક એજન્ડાને આગળ ધપાવવા માટે એક મોટા પ્રોત્સાહન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
સંપૂર્ણ મામલો: શું છે આ વિવાદ?
આ વર્ષના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ૧૯૭૪ના ટ્રેડ એક્ટની કલમ ૧૨૨નો ઉપયોગ કરીને વિશ્વના તમામ દેશોમાંથી અમેરિકામાં આવતી આયાત પર ૧૦% કામચલાઉ ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી હતી. સરકારનો તર્ક એ હતો કે દેશની બેલેન્સ-ઓફ-પેમેન્ટ ખાધને પહોંચી વળવા માટે આ કર જરૂરી છે.
જોકે, આ નિર્ણય સામે વેપારી જૂથોએ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા. મે મહિનામાં ‘યુએસ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ’ (CIT) એ એક મોટો ફટકો આપતા આ ટેરિફને “ગેરકાયદેસર” જાહેર કર્યો હતો. કોર્ટનું માનવું હતું કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રએ વેપાર ખાધ અને કાયદાકીય નિયમોના અર્થઘટનમાં મોટી ભૂલ કરી છે. આ ચુકાદાથી ટ્રમ્પની આર્થિક નીતિઓ સામે પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા થયા હતા.
એપેલેટ કોર્ટનો નિર્ણય અને ટ્રમ્પને મળેલી રાહત
નીચલી કોર્ટના આ આદેશ સામે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે તાત્કાલિક ‘યુએસ કોર્ટ ઓફ અપીલ્સ ફોર ધ ફેડરલ સર્કિટ’માં અપીલ દાખલ કરી હતી. હવે એપેલેટ કોર્ટે આ કેસનો અંતિમ ચુકાદો ન આવે ત્યાં સુધી નીચલી અદાલતના આદેશ પર સ્ટે લંબાવી દીધો છે. આ ચુકાદાનો સીધો અર્થ એ છે કે, કાયદાકીય લડાઈ ચાલુ રહે ત્યાં સુધી ટ્રમ્પ વહીવટ વિદેશી માલ પર ૧૦% ટેક્સ વસૂલવાનું ચાલુ રાખી શકશે. આ ટેરિફ હાલમાં ૨૪ જુલાઈ સુધી માન્ય છે. જો ત્યાં સુધીમાં કોઈ અંતિમ ચુકાદો નહીં આવે, તો ટ્રમ્પ સરકાર કોઈ પણ અવરોધ વિના તેનો નિર્ધારિત કાર્યકાળ પૂર્ણ કરી શકશે.
ભારત અને વિશ્વના અર્થતંત્ર પર શું થશે અસર?
ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની સીધી અસર ભારત, ચીન, જાપાન અને યુરોપિયન યુનિયન જેવા મોટા વેપાર ભાગીદારો પર પડી રહી છે. ૧૦% વધારાનો ટેક્સ લાગુ થવાથી અમેરિકામાં આયાત થતી પ્રોડક્ટ્સ વધુ મોંઘી થઈ જશે, જેનાથી આ દેશોના નિકાસકારોની સ્પર્ધાત્મકતા ઘટી શકે છે.
ભારત જેવા દેશો માટે આ એક ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે અમેરિકા ભારતનું એક મોટું નિકાસ બજાર છે. જો ટેરિફ લાંબો સમય ચાલુ રહે, તો ટેક્સટાઇલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ જેવી નિકાસ પર તેની નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
કલમ ૩૦૧ અને ભવિષ્યના સંકેતો
આ ટેરિફ ઉપરાંત, યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ (USTR) દ્વારા ભારત અને ચીન સહિત ૧૬ દેશો સામે વેપાર તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ તપાસનો ઉદ્દેશ્ય જુલાઈમાં વર્તમાન ટેરિફ માપદંડો સમાપ્ત થયા પછી ‘કલમ ૩૦૧’ હેઠળ નવા અને વધુ કડક ટેરિફ લાદવાનો માર્ગ મોકળો કરવાનો છે. આ સૂચવે છે કે અમેરિકાની આવનારી વેપાર નીતિઓ વધુ સુરક્ષાત્મક (protectionist) બની શકે છે.
