સત્તાના નશામાં ચૂર વન વિભાગના અધિકારી: ધરમપુરમાં ખેડૂત સાથે અમાનવીય વર્તનથી રોષની જ્વાળા
આજે આપણે એક એવા ગંભીર અને સંવેદનશીલ વિષય પર વાત કરવા જઈ રહ્યા છીએ જે જાણીને કોઈપણ સંવેદનશીલ નાગરિકનું લોહી ઉકળી ઊઠશે. લોકશાહીમાં જનતા સર્વોપરી છે અને સરકારી અધિકારીઓ જનતાના સેવક છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા કંઈક જુદી જ ચિત્ર રજૂ કરે છે. શું જનતાના પરસેવાના ટેક્સના પૈસાથી મોટો આલીશાન પગાર મેળવતા સરકારી અધિકારીઓ હવે જનતાના જ માલિક બની બેઠા છે? આવો જ એક હૃદયદ્રાવક અને ચોંકાવનારો કિસ્સો વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકાના હનમતમાળ રેન્જમાંથી સામે આવ્યો છે, જેણે સરકારી તંત્રની માનસિકતા પર અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે.
ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ: ખેડૂતનો માત્ર એટલો જ ગુનો હતો?
ધરમપુર વિસ્તારના રાજપુરી જંગલ ગામમાં રહેતા રાજેશભાઈ એક સામાન્ય, ગરીબ અને મહેનતુ ખેડૂત છે. ચોમાસાની ઋતુ નજીક આવી રહી હોય ત્યારે દરેક ખેડૂત પોતાના ખેતરને ખેડવા લાયક અને સાફ-સુથરું બનાવવા માટે તનતોડ મહેનત કરતો હોય છે. રાજેશભાઈએ પણ પોતાની ખેતીના કામમાં નડતરરૂપ થતી અને પાકને નુકસાન પહોંચાડતી ઝાડની કેટલીક નાની-મોટી ડાળીઓ કાપીને સાફ કરી હતી.
એક સામાન્ય ખેડૂત માટે આ રોજીંદી પ્રક્રિયા છે, જેથી તે પોતાના પરિવારનું પેટ ભરી શકે. તેને ક્યાં ખબર હતી કે પોતાના જ ખેતરમાં મહેનત કરવી એ વન વિભાગના અધિકારીઓની નજરમાં એક મોટો ગુનો બની જશે! આ સામાન્ય વાતની જાણ હનમતમાળના રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર (RFO) રેણુકાબેન ભોયાને થઈ અને ત્યાર બાદ જે બન્યું તે માનવતાને શરમાવે તેવું હતું.
ખાખીનો રુઆબ અને અમાનવીયતા: ગરીબ ખેડૂતને અડધો કિલોમીટર દોડાવ્યો!
ઝાડની ડાળીઓ સાફ કરવાની વાત સાંભળીને આર.એફ.ઓ. રેણુકાબેન ભોયા એટલા ગુસ્સે ભરાયા કે તેઓ પોતાની સત્તાની મર્યાદા ભૂલી ગયા. એક સરકારી અધિકારી તરીકે કાયદાકીય પ્રક્રિયા કરવાને બદલે, તેમણે કાયદો પોતાના હાથમાં લીધો. સત્તાના નશામાં ચૂર થઈને તેમણે ગરીબ ખેડૂત રાજેશભાઈને કડક તડકામાં અડધો કિલોમીટર (૫૦૦ મીટર) સુધી દોડાવવાની ક્રૂર સજા આપી!
વિચારો, જે ખેડૂત આખા દેશનું પેટ ભરે છે, જે ધોમધખતા તડકામાં મહેનત કરીને અનાજ પકવે છે, તેને એક સરકારી અધિકારી પોતાના અહમને સંતોષવા માટે રસ્તા પર દોડાવે છે. આ કઈ સદીની માનસિકતા છે? શું આપણે આજે પણ અંગ્રેજોના ગુલામી કાળમાં જીવી રહ્યા છીએ જ્યાં સરકારી બાબુઓ સામાન્ય જનતા પર કોરડા વીંઝતા હતા? આ વર્તન માત્ર અમાનવીય નથી, પરંતુ કાયદાનું પણ ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે.
ગામલોકોની રજૂઆત સામે અહંકાર અને અપમાનજનક ભાષા
જ્યારે આ અમાનવીય ઘટનાની જાણ રાજપુરી ગામના લોકોને થઈ, ત્યારે ગ્રામજનોમાં ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો. ગામના વડીલો અને યુવાનો ભેગા થઈને ન્યાયની માંગ સાથે અને આ અન્યાય સામે વિરોધ નોંધાવવા માટે આર.એફ.ઓ. મેડમ પાસે પહોંચ્યા. ગામલોકોની અપેક્ષા હતી કે અધિકારી પોતાની ભૂલ સ્વીકારશે અથવા શાંતિથી વાત સાંભળશે.
પરંતુ સત્તાના નશામાં અંધ બનેલા અધિકારીએ નમ્રતાથી વાત કરવાને બદલે અત્યંત અપમાનજનક, અસંસ્કારી અને તુમાખીભરી ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે ગ્રામજનોને ધમકાવ્યા અને પોતાની સત્તાનો ડર બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. ગ્રામજનોનો ગંભીર આક્ષેપ છે કે આ મેડમ અવારનવાર આ વિસ્તારના સામાન્ય, આદિવાસી અને ગરીબ લોકોને આવી જ રીતે નજીવી બાબતોમાં હેરાન-પરેશાન કરે છે અને તેમની પાસેથી તોડબાજી અથવા માનસિક ત્રાસ ગુજારે છે.
રક્ષક જ ભક્ષક બને તો જનતા જાય ક્યાં?
વન વિભાગનું મુખ્ય કામ જંગલોનું રક્ષણ કરવાનું અને જંગલ વિસ્તારમાં રહેતા સ્થાનિક લોકો સાથે સુમેળભર્યા સંબંધો રાખીને પર્યાવરણને બચાવવાનું છે. પરંતુ જ્યારે રક્ષક જ ભક્ષક બની જાય, ત્યારે સામાન્ય જનતા કોના ભરોસે જીવે?
વિચારવા જેવો પ્રશ્ન:
સરકારી અધિકારીઓને ગાડી, બંગલો, નોકર-ચાકર અને લાખો રૂપિયાનો પગાર કોણ આપે છે? જવાબ છે – આ દેશની જનતા, જે સવારે ઉઠીને સોયથી લઈને ગાડી ખરીદે ત્યાં સુધી દરેક વસ્તુ પર ટેક્સ ચૂકવે છે.
જનતાના પૈસે જીવતા આ અધિકારીઓ જ્યારે એ જ જનતાને કીડા-મકોડા સમજવા લાગે, ત્યારે સમજવું કે લોકશાહીનું તંત્ર ખતરામાં છે. એક ગરીબ ખેડૂત સામે સિંહ થઈ જતા આ અધિકારીઓ મોટા-મોટા જંગલ માફિયાઓ કે લાકડા ચોરો સામે કેમ ભીની બિલાડી બની જાય છે? ત્યાં કેમ તેમની બહાદુરી ગાયબ થઈ જાય છે?
વહીવટી તંત્રની નિષ્ક્રિયતા સામે સવાલો
આ ઘટના વિડીયો અને સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી બહાર આવ્યા બાદ પણ તંત્ર હજુ સુધી કેમ ઘોર નિદ્રામાં છે? વલસાડ જિલ્લાના ઉચ્ચ વન અધિકારીઓ અને કલેક્ટર તંત્ર આ દાદાગીરી સામે ક્યારે જાગશે અને ક્યારે કડક એક્શન લેશે?
જો આવા નશામાં ચૂર અધિકારીઓ સામે તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્શન અથવા બદલીના કડક પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો સરકારી તંત્ર પરથી સામાન્ય માણસનો ભરોસો સાવ ઉઠી જશે. શું સરકાર માત્ર ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને સુશાસનની વાતો જ કરશે કે પછી ધરમપુરના આ ગરીબ ખેડૂતને સાચો ન્યાય અપાવશે?
સોશિયલ મીડિયાની શક્તિ અને નાગરિકોની ફરજ
આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા એ સામાન્ય માણસનું સૌથી મોટું હથિયાર છે. જ્યારે મુખ્ય પ્રવાહનું મીડિયા આવી નાની અને અંતરિયાળ ગામડાની ઘટનાઓની ઉપેક્ષા કરે છે, ત્યારે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ન્યાય અપાવવાનું માધ્યમ બને છે.
આ લેખ અને આ વિડીયોને એટલો શેર કરો કે ગાંધીનગર બેઠેલા વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને મંત્રીઓ સુધી આ વાત પહોંચે. જ્યાં સુધી રેણુકાબેન ભોયા જેવા સરકારી અધિકારીઓને તેમની ભૂલની સજા ન મળે અને તેઓ ખેડૂતની માફી ન માંગે, ત્યાં સુધી આ અવાજ દબાવો જોઈએ નહીં.
