ચીનના કિંઘાઈ પ્રાંતમાં ૬.૩ ની તીવ્રતાનો જોરદાર ભૂકંપ: ગભરાટ બાદ લોકો ઘર છોડી ભાગ્યા, તંત્ર એલર્ટ પર
ઉત્તરપશ્ચિમ ચીનનો કિંઘાઈ પ્રાંત મંગળવારે વહેલી સવારે ધ્રૂજી ઊઠ્યો હતો. અહીં રિક્ટર સ્કેલ પર ૬.૩ ની તીવ્રતાનો એક અત્યંત શક્તિશાળી અને આંચકાજનક ભૂકંપ નોંધાયો છે. ચાઇના અર્થક્વેક નેટવર્ક સેન્ટર (CENC) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ કિંઘાઈ પ્રાંતના હેક્સી પ્રીફેક્ચરમાં જમીનથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ આવેલું હતું. ભૂકંપ એટલો તીવ્ર હતો કે સેંકડો કિલોમીટર દૂર સુધી તેની લહેરો અનુભવાઈ હતી. સવારના શાંત વાતાવરણમાં અચાનક ધરતી ધ્રૂજવા લાગતા લોકોમાં ભારે નાસભાગ મચી ગઈ હતી અને હજારો લોકો જીવ બચાવવા ખુલ્લા મેદાનો અને રસ્તાઓ પર દોડી આવ્યા હતા.
પ્રારંભિક સરકારી અને સ્થાનિક અહેવાલો મુજબ, આ કુદરતી આપત્તિના કારણે આશરે ૮,૬૦૦ થી વધુ લોકો સીધી કે આડકતરી રીતે પ્રભાવિત થયા હોવાની આશંકા છે. ઘટનાની ગંભીરતાને જોતા સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા સમગ્ર વિસ્તારમાં હાઈ-એલર્ટ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યું છે.
ભૂકંપનું કેન્દ્ર છીછરું હોવાથી આંચકા વધુ વિનાશક અનુભવાયા
રોઇટર્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંસ્થાઓના અહેવાલો અનુસાર, આ ભૂકંપનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ (Epicenter) જમીનની સપાટીથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈ પર જ હતું. ભૂગર્ભ વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ, જ્યારે પણ કોઈ ભૂકંપનું કેન્દ્ર જમીનની આટલી ઓછી ઊંડાઈએ હોય, ત્યારે તેને ‘છીછરો ભૂકંપ’ (Shallow Earthquake) કહેવામાં આવે છે. આવા ભૂકંપો પૃથ્વીની સપાટી પર સૌથી વધુ ઉર્જા છોડે છે, જેના કારણે આંચકાની તીવ્રતા અને તેનો વિસ્તાર ઘણો વધારે ઘાતક સાબિત થાય છે.
આ જ કારણ છે કે હેક્સી પ્રીફેક્ચર અને તેની આસપાસના સેંકડો ગામડાઓ તથા શહેરોમાં લોકોને સેકન્ડો સુધી મધ્યમથી લઈને અત્યંત તીવ્ર કક્ષાના આંચકા અનુભવાયા હતા. લોકોએ જણાવ્યું કે ઘરની દિવાલો ધ્રૂજવા લાગી હતી, પંખા અને ઘરવખરીની વસ્તુઓ જોરજોરથી હલવા લાગી હતી, જેના કારણે સુતેલા લોકો પણ ઝબકીને જાગી ગયા હતા.
ભય અને ગભરાટનો માહોલ: લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા
સ્થાનિક સમય મુજબ જ્યારે આ આંચકા આવ્યા, ત્યારે મોટાભાગના લોકો પોતાના ઘરોમાં હતા. આપત્તિની તીવ્રતા જોઈને લોકો ગભરાઈ ગયા હતા. બહુમાળી ઇમારતોમાં રહેતા લોકો લિફ્ટનો ઉપયોગ કરવાને બદલે દાદર પરથી નીચે દોડ્યા હતા. વડીલો, બાળકો અને મહિલાઓ સહિત હજારો લોકો કડકડતી ઠંડી અને ભયના ઓથાર હેઠળ કલાકો સુધી રસ્તાઓ અને જાહેર બગીચાઓમાં ઉભા રહ્યા હતા. સદનસીબે, લોકોની સમયસૂચકતા અને ઝડપી નિર્ણય શક્તિને કારણે કોઈ મોટી ભાગદોડમાં જાનહાનિ થતાં અટકી ગઈ હતી. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા કેટલાક વીડિયોમાં લોકો રાત્રિના કપડાંમાં જ ઘરની બહાર ખુલ્લા આકાશ નીચે આશરો લેતા જોવા મળ્યા હતા.
જૂની અને નબળી ઇમારતોને વ્યાપક નુકસાનની આશંકા
કિંઘાઈ પ્રાંતના ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં હજુ પણ માટી, ઈંટો અને પરંપરાગત પદ્ધતિથી બનેલા જૂના મકાનો મોટી સંખ્યામાં છે. ૬.૩ ની તીવ્રતાના આ શક્તિશાળી ભૂકંપના કારણે આવી નબળી અને કાચી ઇમારતોને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હોવાના અહેવાલો મળી રહ્યા છે.
ઘણા મકાનોની દિવાલોમાં મોટી તિરાડો પડી ગઈ છે, તો કેટલીક જગ્યાએ જૂની દિવાલો અને છતના ભાગો તૂટી પડ્યા છે. શહેરી વિસ્તારોમાં આધુનિક ભૂકંપરોધક ટેકનોલોજીથી બનેલી ઇમારતો સુરક્ષિત રહી છે, પરંતુ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માળખાકીય નુકસાનના અહેવાલો વધારે ચિંતા ઉપજાવનારા છે. આ ક્ષતિગ્રસ્ત મકાનો હવે રહેવા યોગ્ય ન હોવાથી વહીવટીતંત્ર દ્વારા લોકોને અત્યારે ઘરોમાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, કારણ કે આફ્ટરશોક્સ (મુખ્ય ભૂકંપ પછીના નાના આંચકા) આવવાનું જોખમ હજુ પણ તોળાઈ રહ્યું છે.
રાહત અને બચાવ કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે શરૂ
આપત્તિની માહિતી મળતાની સાથે જ ચીનની રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટીમો (Disaster Management Teams) અને સ્થાનિક રાહત કર્મીઓ એક્શન મોડમાં આવી ગયા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક બચાવ ટુકડીઓ રવાના કરવામાં આવી છે. ચાઇનીઝ સત્તાવાળાઓ અને સ્થાનિક અધિકારીઓ કાટમાળ હટાવવા, રસ્તાઓ સાફ કરવા અને પ્રભાવિત થયેલા આશરે ૮,૬૦૦ થી વધુ લોકોને પ્રાથમિક સુવિધાઓ પહોંચાડવા માટે રાત-દિવસ કામ કરી રહ્યા છે.
અધિકારીઓ નુકસાનનું ચોક્કસ અને વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરવા માટે ડ્રોન અને જીપીએસ ટેકનોલોજીની મદદ લઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, ભૂકંપ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં વીજળી પુરવઠો, પાણીની લાઈનો અને સંદેશાવ્યવહાર ખોરવાઈ ગયો હોય તેવા સ્થળોએ ટેકનિકલ ટીમોને યુદ્ધના ધોરણે કામે લગાડવામાં આવી છે જેથી જીવન જરૂરી સેવાઓ ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરી શકાય.
