અદાણી ગ્રીનનો ઈતિહાસ: ભારતની પહેલી કંપની જેણે 20 GW નો જાદુઈ આંકડો પાર કર્યો!
ભારતીય ઊર્જા ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન પ્રાપ્ત થયું છે. દેશની સૌથી મોટી રિન્યુએબલ એનર્જી (નવીકરણીય ઊર્જા) કંપની, ‘અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ’ (AGEL) એ 20 ગીગાવોટ (GW) ની ઓપરેશનલ ક્ષમતાનો જાદુઈ આંકડો પાર કરી લીધો છે. આ સિદ્ધિ હાંસલ કરનાર AGEL ભારતની પ્રથમ કંપની બની છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે, કંપનીએ આ મુકામ મુખ્યત્વે ‘ગ્રીનફિલ્ડ’ ડેવલપમેન્ટ દ્વારા પ્રાપ્ત કર્યું છે, એટલે કે શૂન્યમાંથી નવી વ્યવસ્થાઓ ઊભી કરીને આ પ્રગતિ મેળવી છે.
દિલ્હી અને મુંબઈને એકસાથે રોશન કરવાની તાકાત
AGEL ની આ ઉપલબ્ધિ માત્ર એક આંકડો નથી, પરંતુ તે ભારતના ગ્રીન એનર્જી મિશનની સફળતાની કહાની છે. કંપનીના રિપોર્ટ મુજબ, AGEL હાલમાં વાર્ષિક 52 અબજ યુનિટથી વધુ સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન કરી રહી છે. આ આંકડો સમજવા માટે એટલું પૂરતું છે કે, તે ભારતની કુલ વીજળી વપરાશના લગભગ 3 ટકા જેટલો થાય છે.
આટલી વિશાળ માત્રામાં ઉત્પન્ન થતી વીજળી કેટલી છે? તે જાણીને તમને નવાઈ લાગશે કે, આ વીજળીથી અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક શહેરને આખા એક વર્ષ સુધી રોશન કરી શકાય છે. એટલું જ નહીં, જો આપણે ભારતના બે સૌથી મોટા મહાનગરો—દિલ્હી અને મુંબઈ—ની વાત કરીએ, તો આ બંને શહેરોની વીજળીની જરૂરિયાતોને AGEL એકલા હાથે પૂરી કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
એક દાયકાનો સંઘર્ષ અને રેકોર્ડબ્રેક ગ્રોથ
આજે જે 20 GW નો વિશાળ પ્લાન્ટ આપણે જોઈ રહ્યા છીએ, તેની શરૂઆત વર્ષ 2016માં તમિલનાડુના કામુથીમાં એક નાનકડા પ્રોજેક્ટથી થઈ હતી. માત્ર એક દાયકાના ટૂંકા ગાળામાં કંપનીએ જે વિકાસ કર્યો છે તે અભૂતપૂર્વ છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) દરમિયાન કંપનીએ 5,051 મેગાવોટ (MW) ની ક્ષમતા ઉમેરી છે. આ ગતિને જોતા કહી શકાય કે ચીન બહાર વિશ્વની કોઈપણ કંપની દ્વારા એક વર્ષમાં ઉમેરવામાં આવેલી આ સૌથી વધુ ક્ષમતા છે.
માત્ર સોલર કે વિન્ડ પાવર જ નહીં, પણ કંપનીએ ટેકનોલોજીમાં પણ ક્રાંતિ લાવી છે. AGEL એ 3.55 GWh નું ‘બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ’ (BESS) પણ કાર્યરત કર્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ ચીન સિવાયના વિશ્વના સૌથી મોટા ઇન્સ્ટોલેશનમાં સ્થાન પામે છે, જે સાબિત કરે છે કે ભારત હવે વૈશ્વિક સ્તરે એનર્જી ટેકનોલોજીમાં અગ્રેસર છે.
ભવિષ્યનો રોડમેપ: 2030 સુધી 50 GW નું લક્ષ્ય
કંપનીના કારોબારી નિર્દેશક સાગર અદાણીએ આ સિદ્ધિ પર ગર્વ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, “20 GW ની ક્ષમતા પાર કરવી એ અમારા શિસ્તબદ્ધ અમલીકરણ અને દીર્ઘકાલીન દ્રષ્ટિકોણનું પરિણામ છે. અમે દેશની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા અને સ્વચ્છ ઉર્જા તરફના સંક્રમણને ગતિ આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ.”
AGEL નું આગામી લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં 50 GW ની ક્ષમતા હાંસલ કરવાનું છે. આ વિશાળ લક્ષ્યને પૂરું કરવા માટે ગુજરાતના કચ્છમાં આવેલું ‘ખાવડા’ (Khavda) કેન્દ્રબિંદુ બની રહ્યું છે. અહીં વિશ્વનો સૌથી મોટો રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. 538 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા આ મેગા પ્રોજેક્ટની કુલ ક્ષમતા 30 GW હશે. અત્યાર સુધીમાં અહીં 9.5 GW સોલર ક્ષમતા કાર્યરત થઈ ચૂકી છે, જે ભારતને વૈશ્વિક ‘ગ્રીન એનર્જી હબ’ બનાવવાની દિશામાં એક મોટું ડગલું છે.
ગ્રીન એનર્જી અને ભારતનું ભવિષ્ય
ભારત જ્યારે 2070 સુધીમાં ‘નેટ ઝીરો’ (Net Zero) ઉત્સર્જનનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, ત્યારે AGEL જેવી કંપનીઓનો ફાળો ખૂબ જ મહત્વનો બની જાય છે. રિન્યુએબલ એનર્જી માત્ર પર્યાવરણને જ નહીં, પરંતુ દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ નવી દિશા આપી રહી છે. કોલસા આધારિત વીજળીમાંથી સ્વચ્છ ઊર્જા તરફનું આ સંક્રમણ માત્ર આર્થિક રીતે જ નહીં, પણ સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પણ દેશ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
