અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર ખતમ! બહરીન અને કુવૈત પર મિસાઈલોનો મારો, દુનિયાભરમાં ફફડાટ
દુનિયા એકવાર ફરી એવા વળાંક પર આવીને ઊભી છે જેને દરેક વ્યક્તિ ડરામણા સ્વપ્ન તરીકે જુએ છે—ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની આશંકા. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે દાયકાઓ જૂનો તણાવ ફરી એકવાર હિંસક સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યો છે. બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત અને યુદ્ધવિરામ (સીઝફાયર)ની તમામ આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું છે. ફારસની ખાડી (Persian Gulf) માંથી આવતા દ્રશ્યો અને અહેવાલો અત્યંત ચિંતાજનક છે, જ્યાં ઈરાને સીધી રીતે કુવૈત અને બહરીનમાં રહેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને પોતાની મિસાઈલોનું નિશાન બનાવ્યું છે.
જંગની શરૂઆત: જહાજોથી મિસાઈલો સુધી
આ વખતે આ યુદ્ધની શરૂઆત ઈરાને કરી હતી, જ્યારે તેમણે ફારસની ખાડીમાં બે જહાજોને નિશાન બનાવ્યા. આ કાર્યવાહી અમેરિકી પ્રભાવને પડકારવા માટે હતી. તેના જવાબમાં અમેરિકાએ પણ વિલંબ કર્યા વિના મોરચો ખોલી દીધો. પરંતુ, ઈરાન આ વખતે પીછેહઠ કરવાના મૂડમાં નથી. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ હુમલા બાદ સ્પષ્ટ કર્યું કે, “અમારો દેશ હવે માત્ર કૂટનીતિક ભાષા નહીં, પરંતુ સીધા એક્શનથી જવાબ આપવાનું જાણે છે.” તેહરાનનો દાવો છે કે તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલા આ હુમલા અમેરિકાની ‘આક્રમક નીતિઓ’ અને ‘યુદ્ધવિરામના ભંગ’નો જડબાતોડ જવાબ છે.
કુવૈત અને બહરીનમાં દહેશતનો માહોલ
ઈરાનના જવાબી હુમલાઓએ માત્ર અમેરિકી બેઝને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર અખાતી વિસ્તારની શાંતિને પણ જોખમમાં મૂકી દીધી છે. કુવૈતની ડિફેન્સ સિસ્ટમે દાવો કર્યો છે કે તેઓ ઈરાની હવાઈ જોખમોનો સામનો કરી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક કલાકોમાં કુવૈતના આકાશમાં અનેક મિસાઈલ ઈન્ટરસેપ્ટર્સ જોવા મળ્યા છે, જેણે સ્થાનિક લોકોમાં ભારે ફફડાટ પેદા કર્યો છે.
કુવૈત, બહરીન અને કતારમાં તાત્કાલિક ‘હવાઈ એલર્ટ’ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યું છે. કતારના ગૃહ મંત્રાલયે અત્યંત ગંભીર અપીલ કરતા પોતાના નાગરિકોને કહ્યું છે કે, “સુરક્ષાનું જોખમ ઘણું વધારે છે. ઘરોમાંથી બહાર ન નીકળશો અને સુરક્ષિત સ્થળોએ જ આશરો લો.” રસ્તાઓ પર સન્નાટો છે અને લોકોની નજર સતત ટીવી સ્ક્રીન પર છે, જ્યાંથી યુદ્ધના સમાચાર આવી રહ્યા છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું કડક વલણ: “આગામી રાત વધુ ભયાનક હશે”
વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી આવેલી પ્રતિક્રિયાએ સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ખુલ્લી ચેતવણી આપી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે અમેરિકા કોઈ પણ ભોગે પીછેહઠ નહીં કરે. તેમણે ઈરાનના સૌથી સંવેદનશીલ ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવાની વાત કરીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે.
ટ્રમ્પની ‘હિટ લિસ્ટ’માં ઈરાનના વીજળી મથકો, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા કરતા ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ અને સૌથી મહત્વનું—’ખાર્ગ આઈલેન્ડ’ સામેલ છે. ખાર્ગ આઈલેન્ડ ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ છે, કારણ કે તે તેમના તેલ નિકાસનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર છે. ટ્રમ્પે પોતાની ચેતવણીમાં સ્પષ્ટ કહ્યું, “અમે ગઈકાલે રાત્રે તેમના પર જોરદાર હુમલો કર્યો હતો. કદાચ આજે રાત્રે પણ અમે તેમના પર વધુ ઘાતક હુમલો કરીશું.” આ સંકેત આપે છે કે આવનારા થોડા કલાકો સમગ્ર દુનિયા માટે ખૂબ જ ભારે સાબિત થઈ શકે છે.
શું દુનિયા એક મોટા યુદ્ધ તરફ આગળ વધી રહી છે?
ઈરાનનો વીડિયો પ્રોપેગન્ડા હોય કે જમીની હકીકત, એક વાત તો નક્કી છે કે આ સંકટ હવે માત્ર બે દેશો વચ્ચે સીમિત રહ્યું નથી. જો અમેરિકા ખાર્ગ આઈલેન્ડ પર હુમલો કરે છે, તો તેની અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર પર પડશે, જેના કારણે સમગ્ર દુનિયામાં મોંઘવારીનું વાવાઝોડું આવી શકે છે.
કૂટનીતિના તમામ રસ્તાઓ હાલ બંધ દેખાઈ રહ્યા છે. જ્યાં એક તરફ ઈરાન ‘બદલા’ની આગમાં છે, તો બીજી તરફ ટ્રમ્પ ‘શક્તિ પ્રદર્શન’ દ્વારા ઈરાનને ઘૂંટણિયે લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સૌથી વધુ નુકસાન સામાન્ય નાગરિકોનું થઈ રહ્યું છે, જેઓ કોઈપણ ભૂલ વિના યુદ્ધની વિભીષિકા સહન કરી રહ્યા છે.
હાલમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય શાંતિની અપીલ કરી રહ્યો છે, પરંતુ બંને દેશોનું વલણ જોઈને એવું લાગતું નથી કે તેઓ થંભવાના છે. દુનિયા હવે એવા વળાંક પર આવીને ઊભી છે જ્યાંથી આગળનો રસ્તો માત્ર તબાહી તરફ જાય છે અથવા કોઈ મોટા સમજૂતી તરફ. પરંતુ અત્યારે તો, દરેક વીતતી ક્ષણ તણાવને વધુ વધારી રહી છે.
