Breaking ભારતની ફાર્મા નિકાસ પર ટ્રમ્પનો પ્રહાર: અમેરિકાના ૨૦૦% ટેરિફ નિર્ણયથી કેમ ચિંતિત છે દેશના દવા ઉત્પાદકો?
Breaking યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા આયાતી જેનેરિક દવાઓ (Generic Drugs) પર ૨૦૦% સુધીનો જંગી ટેરિફ (જકાત) લાદવાના પ્રસ્તાવિત નિર્ણયથી વૈશ્વિક ફાર્મા ક્ષેત્રે મોટો ખળભળાટ મચી ગયો છે. ખાસ કરીને ‘દુનિયાની ફાર્મસી’ ગણાતા ભારત માટે આ સમાચાર અત્યંત ચિંતાજનક છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયનો પ્રાથમિક હેતુ ભલે યુએસમાં સ્થાનિક દવાનું ઉત્પાદન વધારવાનો હોય, પરંતુ તેની સીધી અને ગંભીર અસર ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ અને અમેરિકી નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય બજેટ પર પડવાની પૂરી શક્યતા છે.
અમેરિકી પ્રશાસને ઓગસ્ટ ૨૦૨૮ થી વિદેશથી આયાત કરવામાં આવતી તમામ જેનેરિક દવાઓ પર ૨૦૦% સુધીનો જંગી ટેરિફ લાદવાની દિશામાં પાસાં ફેંક્યા છે. અમેરિકાના પૂર્વ અને ભાવિ નીતિ નિર્માતાઓ મુજબ આ કડક પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાની અન્ય દેશો પરની દવાની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને ઘરઆંગણે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. જોકે, આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક સ્તરે દવાઓ પૂરી પાડતા ભારતીય ઉદ્યોગોમાં ભારે ફાળ પડી છે.
ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર માટે કેમ ચિંતાજનક છે આ નિર્ણય?
ભારત વિશ્વમાં જેનેરિક દવાઓનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક અને નિકાસકાર દેશ છે. અમેરિકી બજારમાં વપરાતી એકંદર જેનેરિક દવાઓમાંથી આશરે ૪૦% થી વધુ દવાઓ ભારતીય કંપનીઓ પૂરી પાડે છે. કેન્સર, ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને એન્ટિબાયોટિક્સ જેવી ગંભીર બીમારીઓની સસ્તી અને ગુણવત્તાસભર દવાઓ માટે અમેરિકા મોટા પાયે ભારત પર આધાર રાખે છે.
જો ૨૦૦% જેટલો ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવે, તો ભારતીય દવાઓ અમેરિકી બજારમાં અત્યંત મોંઘી થઈ જશે. આના પરિણામે ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓનો નિકાસ હિસ્સો ઘટશે અને તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી વિપરીત અસર પડશે. સન ફાર્મા, ડો. રેડ્ડીઝ, લુપિન અને અલ્કેમ જેવી મુખ્ય ભારતીય કંપનીઓ માટે યુએસ માર્કેટ તેમની કુલ કમાણીનો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે.
અમેરિકી નાગરિકો અને સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્ર પર શું અસર પડશે?
અમેરિકામાં સ્થાનિક સ્તરે દવાઓનું ઉત્પાદન કરવાનો ખર્ચ અત્યંત ઊંચો છે. શ્રમ ખર્ચ, કાચા માલની કિંમત અને કડક પર્યાવરણીય નિયમોને કારણે યુએસ કંપનીઓ ભારતીય કે ચીની ઉત્પાદકો જેટલી સસ્તી દવાઓ બનાવી શકતી નથી.
ટેરિફ વધવાથી સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન તાત્કાલિક શરૂ થઈ શકશે નહીં, કારણ કે ફાર્મા પ્લાન્ટ સ્થાપવા અને તેને યુએસ એફડીએ (US FDA) ની મંજૂરી મેળવવામાં વર્ષોનો સમય લાગે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકામાં જેનેરિક દવાઓની તંગી સર્જાવાની અને સામાન્ય નાગરિકો માટે હેલ્થકેર ખર્ચ બમણાથી ત્રણ ગણો થઈ જવાની ભીતિ આરોગ્ય નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
ભારત સરકાર અને ઉત્પાદકો સામેના વિકલ્પો
ઓગસ્ટ ૨૦૨૮ ની આ ક્ષિતિજ ભારતીય નીતિ નિર્માતાઓ અને દવાની કંપનીઓને વ્યૂહરચના બદલવાનો સમય આપે છે. ભારતીય કંપનીઓ પાસે હવે ત્રણ મુખ્ય રસ્તાઓ રહે છે:
૧. સ્થાનિક ઉત્પાદન એક્વિઝિશન: અમેરિકામાં જ નાના પ્લાન્ટ્સ અથવા સ્થાનિક કંપનીઓ ખરીદીને ત્યાં ઉત્પાદન શરૂ કરવું.
૨. નવા બજારોની શોધ: યુરોપ, લેટિન અમેરિકા, આફ્રિકા અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા જેવા વિસ્તારોમાં નિકાસ વધારવી.
૩. દ્વારા દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો: ભારત સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મંચો (WTO) અને દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારો દ્વારા અમેરિકા સાથે વાટાઘાટો કરીને આ ટેરિફમાં છૂટછાટ મેળવવાનો પ્રયાસ કરે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ નીતિથી અમેરિકા આત્મનિર્ભર બનવા ઈચ્છે છે, પરંતુ ટૂંકા અને મધ્યમ ગાળામાં આ નિર્ણય બંને દેશો માટે આર્થિક અને સામાજિક રીતે મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે.
