ઇરાકના એર્બિલમાં એક પછી એક 7 શક્તિશાળી વિસ્ફોટો, અમેરિકી સૈનિકોના અડ્ડાઓ નિશાન પર
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષ હવે તેના ૧૩મા દિવસે પ્રવેશ કરી ચૂક્યો છે, અને આ સંઘર્ષ અટકવાના બદલે દિવસને દિવસે વધુ ખતરનાક સ્વરૂપ ધારણ કરતો જઈ રહ્યો છે. સ્થિતિ એવી છે કે આ યુદ્ધ હવે માત્ર બંને દેશોની સરમાદો સુધી સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ તેણે સમગ્ર ખાડી પ્રદેશ અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને પોતાની ચપેટમાં લઈ લીધી છે. તાજેતરની ઘટનાઓમાં ઈરાને ઇરાકમાં એક મોરચો ખોલતા એર્બિલમાં સ્થિત અમેરિકી લશ્કરી મથકોને પોતાના હુમલાનું નિશાન બનાવ્યું છે.
ઇરાકના એર્બિલમાં જોરદાર વિસ્ફોટો અને અફરાતફરી
સમાચાર એજન્સી એપીના અહેવાલ મુજબ, શુક્રવારે ઇરાકના એર્બિલ શહેરમાં એક પછી એક ઓછામાં ઓછા સાત શક્તિશાળી વિસ્ફોટો સાંભળવા મળ્યા હતા. ઈરાન સમર્થિત તાકાતોએ એર્બિલ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પાસે આવેલા અમેરિકી લશ્કરી મથકને ઘેરીને વિસ્ફોટકોથી ભરેલા અનેક ડ્રોન હુમલા કર્યા હતા. જોકે, અમેરિકી સુરક્ષા દળોએ તેમાંથી પાંચ ડ્રોનને હવામાં જ તોડી પાડ્યા હતા, પરંતુ એક ડ્રોન પાસના ખેતરોમાં પડી ગયું, જેના કારણે ત્યાં ભીષણ આગ લાગી ગઈ હતી.
લશ્કરી મથક આસપાસના વિસ્તારોમાંથી કાળા ધુમાડાના ગોટેગોટા ઉડતા સ્પષ્ટ જોઈ શકાતા હતા. હાલમાં ઇરાકમાં લગભગ ૨૫૦૦ અમેરિકી સૈનિકો તૈનાત છે. આ હુમલા બાદ એહિયાત રૂપે એર્બિલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટની ઉડાનો થોડા સમય માટે રોકી દેવી પડી હતી, જોકે બાદમાં સ્થિતિ સામાન્ય થતાં ઉડાનો ફરીથી પૂર્વવત કરવામાં આવી હતી. સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને એરપોર્ટ અધિકારીઓએ નાગરિકોને સુરક્ષિત રહેવાની સલાહ આપી છે.
ટ્રમ્પની સ્પષ્ટ ચેતવણી: જપ્ત કરેલી ઈરાની સંપત્તિથી થશે ભરપાઈ
આ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેહરાનને એક અત્યંત કડક ચેતવણી આપી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે આ સંઘર્ષ દરમિયાન અમેરિકી અથવા અન્ય જહાજો અને માલવાહક જહાજોને જે પણ નુકસાન થઈ રહ્યું છે, તેની ભરપાઈ અમેરિકા ઈરાનની તે વિદેશી સંપત્તિમાંથી કરશે જે હાલમાં અમેરિકી નિયંત્રણ કે જપ્તીમાં છે.
ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પોસ્ટ કરતા લખ્યું કે હવેથી કોઈપણ જહાજ કે સામાનને થતા નુકસાનની ચુકવણી ઈરાનની ફ્રીઝ કરવામાં આવેલી સંપત્તિમાંથી વસૂલવામાં આવશે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, અમેરિકા અને અન્ય પશ્ચિમી દેશો પાસે ઈરાનની ૧૦૦ અબજ ડૉલરથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત અથવા ફ્રીઝ થયેલી પડેલી છે.
બીજી બાજુ, ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ ટ્રમ્પના આ નિવેદન પર તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે તેની સખત નિંદા કરતા કહ્યું કે જો દુનિયાની સરકારો આ રીતે બીજા દેશોની સાર્વભૌમ સંપત્તિ જપ્ત કરવાનું સામાન્ય માની લેશે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કોઈપણ દેશની સંપત્તિ સુરક્ષિત નહીં બચે.
ખાડી દેશોમાં લશ્કરી મથકો બન્યા નિશાન
તણાવનું ક્ષેત્ર માત્ર ઇરાક સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ખાડીના અન્ય દેશોમાં પણ અમેરિકાના લશ્કરી ઠેકાણાઓ સતત હુમલાની ઝપેટમાં છે. ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ આસપાસના પાડોશી દેશોની સામાન્ય જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ અમેરિકી લશ્કરી મથકોની આસપાસ બિલકુલ ન રહે.
બહેરીનમાં અમેરિકી પાંચમા કાફલા (ફિફ્થ ફ્લીટ) ના સર્વેલન્સ ટાવરને પણ આ હુમલાઓમાં નુકસાન પહોંચવાના અહેવાલ છે. આ ઉપરાંત કુવેતમાં સ્થિત કેમ્પ બુહરિંગ, કેમ્પ અરીફજાન અને કેમ્પ દોહા પર પણ હુમલા થયા છે. તેના જવાબમાં અમેરિકી લશ્કરી દળોએ પણ ઈરાનના અનેક મહત્વપૂર્ણ ઠેકાણાઓને ધૂમાડામાં ફેરવી દીધા છે. અમેરિકાએ કેશ્મ આઈલેન્ડ સ્થિત નૌકાદળ મથકો, ઇસ્ફહાન, ખુઝેસ્તાન અને કેસ્પિયન સમુદ્ર નજીક ગિલાન પ્રાંતના ઝિબા કેનાર સ્થિત IRGC નેવી હેડક્વાર્ટર પર જોરદાર બોમ્બ વર્ષા કરી છે. ઈરાની સરકારી પ્રસારણ સંસ્થા IRIB મુજબ, અહવાઝ શહેર પર થયેલા હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા ચાર લોકોના મોત થયા છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલા સેંકડો જહાજો અને નાવિકો
સમુદ્રી વેપાર અને પરિવહનના મોરચે સ્થિતિ અત્યંત ભયાનક બનતી જઈ રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંંગઠન (IMO) ના આંકડા મુજબ, વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લગભગ 400 જહાજો ફસાયેલા છે, જેના પર આશરે 6,000 થી વધુ નાવિકો પોતાના પ્રાણ જોખમમાં મૂકીને ફસાયેલા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર પ્રમુખ વોલ્કર ટર્કે આ તમામ નાવિકોની સુરક્ષા અને તેમને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે તાત્કાલિક વૈશ્વિક પગલાં લેવાની અપીલ કરી છે.
તણાવ અને યુદ્ધના આ વાતાવરણને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ જળવાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક મોંઘવારીનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. ફારસી ખાડીમાં આ સમયે ૨૫૦ થી વધુ મોટા ટેન્કરો ઊભા છે, જેના પર ભારે માત્રામાં કાચું તેલ, એલએનજી અને એલપીજી ભરેલું છે, પરંતુ નાકાબંધી અને હુમલાના ડરથી તેઓ આગળ વધી શકતા નથી.
બીજી બાજુ, લાલ સમુદ્ર અને બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ પાસે યેમેનના હૂતી ઉગ્રવાદીઓનો આતંક પણ યથાવત છે. જોકે હૂતી વિદ્રોહીઓનો દાવો છે કે બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો છે અને તેમની નાકાબંધી માત્ર સાઉદી અરેબિયાના જહાજો માટે જ છે, તેમ છતાં દુનિયાભરની શિપિંગ કંપનીઓ ભારે સાવચેતી રાખી રહી છે. મરીન ટ્રાફિકના આંકડા મુજબ, તાજેતરમાં કેટલાક ચીની સુપર ટેન્કરોએ સાઉદી અરેબિયાથી રવાના થઈને આ રસ્તો પાર કર્યો છે, પરંતુ કુલ મળીને સમુદ્રી ટ્રાફિક ભારે અસ્તવ્યસ્ત થયો છે.
અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓના સૂત્રોનો એ પણ દાવો છે કે ઈરાનને રશિયા તરફથી મળતી ગુપ્ત માહિતી અને આધુનિક ડ્રોન ટેકનોલોજીનો પૂરો ટેકો મળી રહ્યો છે, જેના માધ્યમથી તેઓ અમેરિકી અને CIA ના ઠેકાણાઓને શોધી શોધીને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. જોકે, યુદ્ધના આ ૧૩મા દિવસે પણ અટકવાના કોઈ એંધાણ દેખાઈ રહ્યા નથી, અને દુનિયાભરની નજર આ વાત પર ટકેલી છે કે આગામી સમયમાં આ મહાસંગ્રામ શું નવો વળાંક લેશે.
