ઉત્તર પ્રદેશમાં કાવડ યાત્રા 2026: અખિલેશ યાદવના ‘સોફ્ટ હિન્દુત્વ’ સામે યોગી સરકારનું ‘મેરઠ મોડલ’
ઉત્તર પ્રદેશમાં પવિત્ર શ્રાવણ માસની શરૂઆત સાથે જ રાજકારણનો પારો પણ ગરમાયો છે. એક સમયે કાવડ યાત્રા પર અનેક નિયંત્રણો લાદવા માટે જાણીતા સમાજવાદી પાર્ટી (સપા) ના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ હાલમાં ઇટાવામાં ભવ્ય ‘કેદારેશ્વર મહાદેવ મંદિર’નું નિર્માણ કરાવી રહ્યા છે. તેઓ પોતાને મોટા શિવભક્ત તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને કાવડીઓ માટે ‘ખાસ કોરિડોર’ની માંગણી કરી રહ્યા છે. જોકે, રાજકીય વિશ્લેષકો આ બદલાયેલા વલણને ચૂંટણી લક્ષી ‘સોફ્ટ હિન્દુત્વ’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
ભૂતકાળના નિવેદનો અને વિરોધાભાસી વલણ
સમાજવાદી પાર્ટી પર હંમેશાં તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ કરવાના આરોપો લાગતા રહ્યા છે. અખિલેશ યાદવ અને તેમની પાર્ટીના નેતાઓએ અગાઉ કાવડ યાત્રા અને કાવડીઓ અંગે વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણીઓ કરી હતી.
અખિલેશ યાદવનું કટાક્ષભર્યું વલણ: તેમણે ભૂતકાળમાં કાવડીઓની સેવા માટે તૈનાત સરકારી અધિકારીઓ પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું હતું કે અધિકારીઓને કાવડીઓના પગ માલિશ કરવા માટે જ મૂકવામાં આવ્યા છે. વધુમાં તેમણે એવું પણ નિવેદન આપ્યું હતું કે બેરોજગારીના કારણે યુવાનો આવી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાય છે, જે સરકારની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.
પાર્ટી નેતાઓના આકરા પ્રહારો: સપાના પ્રવક્તા રાજકુમાર ભાટીએ કાવડ પરંપરાને બાળકોના અભ્યાસ અને વિકાસમાં બાધા ગણાવી હતી. તો બીજી તરફ, પૂર્વ સાંસદ એસ.ટી. હસને કાવડ રૂટ પર દુકાનદારોના નામ પ્રદર્શિત કરવાના સરકારી આદેશની સરખામણી આતંકવાદી ઘટનાઓ સાથે કરીને વિવાદ ઊભો કર્યો હતો.
યોગી સરકારનું ‘મેરઠ મોડલ’ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા
એક તરફ વિપક્ષના નેતાઓ પર કાવડીઓનું અપમાન કરવાનો આરોપ છે, તો બીજી તરફ યોગી આદિત્યનાથ સરકાર કાવડ યાત્રાને સુરક્ષિત, સુવ્યવસ્થિત અને ભવ્ય બનાવવા માટે સક્રિયપણે કામ કરી રહી છે. આ વર્ષે શ્રદ્ધાળુઓ માટે વિશેષ ‘મેરઠ મોડલ’ લાગુ કરવામાં આવ્યું છે.
સુરક્ષા અને સુવિધાઓના મુખ્ય આંકડા:
સુનિશ્ચિત સુરક્ષિત માર્ગ: પશ્ચિમ યુપીમાં 969 કિમી લાંબો કાવડ રૂટ
જળ સુરક્ષા: નદીઓ અને નહેરો પર 157 બોટ અને 139 તાલીમબદ્ધ ડાઇવર્સ
કામચલાઉ સુરક્ષા પોઈન્ટ: 128 બેરિકેડ્સ અને 4 નવા અસ્થાયી પોલીસ સ્ટેશન
વીજ સુરક્ષા: ગાઝિયાબાદમાં 90,000 વીજળીના થાંભલાઓ પર PVC કવર અને ટ્રાન્સફોર્મર્સનું સીલિંગ
આરોગ્ય સુવિધા: રૂટ પર 300 કાવડ કેમ્પ, 65 એમ્બ્યુલન્સ અને 250થી વધુ હોસ્પિટલ બેડ અનામત
આ ઉપરાંત, યાત્રા દરમિયાન 10 ફૂટ ઊંચાઈ અને 12 ફૂટ પહોળાઈ ધરાવતી ડીજે સિસ્ટમ માટે સ્પષ્ટ નિયમો જારી કરાયા છે. કાવડ માર્ગની પવિત્રતા જાળવવા માંસ-મદિરાના વેચાણ પર સખત પ્રતિબંધ છે અને ડ્રોન તથા સીસીટીવી દ્વારા 24×7 મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
નાથ કોરિડોરથી કાશી વિશ્વનાથ: સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાન
ઉત્તર પ્રદેશની ડબલ-એન્જિન સરકાર ‘વારસો અને વિકાસ’ના મંત્ર સાથે આગળ વધી રહી છે. ખાલી રાજકીય વચનો આપવાને બદલે સરકાર ધાર્મિક સ્થળોના જીર્ણોદ્ધાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે:
નાથ કોરિડોર (બરેલી): ‘નાથ નગરી’ તરીકે ઓળખાતા બરેલીમાં ₹60 કરોડના ખર્ચે અલખનાથ, ત્રિવતી નાથ, વાનખંડી નાથ અને ધોપેશ્વર નાથ મંદિરોને જોડીને ‘નાથ કોરિડોર’ તૈયાર થઈ રહ્યો છે, જેમાં આધુનિક સુવિધાઓ અને વૈદિક લાઈબ્રેરીનો સમાવેશ થાય છે.
સાંપ્રદાયિક સૌહાર્દનું ઉદાહરણ: બરેલીમાં કાવડ યાત્રા અને આલા હઝરત દરગાહના ‘ઉર્સ-એ-રઝવી’ની તારીખો એકસાથે આવતા, વહીવટીતંત્રે બંને પક્ષો સાથે સંવાદ સાધીને ઉર્સની તારીખો (6, 7 અને 8 ઓગસ્ટ) આગળ ધપાવી, જેનાથી કાયદો અને વ્યવસ્થા અકબંધ રહી.
કાશી વિશ્વનાથ ધામ: ભવ્ય કોરિડોર બન્યા બાદ દર વર્ષે શ્રાવણ માસમાં કાશી પહોંચતા શિવભક્તોની સંખ્યા નવો રેકોર્ડ બનાવી રહી છે, જ્યાં લાખો યાત્રાળુઓ સરળતાથી દર્શન કરી રહ્યા છે.
