ટ્રમ્પ સરકારના એક જ નિર્ણયથી યુએસ ડ્રીમ પૂરું? ભણ્યા પછી નોકરી કરવા માટે હવે આપવા પડશે ₹૮૫ લાખ!
દુનિયાભરમાંથી અમેરિકા ભણવા જતા મોટાભાગના આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓનો એક સ્પષ્ટ પ્લાન હોય છે—યુએસની યુનિવર્સિટીમાંથી ડિગ્રી મેળવવી, ત્યાં થોડા વર્ષો કામ કરવું, ડિગ્રી માટે લીધેલી એજ્યુકેશન લોન ચૂકવવી અને એક મજબૂત કરિયર બનાવવું. છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓથી ‘ઓપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ’ એટલે કે OPT (Optional Practical Training) પ્રોગ્રામ આ સપનાને પૂરું કરવાનું મુખ્ય માધ્યમ રહ્યો છે.
પરંતુ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના એક નવા પ્રસ્તાવને કારણે આ આખી વ્યવસ્થા ભારે અનિશ્ચિતતાના વંટોળમાં આવી ગઈ છે. અહેવાલો મુજબ, વહીવટીતંત્ર પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક ઓથોરાઇઝેશન મેળવવા માટે વિદ્યાર્થીઓ પર $100,000 (લગભગ ₹૮૫ લાખથી વધુ) ની જંગી ફી લાદવાનું વિચારી રહ્યું છે. આ સમાચાર સામે આવ્યા પછી હાલમાં અભ્યાસ કરી રહેલા અને ભવિષ્યમાં યુએસ જવા માંગતા હજારો વિદ્યાર્થીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.

આખરે આ OPT પ્રોગ્રામ શું છે?
સૌથી પહેલા એ સમજવું જરૂરી છે કે OPT એ કોઈ વિઝા નથી. તે F-1 વિઝા પર અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂરો કરનાર વિદ્યાર્થીઓને આપવામાં આવતી એક કામચલાઉ રોજગાર ક્ષમતા (Temporary Employment Authorisation) છે.
-
સામાન્ય ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે: બેચલર્સ, માસ્ટર્સ કે ડોક્ટરેટ (PhD) પૂર્ણ કરનાર કોઈપણ F-1 વિદ્યાર્થી પોતાની ડિગ્રી સાથે સંબંધિત ક્ષેત્રમાં ૧૨ મહિના (૧ વર્ષ) સુધી કામ કરી શકે છે.
-
STEM ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે: જે વિદ્યાર્થીઓ વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને મેથેમેટિક્સ (STEM) ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા કોર્સ પૂરા કરે છે, તેમને વધારાના ૨૪ મહિનાનું એક્સટેન્શન મળે છે. એટલે કે તેઓ કુલ ૩૬ મહિના (૩ વર્ષ) સુધી અમેરિકામાં કામ કરવાની કાનૂની મંજૂરી મેળવે છે.
વિદ્યાર્થીઓ અને કંપનીઓ માટે OPT કેમ આટલું મહત્વનું છે?
OPT એ માત્ર નોકરી કરવાનો પરવાનો નથી, પરંતુ તે યુનિવર્સિટીના અભ્યાસ અને લાંબા ગાળાના પ્રોફેશનલ કરિયર વચ્ચેનો એક અત્યંત મહત્વનો પૂલ (Bridge) છે.
૧. લોન અને ખર્ચની ભરપાઈ: અમેરિકામાં ભણવાનો ખર્ચ ખૂબ જ ઊંચો હોય છે. OPT ના ગાળા દરમિયાન મળતો પગાર વિદ્યાર્થીઓને તેમની એજ્યુકેશન લોન ચૂકવવામાં અને આર્થિક રીતે પગભર થવામાં મોટી મદદ કરે છે.
૨. H-1B વિઝાનો રસ્તો: OPT દરમિયાન મળતો સમય વિદ્યાર્થીઓને અમેરિકન વર્ક કલ્ચરનો અનુભવ આપે છે. આ સમયગાળામાં વિદ્યાર્થીઓ સારું કામ કરીને પોતાના એમ્પ્લોયર (કંપની) નો વિશ્વાસ જીતે છે, જેથી કંપનીઓ ભવિષ્યમાં તેમના માટે H-1B વિઝા સ્પોન્સર કરવા તૈયાર થાય છે.
૩. કંપનીઓ માટે ટેલેન્ટ શોધવાનું માધ્યમ: આઈટી, એન્જિનિયરિંગ, ફાઇનાન્સ અને રિસર્ચ ક્ષેત્રની અમેરિકન કંપનીઓ માટે OPT એ વૈશ્વિક ટેલેન્ટને પોતાની સાથે જોડવાનો સૌથી સરળ રસ્તો છે. કંપનીઓ આ સમય દરમિયાન ઉમેદવારની ક્ષમતા ચકાસે છે અને ત્યારબાદ જ લાંબા ગાળાના વિઝા માટે રોકાણ કરે છે.
આ પ્રસ્તાવથી સૌથી મોટો ફટકો કોને પડશે?
જો $100,000 ની ફીનો આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવે છે, તો તેની સૌથી માઠી અસર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર પડશે.
હાલમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ મોકલવામાં ભારત વિશ્વમાં સૌથી આગળ છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો એક મોટો વર્ગ STEM કોર્સ પસંદ કરે છે, જેથી તેમને આ પૂરા ૩ વર્ષના OPT નો લાભ મળી શકે. મોટાભાગના ભારતીય પરિવારો માટે યુએસ યુનિવર્સિટીની પસંદગી પાછળનું મુખ્ય કારણ ગ્રેજ્યુએશન પછી ત્યાં નોકરી કરવાની આ તક જ હોય છે.
જો OPT નો ખર્ચ આટલો અધધ વધી જશે, તો ભારતીય યુવાનો માટે અમેરિકા જઈને ભણવાનું ગણિત સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જશે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાના બદલે કેનેડા, યુકે, જર્મની કે ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો તરફ વળવાનું પસંદ કરશે.

ભાવિ શિક્ષણ અને ગ્લોબલ ટ્રેન્ડ પર શું અસર પડશે?
આ પ્રસ્તાવ જો વાસ્તવિકતા બનશે, તો યુએસ યુનિવર્સિટીઓ માટે પણ આંચકાજનક સાબિત થશે. વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ તરફથી મળતી ભારે ફી પર નિર્ભર રહેતી અમેરિકન શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં એડમિશનની સંખ્યા ઘટી શકે છે.
વધુમાં, અમેરિકાની ટેકનોલોજી અને રિસર્ચ ઇન્ડસ્ટ્રી જે અત્યારે ભારતીય અને અન્ય દેશોના એન્જિનિયરો અને વૈજ્ઞાનિકોના દમ પર ચાલે છે, તેને પણ પ્રતિભાશાળી યુવાનોની અછતનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ટૂંકમાં, OPT પર $100,000 ની ફી લાદવાનો નિર્ણય માત્ર વિદ્યાર્થીઓના ખિસ્સા પર જ બોજ નથી નાખતો, પણ તે યુએસને શિક્ષણ અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે મળતી લીડને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. હાલમાં તો આ માત્ર એક પ્રસ્તાવ છે, પરંતુ તેણે આંતરરાષ્ટ્રીય શિક્ષણ જગતમાં મોટી ચિંતા અને ચર્ચા જગાવી દીધી છે.