પાકિસ્તાનના બલુચિસ્તાનમાં ખાણ ધરાશાયી થતાં ૩૨ શ્રમિકોના શબ મળ્યા, હજુ પણ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન ચાલુ
પાકિસ્તાનના અશાંત બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાંથી એક અત્યંત હચમચાવી નાખનારી અને કાળજું કંપાવનારી ખબર સામે આવી છે. ક્વેટા પાસે આવેલા સોરાંગે કોલસા ક્ષેત્રની બે ખાણોમાં મિથેન ગેસના લીકેજ પછી થયેલા ભીષણ ધડાકા અને ત્યારબાદ લાગેલી આગે સમગ્ર વિસ્તારમાં શોકનું મોજું ફેલાવી દીધું છે. આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં અત્યાર સુધીમાં ૩૨ ગરીબ મજૂરોનાં મોત નીપજ્યાં છે, જ્યારે અન્ય લાપતા મજૂરોની શોધખોળ માટે હજુ પણ યુદ્ધના ધોરણે અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. જમીનથી હજારો ફૂટ નીચે મૃત્યુના આ ભયાનક દ્રશ્યે ખાનમાં કામ કરતા મજૂરોની સુરક્ષા પર ફરી એકવાર મોટા અને ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
મિથેન ગેસના ધડાકાથી ધ્રૂજી ઊઠી બે ખાણો
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ હૃદયદ્રાવક ઘટના ગુરુવારે ક્વેટાથી લગભગ ૩૦ કિલોમીટર ઉત્તર-પૂર્વમાં આવેલા સોરાંગે કોલસા ક્ષેત્રની એક ખાનગી ખાણની અંદર ઘટી હતી. ખાણના ગાઢ અંધકારમાં અચાનક મિથેન ગેસનો ભીષણ વિસ્ફોટ થયો, ત્યારબાદ ત્યાં જોતજોતામાં આગની વિકરાળ જ્વાળાઓ ફાટી નીકળી. ધડાકો એટલો શક્તિશાળી હતો કે ખાણનો એક મોટો હિસ્સો અંદર જ ધરાશાયી થઈ ગયો.
વિસ્ફોટની તીવ્રતા અને તેનું ક્ષેત્રફળ એટલું મોટું હતું કે તેની ભયાનક અસર પાછળ જ આવેલી બીજી કોલસાની ખાણ પર પણ પડી. પરિણામે, ત્યાં કામ કરી રહેલા મજૂરો પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયા અને બંને ખાણોની અંદર એકસાથે ત્રાહિમામ મચી ગયો.
અંદર ફસાયેલા હતા ૩૪ મજૂર, અત્યાર સુધીમાં ૩૨ શબો બહાર કઢાયા
બલુચિસ્તાનના મુખ્ય ખાન નિરીક્ષક મોહમ્મદ આતિફે મીડિયાને માહિતી આપતા જણાવ્યું કે જ્યારે આ દુર્ઘટના ઘટી, ત્યારે બંને ખાણોની અંદર કુલ ૩૪ મજૂરો કામ કરી રહ્યા હતા. વહીવટી તંત્ર અને બચાવ ટીમોએ ત્વરિત કાર્યવાહી કરીને અત્યાર સુધીમાં કાટમાળ અને ખાણની અંદરથી ૩૨ મજૂરોનાં શબો બહાર કાઢી લીધાં છે.
જોકે, મુખ્ય ખાણ જ્યાં પહેલો ધડાકો થયો હતો, ત્યાં હજુ પણ બે ખનક લાપતા હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે. તેમને જીવિત કે મૃત શોધવા માટે રેસ્ક્યુ ટીમો પોતાના પ્રાણ જોખમમાં મૂકીને સતત અભિયાન ચલાવી રહી છે.
૪,૦૦૦ ફૂટની ઊંડાઈએ ચાલી રહ્યું હતું કામ
પ્રારંભિક તપાસ મુજબ, પહેલી ખાણમાં ગુરુવાર બપોરના સમયે લગભગ ૨૪ મજૂરો જમીનથી અંદાજે ૪,૦૦૦ ફૂટ એટલે કે સવા કિલોમીટરથી પણ વધુ ઊંડાઈએ પરસેવો પાડી રહ્યા હતા. ધડાકો એટલો પ્રચંડ હતો કે તેનો અવાજ અને ધ્રુજારી સોરાંગે વિસ્તારના દૂર-દૂરના વિસ્તારો સુધી અનુભવાયા હતા. ધડાકાની સાથે જ ખાણની અંદર ભીષણ આગ ભડકી ઊઠી અને બહાર નીકળવાના રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા.
બીજી ખાણ પણ બની ભયાનક દુર્ઘટનાનો શિકાર
પહેલા વિસ્ફોટનો ગુંજાર અને તેનું દબાણ એટલું જબરદસ્ત હતું કે નજીકની બીજી કોલસાની ખાણ પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગઈ. તે સમયે તે બીજી ખાણમાં ૧૨ મજૂરો પોતાની જાન જોખમમાં મૂકીને કામ કરી રહ્યા હતા. જ્યારે બંને ખાણોમાં એકસાથે સંકટ આવ્યું, ત્યારે તંત્રે તાત્કાલિક હરકતમાં આવીને બંને જગ્યાએ મોટા પાયે રાહત અને બચાવ કાર્ય શરૂ કરી દીધું.
ઝેરી ગેસ અને આગને કારણે બચાવ કાર્યમાં ભારે મુશ્કેલીઓ
ખાણ ઇજનેરો અને સ્થાનિક કર્મચારીઓએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચવા અને અંદર ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે ઘણા વૈકલ્પિક માર્ગો બનાવ્યા. જો કે, આ પ્રયાસો છતાં, ઝેરી મિથેન ગેસની ઉચ્ચ સાંદ્રતા અને સતત આગને કારણે ઊંડાણમાં ઉતરવું અત્યંત જોખમી રહે છે. બચાવ ટીમો ગુમ થયેલા કામદારોનો પત્તો શોધવાની આશામાં, પોતાના જીવનના જોખમને અવગણીને ખાણોમાં પ્રવેશવાનો સતત પ્રયાસ કરી રહી છે.
પાકિસ્તાનમાં સતત વધી રહી છે માઇનિંગ દુર્ઘટનાઓ
આ કોઈ પહેલો અવસર નથી જ્યારે પાકિસ્તાનમાં આ પ્રકારની કોઈ ખૌફનાક માઇનિંગ દુર્ઘટના સામે આવી હોય. સુરક્ષા ધોરણોની ભારે ઉપેક્ષા અને જૂની પદ્ધતિઓને કારણે અહીં અવારનવાર આવા દર્દનાક અકસ્માતો થતા રહે છે.
-
આ વર્ષે જૂન મહિનામાં ક્વેટા ડિવિઝનના ખાનોજાઈ વિસ્તારમાં ખનન કાર્યમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ખતરનાક વિસ્ફોટકો અચાનક ફાટી જવાથી ત્રણ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.
-
જ્યારે, આ પહેલા એપ્રિલ મહિનામાં બોલાન જિલ્લાની એક અન્ય કોલસાની ખાણમાં થયેલા અકસ્માતમાં ત્રણ નિર્દોષ ખનકોએ પોતાના પ્રાણ ગુમાવવા પડ્યા હતા.
આ સતત બની રહેલી ઘટનાઓથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે સુરક્ષાના પૂરતા ઇંતજામ ન હોવાને કારણે ગરીબ મજૂરો દરરોજ મૃત્યુના સાયા હેઠળ જીવવા મજબૂર છે.
