આ વીકેન્ડ થઈ શકે છે મોટો લશ્કરી હુમલો, વૈશ્વિક બજારમાં ફફડાટ
મધ્ય-પૂર્વમાં સળગી રહેલી યુદ્ધની આગ હવે વધુને વધુ ખતરનાક સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે. અમેરિકી મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો વિવાદ હવે એક નવા અને મોટા લશ્કરી ટકરાવની નજીક પહોંચી ગયો છે. ‘વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ (WSJ) નામના અખબારના એક સનસનાટીભર્યા અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઇરાન પર આ વીકેન્ડ એક નવો અને નિર્ણાયક લશ્કરી હુમલો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ તેહરાનને પોતાની શરતો પર વાટાઘાટો માટે મજબૂર કરવાનો છે. જેમ જેમ આ સમાચાર ફેલાઈ રહ્યા છે, તેમ તેમ વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર અને આર્થિક સ્થિતિ અંગેની ચિંતાઓ સમગ્ર વિશ્વમાં વધતી જ રહી છે.
ટ્રમ્પનું કડક વલણ: ‘અમે તેમના પર ખૂબ જ જોરદાર હુમલો કરીશું’
મેરીલેન્ડ સ્થિત ઐતિહાસિક કેમ્પ ડેવિડમાં શુક્રવારે મળેલી ઉચ્ચ સ્તરીય કેબિનેટ બેઠક દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ ઇરાન વિશે અત્યંત કડક તેવર બતાવ્યા. મીડિયા સાથે વાત કરતા ટ્ર્મ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું,
“અમે તેમના પર ખૂબ જ જોરદાર હુમલો કરીશું. અને એક સમય એવો આવશે જ્યારે તેઓ કહેશે કે હવે અમે આ વધુ સહન કરી શકીએ તેમ નથી.”
ટ્રમ્પે એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે ઇરાન પ્રત્યેનો તેમનો વિશ્વાસ હવે સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. તેમનો આરોપ છે કે ઇરાની નેતૃત્વ સતત જૂઠું બોલે છે અને વાસ્તવિક તથ્યોને તોડી-મરોડીને રજૂ કરે છે. જોર્ડનમાં સ્થિત અમેરિકી આર્મી બેઝ પર થયેલા તાજેતરના હુમલાઓ પછી અમેરિકી વહીવટીતંત્ર અત્યંત આક્રમક મુદ્રામાં છે અને સતત આક્રમક જવાબી કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે.
ઉર્જા માળખાને નિશાન બનાવવાની આશંકાથી હડકંપ
આ દરમિયાન, ‘CBS’ નામના અન્ય એક અહેવાલે દુનિયાની ચિંતાઓ વધુ વધારી દીધી છે. આ રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકી લશ્કરી વ્યૂહરચનાકારો હવે ઇરાનના ઉર્જા માળખા—જેવા કે વીજળી ઉત્પાદન કેન્દ્રો અને પેટ્રોલિયમ રિફાઇનરીઓ—ને સીધી રીતે નિશાન બનાવવાની સંભાવનાઓ પર પણ વિચાર કરી રહ્યા છે. જો કે, માનવાધિકાર સંસ્થાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા નિષ્ણાતોએ કડક ચેતવણી આપી છે कि જો ઇરાદાપૂર્વક નાગરિક માળખાને આ પ્રકારે નષ્ટ કરવામાં આવે, તો તેને ગંભીર યુદ્ધ અપરાધ ગણી શકાય.
આ સમાચાર સામે આવતાની સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ ભડકી ઉઠ્યા છે. વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત ઉછળીને 86 અમેરિકી ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગઈ છે. વાઇટ હાઉસની પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે આ સ્થિતિ પર પ્રતિક્રિયા આપતા સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી ઇરાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની અપેક્ષાઓ મુજબ સાર્થક વાટાઘાટોના મેજ પર આગળ નહીં આવે, ત્યાં સુધી તેને તેની ભારે કિંમત ચૂકવવી જ પડશે.
28 ફેબ્રુઆરીથી સળગી રહ્યું છે સમગ્ર મધ્ય-પૂર્વ
આ સમગ્ર વર્તમાન સંકટ 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા સંયુક્તપણે કરવામાં આવેલા લશ્કરી હુમલાઓ પછી ભડક્યું હતું. ત્યારથી જ સમગ્ર ખાડી ક્ષેત્રમાં તણાવનું વાતાવરણ છે. જવાબી કાર્યવાહી કરતા ઇરાને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (હોર્મુઝની ખાડી) ને બંધ કરી દીધી છે, જેના કારણે કાચા તેલ, કુદરતી ગેસ અને ખાતરની દરિયાઈ સપ્લાય बुरी રીતે ઠપ થઈ ગઈ છે.
આ ઉપરાંત, ઇરાન સમર્થિત તાકાતોએ ફારસી ખાડીની આસપાસના દેશો પર સતત ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલા કર્યા છે, જેના કારણે ત્યાંનું ઔદ્યોગિક અને આર્થિક જીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે. આ અઠવાડિયે પરિસ્થિતિ ત્યારે વધુ વણસી જ્યારે મિસરોના ડામિએટ્ટા બંદરગાહ પાસે એલએનજી (LNG) વહન કરી રહેલા 2 જહાજો ડ્રોન હુમલાનો શિકાર બન્યા. ઇરાન દ્વારા સતત બેલિસ્ટિક મિસાઇલો દાગવામાં આવવાને કારણે વોશિંગ્ટનનો રોષ સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો છે.
વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર તોળાતો ગંભીર ખતરો
આ ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષની સીધી અસર દુનિયાભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ પર પડી રહી છે. તેલ અને ઇંધણના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, જેના કારણે અમેરિકા સહિતના અનેક દેશોમાં ઇંધણ, રોજિંદા ખાદ્ય પદાર્થો અને આવાસના ખર્ચમાં ભારે વધારો થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ જ વર્ષના નવેમ્બરમાં યોજાનારી અમેરિકી મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલા જનતાની વચ્ચે સરકારની નીતિઓ સામે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરના જનમત સર્વેક્ષણોમાં મતદારોએ વધતી મોંઘવારી અને યુદ્ધ જેવા હાલાતોને પહોંચી વળવાની રીતને લઈને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સામે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે.
બીજી બાજુ, વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે પરસ્પર અવિશ્વાસની ખાઈ સતત ઊંડી થતી જઈ રહી છે. ઇરાની અધિકારીઓનો તર્ક છે કે અમેરિકી પક્ષે ભૂતકાળમાં કરેલા પોતાના રાજકીય વચનોનું સન્માન નથી કર્યું, તેથી તેમના પર ભરોસો કરવો અશક્ય છે. બહરહાલ, આ આવનારું વીકેન્ડ મધ્ય-પૂર્વ અને સમગ્ર વિશ્વના ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.
