પ્રદૂષણથી બચવું હોય તો આજથી જ છોડી દો આ 3 આદતો, નહીંતર પડશે ભારે પસ્તાવો!
ઋતુ બદલાવની સાથે જ દેશના મોટાભાગના મોટા શહેરોમાં વાયુ પ્રદૂષણનું સ્તર અત્યંત ખતરનાક શ્રેણીમાં પહોંચી ગયું છે. હવામાં ફેલાયેલા ઝેરી ધુમ્મસ (સ્મોગ) અને પીએમ ૨.૫ (PM 2.5) જેવા સૂક્ષ્મ પ્રદૂષકોને કારણે લોકોને શ્વાસ લેવામાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. પ્રદૂષણની આ ગંભીર સ્થિતિ સીધી આપણા ફેફસાં પર પ્રહાર કરી રહી છે, જેના કારણે અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ અને શ્વાસ ચઢવાની સમસ્યાઓ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે.
આવી સ્થિતિમાં સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે થોડી પણ બેદરકારી આપણને ભારે પડી શકે છે. તો ચાલો જાણીએ કે આ ઝેરી હવા વચ્ચે તમે તમારા ફેફસાંને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકો છો અને સ્વસ્થ જીવન જીવી શકો છો.
ઘરની બહાર નીકળતી વખતે રાખો ખાસ સાવચેતી
પ્રદૂષણથી બચવાનો સૌથી પહેલો અને સરળ નિયમ એ છે કે જ્યાં સુધી ખૂબ જ જરૂરી ન હોય, ત્યાં સુધી સવારના અને સાંજના સમયે ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળો. આ સમયે હવામાં પ્રદૂષણના હાનિકારક કણો જમીનની ખૂબ નજીક હોય છે, જે શ્વાસ મારફતે સીધા આપણા ફેફસાંમાં જમા થઈ જાય છે.
જો કોઈ અનિવાર્ય કામસર બહાર જવું જ પડે, તો સાદા કપડાના માસ્ક પહેરવાને બદલે સારી ગુણવત્તાવાળો એન-૯૫ (N-95) માસ્ક અવશ્ય પહેરો, જે હવામાં રહેલા અતિસૂક્ષ્મ હાનિકારક કણોને રોકવામાં સક્ષમ હોય છે. આ સિવાય, પ્રદૂષિત વાતાવરણમાં સવારની સેર (Morning Walk) પર જવાનું કે ખુલ્લામાં ભારે કસરત કરવાનું ટાળો. દોડતી વખતે કે કસરત કરતી વખતે આપણે ઝડપથી શ્વાસ લઈએ છીએ, જેના કારણે વધુ માત્રામાં ઝેરી હવા ફેફસાંની અંદર પહોંચી જાય છે.
ઘરની અંદરની હવાને પણ રાખો સ્વચ્છ અને શુદ્ધ
ઘણા લોકોને એવું લાગતું હોય છે કે પ્રદૂષણ માત્ર ઘરની બહાર જ હોય છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ઘરની અંદરની હવા પણ પ્રદૂષિત થઈ શકે છે. તમારા ઘરના રૂમને સાફ રાખવા માટે સૂકા સાવરણાને બદલે હંમેશાં ભીના પોછાનો ઉપયોગ કરો, જેથી ધૂળના કણો હવામાં ન ઉડે. ઘરની અંદર અગરબત્તી, મચ્છર ભગાડવાની કોઈઇલ, મોમબત્તી કે લાકડા-છાણા સળગાવવાનું ટાળો, કારણ કે બંધ ઓરડામાં તેનાથી નીકળતો ધુમાડો ફેફસાં માટે ઝેર સમાન સાબિત થાય છે.
રસોડામાં રસોઈ બનાવતી વખતે ચિમની અથવા એક્ઝોસ્ટ ફેનનો ઉપયોગ ચોક્કસ કરો. જો શક્ય હોય, તો ઘરમાં મની પ્લાન્ટ, એલોવેરા કે સ્નેક પ્લાન્ટ જેવા એર-પ્યુરિફાઈંગ છોડ લગાવો, જે કુદરતી રીતે ઘરની હવાને શુદ્ધ કરવામાં મદદરૂપ બને છે.
ડાઈટમાં સામેલ કરો ફેફસાંના મિત્ર ગણાતી આ ચીજો
પ્રદૂષણની શરીર પર થતી ખરાબ અસરોને ઘટાડવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) મજબૂત હોવી ખૂબ જ જરૂરી છે. આ માટે તમારા રોજિંદા આહારમાં વિટામિન-સી અને એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સથી ભરપૂર ખાદ્ય પદાર્થો સામેલ કરો. નારંગી, આમળા, લીંબુ અને જામફળનું સેવન ફેફસાંના કોષોને મજબૂત બનાવે છે.
આ ઉપરાંત, દરરોજ રાત્રે સૂતા પહેલા હૂંફાળા દૂધમાં થોડી હળદર ભેળવીને પીવો. હળદરમાં રહેલું ‘કરક્યુમિન’ તત્વ ફેફસાંની સોજા કે બળતરાને ઓછી કરવામાં ખૂબ જ મદદગાર સાબિત થાય છે. આ પ્રદૂષિત મોસમમાં ગોળનું સેવન પણ રામબાણ ઈલાજ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે શ્વસન તંત્રમાંથી ધૂળ અને ધુમાડાના કણોને સાફ કરવામાં મદદ કરે છે. પોતાના ફેફસાંને સ્વસ્થ રાખવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવો અને હાઇડ્રેટ રહો.
