હાઈ બીપી અને કિડનીની ચિંતા છોડો! રસોડામાં કરો આ નાનો ફેરફાર, સ્વાસ્થ્ય રહેશે એકદમ દુરસ્ત
આપણા રોજિંદા ભોજનમાં મીઠાનું ખાસ સ્થાન છે. દાળ હોય, શાક હોય કે રોટલી સાથે ખાવાની કોઈ વાનગી, મીઠા વગર સ્વાદ અધૂરો લાગે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે રસોડામાં દરરોજ વપરાતું સામાન્ય મીઠું વધુ પ્રમાણમાં ખાવાથી હાઈ બ્લડ પ્રેશર સહિત હૃદય અને કિડનીને લગતી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ વધી શકે છે? નિષ્ણાતોના મતે, સાદા મીઠાના બદલે ઓછા સોડિયમવાળું મીઠું અપનાવવું સ્વાસ્થ્ય માટે એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
ઓછા સોડિયમવાળું મીઠું શું છે?
સામાન્ય મીઠામાં સોડિયમનું પ્રમાણ વધારે હોય છે. જ્યારે ઓછા સોડિયમવાળા મીઠામાં સોડિયમ ક્લોરાઇડની જગ્યાએ અમુક પ્રમાણમાં પોટેશિયમ ક્લોરાઇડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ કારણે શરીરમાં સોડિયમનું પ્રમાણ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. સોડિયમનું વધુ સેવન બ્લડ પ્રેશર વધારવાનું એક મહત્ત્વનું કારણ છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં મદદરૂપ
વધુ પડતું મીઠું ખાવાથી શરીરમાં પાણી જળવાઈ રહે છે અને તેના કારણે બ્લડ પ્રેશર વધી શકે છે. લાંબા સમય સુધી હાઈ બ્લડ પ્રેશર રહે તો હૃદય પર વધારાનો ભાર પડે છે. ઓછા સોડિયમવાળું મીઠું અપનાવવાથી સોડિયમનું સેવન ઘટાડી શકાય છે, જે બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
હૃદય અને કિડની માટે ફાયદાકારક
હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સીધી અસર હૃદય અને કિડની પર પડી શકે છે. સતત વધેલું બ્લડ પ્રેશર હાર્ટ એટેક, સ્ટ્રોક અને કિડનીની કાર્યક્ષમતામાં ઘટાડા જેવા જોખમો વધારી શકે છે. આથી મીઠાના સેવનમાં ઘટાડો કરવો અને યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરવો લાંબા ગાળે સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયી બની શકે છે.
સંશોધનમાં શું સામે આવ્યું?
‘નેચર હેલ્થ’માં પ્રકાશિત એક સંશોધન અનુસાર, જો લોકો સામાન્ય મીઠાના બદલે ઓછા સોડિયમવાળા મીઠાનો ઉપયોગ કરે તો હૃદય અને કિડની સંબંધિત બીમારીઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે.
આ સંશોધનમાં 193 દેશોના આંકડાઓના આધારે અંદાજ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. સંશોધકોના અનુમાન મુજબ, ભારતમાં ઓછા સોડિયમવાળા મીઠાનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય તો દર વર્ષે આશરે ચાર લાખ મૃત્યુ ટાળી શકાય અને હૃદય તથા કિડની સંબંધિત 15 લાખથી વધુ નવા કેસ અટકાવી શકાય. આ આંકડા સંશોધન આધારિત અંદાજ છે, કોઈ નિશ્ચિત પરિણામની ગેરંટી નથી.
ભારતીયો માટે આ ફેરફાર કેમ જરૂરી?
ભારતમાં મીઠાનું સરેરાશ દૈનિક સેવન આશરે 9 ગ્રામ હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) પુખ્ત વયના લોકો માટે દરરોજ 5 ગ્રામથી ઓછું મીઠું લેવાની ભલામણ કરે છે. એટલે કે આપણે જરૂરિયાત કરતાં વધારે મીઠું ખાઈ રહ્યા હોઈએ તેવી શક્યતા છે.
ખાસ કરીને અથાણાં, પાપડ, ફરસાણ, ચિપ્સ, પેકેટવાળા નાસ્તા અને તૈયાર ખાદ્યપદાર્થોમાં પણ સોડિયમનું પ્રમાણ વધારે હોઈ શકે છે. તેથી માત્ર રસોઈમાં મીઠું ઘટાડવું પૂરતું નથી, પરંતુ આખા દિવસના ખોરાક પર ધ્યાન આપવું પણ જરૂરી છે.
મીઠું બદલતાં પહેલાં આ વાત ખાસ યાદ રાખો
ઓછા સોડિયમવાળું મીઠું દરેક વ્યક્તિ માટે યોગ્ય હોય એવું નથી. તેમાં રહેલું પોટેશિયમ કિડનીની ગંભીર બીમારી ધરાવતા લોકો અથવા લોહીમાં પોટેશિયમનું પ્રમાણ વધારતી કેટલીક દવાઓ લેતા લોકો માટે જોખમી બની શકે છે. તેથી આવા લોકોએ ડૉક્ટરની સલાહ વગર આ મીઠાનો ઉપયોગ કરવો નહીં.
