મોંઘવારી વચ્ચે દેશના અર્થતંત્ર માટે મોટા ખુશખબર: GST કલેક્શન 15.4% વધ્યું, આ બે રાજ્યોએ માર્યો બાજી!
વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થતંત્ર પોતાની મજબૂતી સતત સાબિત કરી રહ્યું છે. શનિવારે જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, જુલાઈ ૨૦૨૬ માં ભારતનું ગ્રોસ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) કલેક્શન વાર્ષિક ધોરણે ૧૫.૪% વધીને ₹૨.૧૧ લાખ કરોડ ના સ્તરે પહોંચી ગયું છે.
સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત વપરાશ (Domestic Consumption), બહેતર કર પાલન (Tax Compliance) અને આયાત (Imports) પરના ટેક્સ કલેક્શનમાં થયેલા તીવ્ર વધારાને કારણે કલેક્શનમાં આ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. સતત બીજા મહિને દેશનું કુલ જીએસટી કલેક્શન ₹૨ લાખ કરોડના આંકડાને પાર કરી ગયું છે.

ગ્રોસ અને નેટ GST કલેક્શનનું ગણિત: આયાતમાં બમ્પર વૃદ્ધિ
જુલાઈ ૨૦૨૬ માં જીએસટીની તમામ શ્રેણીઓમાં સારો સુધારો જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને વિદેશથી આવતા સામાન પરના જીએસટી કલેક્શનમાં જોરદાર વધારો થયો છે:
-
સ્થાનિક વ્યવહારો (Gross Domestic GST): ગત વર્ષે જુલાઈમાં ₹૧.૩૧ લાખ કરોડ કલેક્ટ થયા હતા, જે આ વર્ષે ૧૦.૧% વધીને ₹૧.૪૫ લાખ કરોડ થયા છે.
-
આયાત પર જીએસટી (GST on Imports): આયાત પર મેળવવામાં આવેલો ટેક્સ ૨૮.૮% ના ઝડપી દરે વધીને ₹૬૬,૫૧૧ કરોડ પહોંચ્યો છે, જે ગત વર્ષે ₹૫૧,૬૪૮ કરોડ હતો.
-
નેટ કલેક્શન (Net GST Collections): રિફંડ ચૂકવ્યા બાદ સરકાર પાસે નેટ જીએસટી કલેક્શન ₹૧.૮૧ લાખ કરોડ રહ્યું છે, જે ગત વર્ષના જુલાઈ મહિના કરતાં ૧૫.૮% વધુ છે.
જુલાઈ ૨૦૨૫ અને જુલાઈ ૨૦૨૬ વચ્ચેની સીધી સરખામણી:
| વિગત | જુલાઈ ૨૦૨૬ | જુલાઈ ૨૦૨૫ | વાર્ષિક ફેરફાર (%) |
| કુલ ગ્રોસ GST | ₹૨.૧૧ લાખ કરોડ | ₹૧.૮૩ લાખ કરોડ | +૧૫.૪% |
| ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક GST | ₹૧.૪૫ લાખ કરોડ | ₹૧.૩૧ લાખ કરોડ | +૧૦.૧% |
| આયાત પર GST | ₹૬૬,૫૧૧ કરોડ | ₹૫૧,૬૪૮ કરોડ | +૨૮.૮% |
| કુલ GST રિફંડ | ₹૨૯,૯૬૮ કરોડ | ₹૨૬,૪૯૮ કરોડ | +૧૩.૧% |
| નેટ GST કલેક્શન | ₹૧.૮૧ લાખ કરોડ | ₹૧.૫૬ લાખ કરોડ | +૧૫.૮% |
| નેટ ડોમેસ્ટિક GST | ₹૧.૨૭ લાખ કરોડ | ₹૧.૧૫ લાખ કરોડ | +૧૦.૫% |
નિકાસકારોને રાહત: રિફંડ પ્રક્રિયામાં ઝડપ
સરકારે આ મહિને કરદાતાઓ અને નિકાસકારો (Exporters) ના રિફંડ દાવાઓને ઝડપથી મંજૂર કર્યા છે.
કુલ જીએસટી રિફંડ વાર્ષિક ધોરણે ૧૩.૧% વધીને ₹૨૯,૯૬૮ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. તેમાંથી કસ્ટમ્સની ICEGATE સિસ્ટમ દ્વારા પ્રોસેસ કરવામાં આવેલા નિકાસ રિફંડમાં ૨૨.૭% નો ઉછાળો આવ્યો છે અને તે ₹૧૨,૨૮૮ કરોડ નોંધાયું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે સરકાર ભારતીય નિકાસકારોને રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) જાળવી રાખવામાં સતત મદદ કરી રહી છે.
જો ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના પ્રથમ ચાર મહિના (એપ્રિલ થી જુલાઈ) ની વાત કરીએ, તો દેશનું કુલ ગ્રોસ GST કલેક્શન ₹૮.૪૩ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ગત વર્ષના આ જ ગાળાના ₹૭.૬૬ લાખ કરોડની સરખામણીએ ૧૦.૧% વધુ છે.

રાજ્યવાર પ્રદર્શન: ગુજરાત અને હરિયાણામાં બમ્પર ગ્રોથ
દેશના મોટા ભાગના રાજ્યોએ ટેક્સ કલેક્શનમાં સારો દેખાવ કર્યો છે. દેશના ૩૬ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી ૨૮ ક્ષેત્રોમાં જીએસટી કલેક્શનમાં સકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.
-
હરિયાણા: ૨૫% ના ગ્રોથ સાથે દેશમાં સૌથી આગળ રહ્યું છે.
-
ગુજરાત અને તેલંગાણા: બંને રાજ્યોએ ૧૯% નો વાર્ષિક વધારો નોંધાવીને શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું છે.
-
પંજાબ અને કેરળ: બંને રાજ્યોમાં ૧૬% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.
-
ઉત્તર પ્રદેશ: અહીં કલેક્શનમાં ૧૫% નો ગ્રોથ થયો છે.
-
મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક: દેશમાં સૌથી વધુ ટેક્સ આપતા મહારાષ્ટ્રમાં ૧૩% અને કર્ણાટકમાં ૧૨% નો વધારો નોંધાયો છે.
જોકે, કેટલાક રાજ્યોના કલેક્શનમાં ઘટાડો પણ જોવા મળ્યો છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં સૌથી વધુ ૨૨% નો ઘટાડો થયો છે. આ સિવાય ઉત્તરાખંડ (-૧૮%), પુડુચેરી (-૧૭%), મધ્ય પ્રદેશ (-૧૦%), આંધ્ર પ્રદેશ (-૫%) અને તમિલનાડુ (-૧%) માં કલેક્શન ગત વર્ષ કરતાં ઓછું રહ્યું છે.
ટેક્સ કલેક્શન વધવાના મુખ્ય કારણો
ટેક્સ કનેક્ટ એડવાઇઝરી સર્વિસિસ એલએલપીના પાર્ટનર વિવેક જાલાન અનુસાર, જુલાઈ મહિનાના આંકડા ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂત આંતરિક સ્થિતિ દર્શાવે છે. આ ટેક્સ કલેક્શનમાં વધારો થવા પાછળ કેટલાક વહીવટી અને કાનૂની પરિબળો પણ જવાબદાર છે:
-
ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ: જીએસટી નેટવર્કના ડિજિટલાઇઝેશન અને ડેટા એનાલિટિક્સના કારણે કરચોરી અટકી છે અને ટેક્સનો આધાર (Tax Base) પહોળો થયો છે.
-
ચોક્કસ સમયમર્યાદા (Deadlines): ૩૧ જુલાઈ સુધી જીએસટી એપ્લેટ ટ્રિબ્યુનલ (GSTAT) માં પ્રી-ડિપોઝિટ જમા કરાવવાની છેલ્લી તારીખ હતી.
-
લીગલ નોટિસો: જીએસટી એક્ટની કલમ ૭૩ અને ૭૪ હેઠળ નોટિસ ઇશ્યૂ કરવાની સમયમર્યાદા નજીક હોવાથી કરદાતાઓએ સમયસર ટેક્સ ભરીને પોતાની જવાબદારીઓ પૂરી કરી છે.