ઈરાન પર વિશ્વયુદ્ધ જેવા હુમલાની હતી તૈયારી! ના નિવેદનથી મધ્ય પૂર્વમાં ભારે ખળભળાટ
મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલતો ભારે તણાવ એક અત્યંત નાજુક મોડ પર આવી પહોંચ્યો છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં એક અત્યંત ચોંકાવનારો દાવો કરતાં જણાવ્યું છે કે, અમેરિકાએ ઈરાન પર એક એવા ભયાનક અને વિનાશક હુમલાની સંપૂર્ણ યોજના બનાવી લીધી હતી, જે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનો સૌથી મોટો સૈન્ય હુમલો સાબિત થયો હોત.
જોકે, આ ભયાનક ચેતવણી સામે ઈરાને પણ તીખી પ્રતિક્રિયા આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કોઈ પણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા તૈયાર છે અને જો અમેરિકા કોઈ સાહસ કરવાની હિંમત કરશે તો તેને અત્યંત કડક જવાબ આપવામાં આવશે.
‘ઈરાન અને પડોશી દેશોની વિનંતીથી હુમલો ટાળ્યો’ – ટ્રમ્પ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ અંગે ખુલાસો કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “અમે ઈરાન પર એક ખૂબ જ મોટો અને વ્યાપક હુમલો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર હતા. જો આ હુમલો થયો હોત તો તે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનો સૌથી મોટો સૈન્ય હુમલો સાબિત થયો હોત. પરંતુ ઈરાન તરફથી આપણને આ હુમલો ન કરવા માટે ખાસ વિનંતી કરવામાં આવી હતી.”
ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે માત્ર ઈરાન જ નહીં, પરંતુ મધ્ય પૂર્વના તેના પડોશી દેશો જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને કતારે પણ અમેરિકાને આ હુમલો મુલતવી રાખવા આગ્રહ કર્યો હતો. તમામ સાથી દેશોનું માનવું હતું કે લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાને બદલે કૂટનીતિક માર્ગ અપનાવીને પરમાણુ મુદ્દા પર અને ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) ના ઉપયોગ અંગે કરાર સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
મધ્ય પૂર્વના દેશો કેમ યુદ્ધના વિરોધમાં છે?
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે સાઉદી અરેબિયાના રાજા અને ક્રાઉન પ્રિન્સ સાથે આ મુદ્દે સીધી વાતચીત કરી હતી. સાઉદી અરેબિયાએ સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે તેઓ સૈન્ય હુમલાને બદલે શાંતિપૂર્ણ સમજૂતી પસંદ કરશે. કારણ કે જો અમેરિકા ઈરાન પર આટલો મોટો હુમલો કરે, તો તેનાથી આખા પ્રદેશમાં અસ્થિરતા સર્જાશે.
યુદ્ધના કારણે શરણાર્થીઓનો મોટો પ્રવાહ પડોશી દેશો તરફ વળશે અને વિસ્તારમાં મોટી આર્થિક તથા સામાજિક કટોકટી ઉભી થશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે, “હું નિર્દોષ લોકોના જીવ લેવા માગતો નથી. સાથી દેશોની સલાહ બાદ અમે હાલ પૂરતી સૈન્ય કાર્યવાહી રોકી છે, જોકે અમે ઈચ્છીએ ત્યારે આ પગલું ભરી શકીએ છીએ.”
વાટાઘાટો પુનઃ શરૂ થવાના સંકેત
આ તમામ તણાવ વચ્ચે ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યા છે કે બંને દેશો વચ્ચે કૂટનીતિક વાટાઘાટો ફરીથી શરૂ થઈ શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થીઓ મારફતે ચર્ચાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ રહી છે. જો બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થઈ જાય તો તે હજારો લોકોના જીવ બચાવશે અને પ્રદેશમાં શાંતિ સ્થાપવામાં મદદરૂપ થશે.
ટ્રમ્પે આ પ્રક્રિયાને ઈરાનનું ‘પરમાણુ નિઃશસ્ત્રીકરણ’ (Nuclear Disarmament) ગણાવ્યું હતું.
તેહરાને ટ્રમ્પના દાવાઓ ફગાવ્યા: આપ્યો સણસણતો જવાબ
બીજી તરફ, ઈરાને યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ તમામ દાવાઓને પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે. ઈરાન સરકારના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઇએ કડક શબ્દોમાં પ્રતિક્રિયા આપતાં જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારનો દબાણપૂર્વકનો કરાર કરવામાં આવશે નહીં.”
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સ્થિતિ હવે યુદ્ધ પહેલા જેવી ક્યારેય સામાન્ય રહેશે નહીં. વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકાને ખુલ્લી ચેતવણી આપતા કહ્યું કે જો અમેરિકી સેના કોઈ ભૂલ કરશે કે હુમલો કરવાની હિંમત કરશે, તો ઈરાની સૈન્ય તેનો યોગ્ય અને આકરો જવાબ આપવા પૂરેપૂરું સક્ષમ છે.
એકતરફ ડિપ્લોમસી અને બીજી તરફ સામસામે ધમકીઓના કારણે વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ખાસ કરીને તેલના આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ઊંડી અસર પડી રહી છે.
#DonaldTrump #WorldNewsGujarati