પીઓકે (PoK) ની વાસ્તવિકતા દેખાડવી પાકિસ્તાનને ભારે પડી: ‘અલ જઝીરા’ ની વેબસાઇટ પર મૂક્યો પ્રતિબંધ, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો
વિશ્વભરમાં પત્રકારત્વની સ્વતંત્રતા અને અભિવ્યક્તિની આઝાદીને લોકશાહીનો ચોથો સ્તંભ માનવામાં આવે છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ દેશની સરકારો પોતાની ખામીઓ કે જમીની હકીકતો દુનિયા સામે આવવાથી ડરે છે, ત્યારે તેઓ આવા મુક્ત અવાજોને દબાવવાના પેંતરા રચતી હોય છે. પાકિસ્તાનમાંથી કંઈક આવો જ ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. પાકિસ્તાન અધિકૃત કશ્મીર (PoK) માં ચાલી રહેલા સરકાર વિરોધી દેખાવો અને ત્યાંની ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વાસ્તવિકતા દુનિયા સમક્ષ રજૂ કરવા બદલ પાકિસ્તાનની શાહબાઝ શરીફ સરકારે કતારના પ્રખ્યાત આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રોડકાસ્ટર ‘અલ જઝીરા’ (Al Jazeera) ની વેબસાઇટ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. પાકિસ્તાનમાં સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સ દ્વારા આ વાતનો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે કે તેઓ દેશની અંદર અલ જઝીરાની વેબસાઇટ ઓપન નથી કરી શકતા.
પીઓકે (PoK) ની સચ્ચાઈ અને ચૂંટણી પરના વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ
પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં સ્થાનિક લોકોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી વ્યાપક ગુસ્સો જોવા મળી રહ્યો છે. મુઝફ્ફરાબાદ અને અન્ય વિસ્તારોમાં મોંઘવારી, બેરોજગારી, મૂળભૂત અધિકારોનો અભાવ અને ત્યાંની સરકારની નીતિઓ સામે મોટા પાયે સરકાર વિરોધી અને ચૂંટણી સંબંધિત વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે.
જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સંસ્થા ‘અલ જઝીરા’ દ્વારા આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અને ત્યાંના પોલિંગ સ્ટેશનો પર ચાલી રહેલી વાસ્તવિક સ્થિતિને દુનિયા સામે ઉજાગર કરવામાં આવી, ત્યારે તે પાકિસ્તાન સરકાર અને ત્યાંની ગુપ્તચર એજન્સીઓને બિલકુલ રાસ ન આવી. પાકિસ્તાનને એ વાતનો ડર સતાવી રહ્યો છે કે જો પીઓકેના અસલી પડઘા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પડશે, તો તેમની પોલ ખુલી જશે. આ જ કારણોસર, પત્રકારત્વના ગળા ઘૂંટવાનો પ્રયાસ કરતા કતારના આ જાણીતા મીડિયા હાઉસને બ્લોક કરી દેવામાં આવ્યું છે.
પાકિસ્તાની સરકારનું મૌન અને સોશિયલ મીડિયા પર ખુલાસો
આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફની સરકાર કે તેમના પ્રસારણ વિભાગ દ્વારા સત્તાવાર રીતે એવું કોઈ મોટું એલાન નથી કરવામાં આવ્યું કે તેમણે અલ જઝીરા પર કાયદેસરનો પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે પાકિસ્તાનની અંદર રહેતા હજારો યૂઝર્સે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર સ્ક્રીનશોટ શેર કરીને એવું જણાવ્યું છે કે અલ જઝીરાની વેબસાઇટ હવે પાકિસ્તાનમાં એક્સેસ થઈ રહી નથી.
આ ટેક્નોલોજીકલ સેન્સરશિપ સાબિત કરે છે કે પાકિસ્તાન સરકારે બેકએન્ડ પરથી આ વેબસાઇટને બ્લોક કરી દીધી છે જેથી સામાન્ય નાગરિકો ત્યાંની સાચી સ્થિતિ વિશેના રિપોર્ટ્સ વાંચી ન શકે. દેશ અને દુનિયામાં જ્યારે આ વાતની ચર્ચા શરૂ થઈ, ત્યારે પાકિસ્તાનના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે આ મામલે સ્પષ્ટતા આપવા માટે મેદાનમાં આવવું પડ્યું હતું.
પાકિસ્તાની મંત્રાલયનો બચાવ: ‘અલ જઝીરા’ પર લગાવ્યા ગંભીર આરોપો
પાકિસ્તાનના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (અગાઉનું ટ્વિટર) પર સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને અલ જઝીરાની રિપોર્ટિંગની ઉગ્ર આલોચના કરી છે. મંત્રાલયે ચેનલ પર ગંભીર આક્ષેપ મૂકતા જણાવ્યું કે તેઓ ચૂંટણી અને વોટિંગ પ્રક્રિયાને ખોટી રીતે રજૂ કરી રહ્યા છે.
મંત્રાલયે પોતાના નિવેદનમાં લખ્યું છે કે, “અમે આજે મુઝફ્ફરાબાદના કેટલાક ચોક્કસ મતદાન મથકો પરથી અલ જઝીરા દ્વારા કરવામાં આવેલા પક્ષપાતી અને પક્ષપાતી રિપોર્ટિંગની નોંધ લીધી છે.” પાકિસ્તાની સરકારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ચેનલ સોચી-સામજી સમુદાય દ્વારા પસંદ કરાયેલા સમય અને કેટલાક ચોક્કસ પૂર્વનિર્ધારિત નિવેદનોના આધારે આઝાદ કાશ્મીર (AJK) ની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને બદનામ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
‘યેલો જર્નાલિઝમ’ નો આક્ષેપ અને વિદેશી એજન્સીઓ પર દોષનો ટોપલો
પાકિસ્તાની સરકારે અલ જઝીરા જેવા પ્રતિષ્ઠિત મિડિયા હાઉસ પર ‘યેલો જર્નાલિઝમ’ (Yellow Journalism – સનસનાટી ફેલાવતું અને તથ્યો તોડી મરોડીને રજૂ કરતું પત્રકારત્વ) કરવાનો આરોપ પણ મઢ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની પત્રકારત્વ માત્ર એવા વિદેશી તત્વો અને શક્તિઓના એજન્ડાને પુષ્ટિ આપે છે જેઓ પોતાના સ્વાર્થ માટે આ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને ગેરકાયદે સાબિત કરવા માંગે છે.
પાકિસ્તાની વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે મુઝફ્ફરાબાદ અને આસપાસના વિસ્તારોના લોકોએ મીડિયા દ્વારા ખોટી રીતે રજૂ કરવામાં આવી રહેલા અરાજકતા અને બળજબરીનો વિરોધ કરીને શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે પાકિસ્તાની સરકાર હંમેશા પોતાની નિષ્ફળતાઓ છુપાવવા માટે વિદેશી મીડિયા પર આવા પાયાવિહોણા આરોપો લગાવતી રહી છે.
સત્યને દબાવવાના પ્રયાસો ક્યારેય સફળ થતા નથી
અલ જઝીરાની વેબસાઇટ પર અઘોષિત પ્રતિબંધ અને પાકિસ્તાન સરકારની પ્રતિક્રિયા એ વાતનો પુરાવો છે કે પીઓકેમાં પરિસ્થિતિ સરકારની અપેક્ષાઓ મુજબ બિલકુલ નથી. જમીની સ્તરે લોકોમાં ભારે અસંતોષ છે અને લોકો પોતાના અધિકારો માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. મીડિયાના અવાજને દબાવીને માહિતી થોડા સમય માટે બંધ કરી શકાય છે, પરંતુ સત્ય ક્યારેય છુપાવી શકાતું નથી. પાકિસ્તાન સરકારનું આ પગલું તેમની અસહિષ્ણુતા અને લોકશાહી વિરોધી માનસિકતાને ઉજાગર કરે છે.
