નવી કારોને છોડીને હવે સેકન્ડ હેન્ડ કારો પાછળ દોડી રહ્યા છે લોકો: ભારતના ઓટોમોબાઈલ માર્કેટમાં આવી રહ્યો છે મોટો બદલાવ
આજના સમયમાં ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રમાં એક અનોખો અને મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે લોકો હંમેશાં શોરૂમમાંથી નવીકોરે ગરમ કાર ખરીદવાનું જ વધુ પસંદ કરે છે, પરંતુ સમયની સાથે લોકોની માનસિકતા અને ખરીદશક્તિના સમીકરણો બદલાયા છે. ભારતમાં હવે સેકન્ડ હેન્ડ (યુઝ્ડ) કારોનું બજાર અત્યંત ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે અને લોકો નવી કારો ખરીદવાને બદલે જૂની કે પ્રી-ઓન્ડ કારો તરફ વધુ આકર્ષાઈ રહ્યા છે.
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં દેશભરમાં ૭૦ લાખથી વધુ જૂની કારો વેચાઈ જવાનો મોટો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે આ બજારમાં ફર્સ્ટ-ટાઇમ બાયર્સ (પહેલીવાર કાર ખરીદનારા ગ્રાહકો) ની સંખ્યામાં જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો છે, જે ઓટો ઇન્ડસ્ટ્રી માટે એક નવો ટ્રેન્ડ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
નવી કારોની આકાશને આંબતી કિંમતો અને મધ્યમ વર્ગની પસંદ
ભારતમાં એક તરફ જ્યાં નવી કારોની માસિક અને વાર્ષિક સત્તાવાર બિક્રી નવા રેકોર્ડ બનાવી રહી છે, તો બીજી તરફ સેકન્ડ હેન્ડ કારોની લોકપ્રિયતા પણ એટલી જ તેજીથી વધી રહી છે. આ બદલાવ પાછળનું સૌથી મોટું અને મુખ્ય કારણ નવી કારોની સતત વધતી જતી કિંમતો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં કાચા માલના ભાવ, સેફ્ટી નોર્મ્સ અને ટેક્સેશનને કારણે નવી કારોના ભાવમાં ધરખમ વધારો થયો છે.
આવી સ્થિતિમાં, મર્યાદિત બજેટ ધરાવતા મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો માટે, ઓછી કિંમતે ઉત્તમ સુવિધાઓ અને ઉત્તમ સ્થિતિવાળી કાર ફક્ત સેકન્ડ હેન્ડ માર્કેટમાંથી જ શક્ય છે. CRISIL રેટિંગ્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતના વપરાયેલી કાર બજાર નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માં અંદાજિત 7 થી 9 ટકાના દરે વધવાની ધારણા છે, જે બજારની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.
ફર્સ્ટ-ટાઇમ બાયર્સ (પહેલીવાર કાર ખરીદનારા) બની રહ્યા છે બજારની તાકાત
આજના યુઝ્ડ કાર માર્કેટની સૌથી મોટી ખૂબી કે તાકાત એવા ગ્રાહકો છે જે જીવનમાં પહેલીવાર પોતાના પરિવાર માટે કાર ખરીદી રહ્યા છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર, કુલ વપરાયેલી (યુઝ્ડ) કારોની ખરીદીમાં આવા ફર્સ્ટ-ટાઇમ બાયર્સનો હિસ્સો આશ્ચર્યજનક રીતે લગભગ બે-તૃતીયાંશ (આશરે ૬૬ ટકા) જેટલો છે.
પહેલાંના જમાનામાં લોકો કાર ખરીદવાની શરૂઆત સેકન્ડ હેન્ડથી કરતા અને પછી નવી પર જતા, પરંતુ હવે ગ્રાહકો સમજદારીપૂર્વક શરૂઆતથી જ ઓછા બજેટમાં વેલ્યુ-ફોર-મની ડીલ શોધી રહ્યા છે. બજેટની મર્યાદા અને કૌટુંબિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રાહકો માટે જૂની કાર ખરીદવી એ આર્થિક દૃષ્ટિએ વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહી છે.
ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સે ગ્રાહકોનો ડર અને અવિશ્વાસ દૂર કર્યો
એક સમય એવો હતો જ્યારે ભારતમાં જૂની કે સેકન્ડ હેન્ડ કાર ખરીદવી એટલે કે કોઈ અજાણ્યા જોખમમાં પડવા સમાન માનવામાં આવતું હતું. લોકોમાં એવો ડર રહેતો હતો કે ક્યાંક કારમાં કોઈ મોટી ખામી ન નીકળી જાય કે ડીલર છેતરી ન જાય. પરંતુ સમય બદલાયો છે અને ટેક્નોલોજીએ આખી રમત પલટી નાખી છે.
આજે માર્કેટમાં અનેક વિશ્વાસપાત્ર ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ અને સંગઠિત કંપનીઓ (Organized Players) આવી ગઈ છે, જેના કારણે ગાડી ખરીદવાની પ્રક્રિયા અત્યંત પારદર્શક બની ગઈ છે. હવે ગ્રાહક ઘર બેઠા જ પોતાના સ્માર્ટફોન પર કારની વિગતવાર માહિતી, તેની સર્વિસ હિસ્ટ્રી, ઇન્સ્પેક્શન રિપોર્ટ અને વાજબી કિંમત જોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, આધુનિક પ્લેટફોર્મ્સ પર સરળ ફાઇનાન્સ અને ઇન્સ્ટન્ટ લોનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ થઈ ગઈ છે, જેનાથી ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ અગાઉની સરખામણીમાં અનેકગણો વધી ગયો છે.
સંગઠિત બજાર (Organized Market) નો સતત થઈ રહેલો વિસ્તાર
રિપોર્ટ પર નજર કરીએ તો, હાલમાં ભારતના કુલ યુઝ્ડ કાર માર્કેટમાં સંગઠિત કંપનીઓની હિસ્સાવારી વધીને આશરે ૨૬ ટકા આસપાસ પહોંચી ગઈ છે. જોકે, થોડા વર્ષો અગાઉ એટલે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨ માં આ આંકડો માત્ર ૨૦ થી ૨૧ ટકા જ હતો.
આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે ગ્રાહકો ધીમે ધીમે અસંગઠિત સ્થાનિક ડીલરોને બદલે સંગઠિત અને બ્રાન્ડેડ પ્લેટફોર્મ પરથી કાર ખરીદવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં, લગભગ 74 ટકા વ્યવસાય અસંગઠિત બજાર દ્વારા થાય છે, જેનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્રમાં પ્રગતિ કરવા માટે સંગઠિત કંપનીઓ માટે અપાર સંભાવના અને તકો રહેલી છે.
નવી કારોની સરખામણીમાં યુઝ્ડ કારો કેમ પડે છે ઘણી સસ્તી?
જીએસટી (GST) ના નિયમોમાં સમય જતાં થયેલા કેટલાક ફેરફારોને કારણે નવી અને જૂની કારોની કિંમતોના તફાવતમાં થોડો ફરક પડ્યો છે, તેમ છતાં આજે પણ યુઝ્ડ કાર ખરીદવી એ નાણાકીય રીતે ઘણી સસ્તી સોદો સાબિત થાય છે.
જો કોઈ ગ્રાહક જૂની હેચબેક (Hatchback) કે સેडान (Sedan) કાર ખરીદે, તો તે નવી કારની કિંમત કરતા લગભગ ૨૫ ટકા સુધી સસ્તી મળી જાય છે.
આ જ રીતે, જો કોઈ મોટી એસયુવી (SUV) કે યુટિલિટી વ્હીકલ ખરીદવાનું વિચારે, તો તેમાં પણ આશરે ૨૦ ટકા સુધીની મોટી બચત થઈ શકે છે.
નવી અને જૂની કારોની કિંમતોનો તફાવત માંડ ૪ થી ૬ ટકા જેટલો જ ઓછો થયો છે, તેથી મર્યાદિત આવક કે બજેટ ધરાવતા પરિવાર માટે સેકન્ડ હેન્ડ કાર આજની તારીખમાં પણ એક સુવર્ણ વિકલ્પ સમાન છે.
હવે જૂની કાર એટલે ૮-૧૦ વર્ષ જૂની ગાડી નહીં! માત્ર ૪ વર્ષ જૂની કારો ઉપલબ્ધ
ભૂતકાળમાં જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સેકન્ડ હેન્ડ કાર ખરીદવા જતો, ત્યારે બજારમાં સામાન્ય રીતે ૮ થી ૧૦ વર્ષ જૂની અને ઘસાઈ ગયેલી કારો જ જોવા મળતી હતી, જેમાં વારંવાર રિપેરિંગનો ખર્ચો થતો હતો. પરંતુ હવે સમય અને ટ્રેન્ડ બંને બદલાઈ ચૂક્યા છે.
આજના આધુનિક વપરાયેલી કાર બજારમાં વેચાતી કારની સરેરાશ ઉંમર ઘટીને ફક્ત 4 વર્ષ થઈ ગઈ છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે ગ્રાહકો હવે સરળતાથી સારી સ્થિતિમાં, આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ અને પહેલા કરતા ઓછી માઈલેજવાળી કાર શોધી શકે છે. આ પરિવર્તન પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આજના ગ્રાહકો હવે ખૂબ જ ઝડપથી પોતાની કાર બદલી નાખે છે અને ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ પણ દર વર્ષે બજારમાં નવા મોડેલ લોન્ચ કરી રહી છે.
ભારતીય ઓટો માર્કેટનું ઉજ્જવળ ભવિષ્ય
ટૂંકમાં કહીએ તો, ભારતનું સેકન્ડ હેન્ડ કાર બજાર હવે માત્ર એક ‘સેકન્ડ ઓપ્શન’ નથી રહ્યું, પરંતુ તે મુખ્ય પ્રવાહના ઓટોમોબાઈલ માર્કેટનો એક અતિમહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બની ગયું છે. વધતી મોંઘવારી વચ્ચે સમજદારીપૂર્વક આર્થિક નિર્ણયો લેતા ભારતીય ગ્રાહકો માટે યુઝ્ડ કાર ખરીદવી એ સમયની માંગ અને ઉત્તમ નિર્ણય સાબિત થઈ રહ્યો છે. આગામી સમયમાં આ સેક્ટર વધુ મજબૂત બનશે અને ભારતીય મધ્યમ વર્ગના સપનાઓને સાકાર કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવશે.
