શહેરોની કાયાપલટ કરવા જીતુભાઈ વાઘાણીની મોટી જાહેરાત, જાણી લો તમારા શહેરમાં શું બદલાશે?
વિકાસશીલ અને પ્રગતિશીલ રાજ્ય તરીકે ગુજરાત હંમેશાં દેશના અર્થતંત્ર અને માળખાકીય સુવિધાઓમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. કોઈપણ રાજ્ય કે દેશના વિકાસની ખરી ઓળખ તેના શહેરોના આયોજન અને ત્યાં વસતા નાગરિકોને મળતી સુવિધાઓ પરથી થાય છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા બે દાયકામાં જે રીતે શહેરીકરણ વધ્યું છે, તેની સામે શહેરોની કાયાપલટ કરવા માટે સરકારે પણ પોતાના ખજાનાના દ્વાર ખોલી દીધા છે.
તાજેતરમાં રાજ્ય સરકારના પ્રવક્તા મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણીએ એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા ગુજરાતના શહેરી વિકાસના રોડમેપ અને બજેટ ફાળવણી અંગેના ઐતિહાસિક આંકડાઓ રજૂ કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે કઈ રીતે ગુજરાતનું શહેરી વિકાસ બજેટ નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યું છે અને કઈ રીતે નાગરિકોની સુખાકારી માટે ક્રાંતિકારી નિર્ણયો લેવાઈ રહ્યા છે.
૨૦ વર્ષની ઐતિહાસિક સફર: રૂ. ૬૬૦ કરોડથી રૂ. ૩૦,૩૨૫ કરોડ સુધીની લાંબી છલાંગ
ગુજરાતના શહેરી વિકાસનો આધુનિક પાયો ક્યારે અને કેવી રીતે નંખાયો તે સમજવા માટે આપણે બે દાયકા પાછળ જવું પડશે. મંત્રીએ વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાતના શહેરોને તમામ પ્રકારની ગ્રીન, સ્માર્ટ અને માળખાકીય સુવિધાઓથી સજ્જ કરવા માટે એક દૂરંદેશી આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી અને હાલના વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ વર્ષ ૨૦૦૫માં ‘સ્વર્ણિમ જયંતી મુખ્યમંત્રી શહેરી વિકાસ યોજના’ અમલમાં મૂકી હતી. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ શહેરોમાં વસતા સામાન્યમાં સામાન્ય માનવી સુધી પાકા રસ્તા, પીવાનું શુદ્ધ પાણી, ગટર વ્યવસ્થા અને સ્ટ્રીટ લાઈટ જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓ પહોંચાડવાનો હતો.
જ્યારે વર્ષ ૨૦૦૫-૦૬માં આ ઐતિહાસિક યોજનાની શરૂઆત થઈ, ત્યારે ગુજરાતનું શહેરી વિકાસ બજેટ માત્ર રૂ. ૬૬૦ કરોડ જેટલું મર્યાદિત હતું. પરંતુ જેમ-જેમ શહેરોનો વ્યાપ વધતો ગયો અને ટેકનોલોજી બદલાતી ગઈ, તેમ-તેમ સરકારે બજેટમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. આજે ૨૦ વર્ષના ટૂંકા ગાળા બાદ, વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ના નાણાકીય વર્ષ માટે આ બજેટ વધારીને સીધું રૂ. ૩૦,૩૨૫ કરોડ જેવી માતબર રકમે પહોંચાડી દેવાયું છે. નોંધનીય છે કે આ ફાળવણી ગત વર્ષની સરખામણીએ ૪૦% કરતાં પણ વધુનો વધારો દર્શાવે છે, જે રાજ્ય સરકારની પ્રાથમિકતા સ્પષ્ટ કરે છે.
છેલ્લા ૫ વર્ષનો સેવાકાળ: રૂ. ૯૨,૦૦૦ કરોડથી વધુનું આંધણ
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના સક્ષમ નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત સરકારે શહેરી સુધારણાની આ ગતિને અટકવા દીધી નથી, બલ્કે તેને વધુ વેગ આપ્યો છે. મંત્રીએ પત્રકારો સમક્ષ આંકડાકીય વિગતો આપતા ગર્વભેર જણાવ્યું કે, છેલ્લાં પાંચ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં જ રાજ્ય સરકારે શહેરી વિસ્તારો અને મહાનગરપાલિકાઓ તેમજ નગરપાલિકાઓના વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ માટે કુલ રૂ. ૯૨,૦૦૦ કરોડથી વધુ રકમની ફાળવણી કરી દીધી છે.
આ ભંડોળનો મોટો હિસ્સો નીચે મુજબના મહત્વના કામોમાં વાપરવામાં આવી રહ્યો છે:
-
મેટ્રો રેલ અને પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ: મોટા શહેરોમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા હળવી કરવા પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ મોડલ મજબૂત કરવું.
-
સ્માર્ટ સિટી મિશન: પાણી વિતરણ વ્યવસ્થાનું ડિજિટલાઈઝેશન અને સીસીટીવી સર્વેલન્સ નેટવર્ક.
-
ગ્રીન સ્પેસ અને ગાર્ડન: શહેરોની વચ્ચે ઓક્સિજન પાર્ક અને રિક્રિએશન સેન્ટરોનું નિર્માણ.
-
પાકા રસ્તા અને ફ્લાયઓવર: ટ્રાફિક જંક્શન પર નવા બ્રિજ બનાવીને મુસાફરીનો સમય ઘટાડવો.
‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’ના વિઝન સાથે કદમ મિલાવતું ગુજરાત
વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ દેશ સમક્ષ ‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’નું એક ભવ્ય વિઝન મૂક્યું છે. આ વિઝનને સાકાર કરવામાં ગુજરાત દેશનું ગ્રોથ એન્જિન બને અને અગ્રેસર ભૂમિકા ભજવે તે માટે વર્તમાન રાજ્ય સરકાર સંપૂર્ણપણે કટિબદ્ધ છે.
નવા આયોજન પ્રમાણે હવે માત્ર જૂના કે સ્થાપિત શહેરી વિસ્તારો જ નહીં, પરંતુ મહાનગરોની આસપાસ જે નવી સોસાયટીઓ બની રહી છે અને જે આઉટગ્રોથ એરિયા (શહેરની બહાર વિકસતા વિસ્તારો) છે, ત્યાં સુધી તમામ કનેક્ટિવિટી અને પાયાની સુવિધાઓ યુદ્ધના ધોરણે પહોંચાડવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. સેટેલાઇટ ટાઉનશિપ અને ટાઉન પ્લાનિંગ (TP) સ્કીમોને વધુ ઝડપી બનાવીને આયોજનબદ્ધ શહેરીકરણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
સ્વચ્છતા અને નાગરિક સુખાકારી: સરકારનો મક્કમ નિર્ધાર
શહેરી વિકાસ માત્ર સિમેન્ટ-કોંક્રિટના જંગલો ઊભા કરવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ત્યાં વસતા નાગરિકોનું જીવનધોરણ સુધરે તે પણ એટલું જ જરૂરી છે. પ્રવક્તા મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, રાજ્ય સરકાર શહેરોમાં ૧૦૦% સ્વચ્છતાના આગ્રહ સાથે આગળ વધી રહી છે. સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ, ડમ્પિંગ સાઇટ્સનો વૈજ્ઞાનિક નિકાલ અને ગંદા પાણીને રિસાયકલ કરીને ફરી વપરાશમાં લેવાના પ્રોજેક્ટ્સને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
સૌથી મહત્વની અને આશ્વાસન આપનારી વાત એ છે કે, મંત્રીએ રાજ્યના તમામ નાગરિકો અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓને ભરોસો આપ્યો છે કે ગુજરાતમાં જનહિતના અને વિકાસના કામો ક્યારેય પણ નાણાંના અભાવે અટકશે નહીં. સરકાર પાસે ભંડોળની કોઈ કમી નથી અને દરેક વ્યાજબી પ્રોજેક્ટને ત્વરિત મંજૂરી આપીને વહીવટી પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવશે.
