31 જુલાઈની ડેડલાઇન ચુકી ગયા છો? ગભરાશો નહીં, આ સરકારી નિયમથી હજુ પણ મળશે તમારું રિફંડ!
આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું એ દરેક કરદાતા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને જવાબદારીપૂર્વકનું કામ છે. ઘણીવાર 31 જુલાઈની અંતિમ મુદત પહેલા આઈટીઆર ફાઈલ કરવાની ઉતાવળમાં અથવા અજાણતા કરદાતાઓથી કેટલીક મોટી ભૂલો થઈ જતી હોય છે. આવી જ એક સામાન્ય ભૂલ એ છે કે પોતાના ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ (TCS) ની ક્રેડિટ ક્લેમ કરવાનું ભૂલી જવું.
જો તમે પણ 31 જુલાઈની ડેડલાઇન પહેલા રિટર્ન દાખલ કરતી વખતે તમારી ટીસીએસ ક્રેડિટ ક્લેમ કરવાનું ચૂકી ગયા છો, તો ચિંતા કરવાની કે ગભરાવાની જરૂર નથી. આવકવેરા વિભાગના નિયમો અનુસાર, તમારી પાસે હજુ પણ આ ટેક્સનું રિફંડ પાછું મેળવવાની પૂર્ણ તક અને કાનૂની માર્ગ ઉપલબ્ધ છે.
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન (Revised Return) ફાઇલ કરવાની અંતિમ મુદત શું છે?
આવકવેરા કાયદા, 1961 (Income-tax Act, 1961) ની કલમ 139(5) હેઠળ દેશના દરેક કરદાતાને એ અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે કે જો તેમના મૂળ આઈટીઆરમાં કોઈ વિગત છૂટી ગઈ હોય, ભૂલ રહી ગઈ હોય કે ખોટી માહિતી અપાઈ ગઈ હોય, તો તેઓ ‘રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન’ ફાઇલ કરીને તેને સુધારી શકે છે.
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
બિના દંડ રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ કરવાની સમયસીમા: કરદાતાઓ માટે આ સુધારાત્મક રિટર્ન ફાઇલ કરવાની વિન્ડો 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી ખુલ્લી રહે છે.
દંડ સાથે રિટર્ન ફાઇલ કરવાની સમયસીમા: જો કોઈ કરદાતા 31 ડિસેમ્બર સુધીમાં પણ રિટર્ન સુધારી શકતા નથી, તો તેઓ નિયત મોડી ફી (Late Fee) ચૂકવીને 31 માર્ચ 2027 સુધી પોતાનું રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન દાખલ કરી શકે છે.
આનો સીધો અને સરળ અર્થ એ થાય છે કે જે કરદાતાઓએ પોતાનું મૂળ આઈટીઆર સમયસર ભરી દીધું હતું પરંતુ તેમાં ટીસીએસ (TCS) ની રકમ ઉમેરવાનું કે ક્લેમ કરવાનું ભૂલી ગયા હતા, તેઓ સુનિશ્ચિત સમયસીમાની અંદર રિવાઇઝ્ડ આઈટીઆર ફાઈલ કરીને પોતાનું બાકી રિફંડ સરળતાથી ક્લેમ કરી શકે છે.
રિવાઇઝ્ડ ITR ફાઇલ કરતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન દાખલ કરતી વખતે કેટલીક ટેકનિકલ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે, જેથી તમારું રિટર્ન ફરીથી અટકી ન જાય:
ચલાન વિગતોની ચકાસણી: નવું રિવાઇઝ્ડ આઈટીઆર ફાઈલ કરતી વખતે તમે જે પણ ચલાન વિગતો (Challan Details) દાખલ કરો છો, તે સંપૂર્ણપણે સચોટ હોવી જોઈએ.
Form 26AS અને AIS ની મર્યાદા: તમે તમારા રિટર્નમાં એટલી જ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવી શકશો જેટલી રકમ તમારા Form 26AS અને Annual Information Statement (AIS) માં સ્પષ્ટ રીતે દેખાતી હોય.
આવકવેરા વિભાગના ઇ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર ‘ટેક્સ ક્રેડિટ મિસમેચ’ (Tax Credit Mismatch) નું વિશેષ પેજ આપવામાં આવ્યું છે. ત્યાં જઈને તમારી વિગતો દાખલ કરો અને તપાસો કે તમારા દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી TDS, TCS અથવા અન્ય ચલાનની રકમ Form 26AS સાથે મેચ થાય છે કે નહીં.
જો પોર્ટલ પર બંને આંકડા અલગ-અલગ દર્શાવે, તો તેનો અર્થ એ થાય છે કે ત્યાં ટેક્સ ક્રેડિટનો તફાવત છે. આવી સ્થિતિમાં આવકવેરા વિભાગના પોર્ટલ પર “There is a mismatch” (તફાવત ઉપલબ્ધ છે) નો મેસેજ સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત થશે.
TCS શું છે અને તે કયા વ્યવહારો પર કપાય છે?
TCS એટલે કે Tax Collected at Source. જ્યારે તમે ચોક્કસ પ્રકારના ઊંચા મૂલ્યના વ્યવહારો (High-value transactions) કરો છો, ત્યારે સામાન કે સેવા વેચનાર વિક્રેતા (Seller) ખરીદનાર પાસેથી મૂળ રકમ ઉપરાંત અમુક ચોક્કસ ટકા ટેક્સ એકત્રિત કરીને સરકારમાં જમા કરાવે છે.
સામાન્ય રીતે નીચે મુજબના વ્યવહારો પર વિક્રેતાઓ દ્વારા TCS એકત્રિત કરવામાં આવે છે:
વિદેશી પ્રવાસ પેકેજ (Overseas Tour Packages): વિદેશ પ્રવાસ માટે બુક કરાવવામાં આવતી ટૂર કે પેકેજીસ.
LRS હેઠળ વિદેશી નાણાં ટ્રાન્સફર: લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ વિદેશમાં અભ્યાસ, સારવાર કે રોકાણ માટે મોકલવામાં આવતી રકમ.
લક્ઝરી વાહનોની ખરીદી: ₹10 લાખથી વધુ કિંમતના ફોર-વ્હીલર કે અન્ય મોટર વાહનોની ખરીદી પર.
અન્ય મોટા નાણાકીય વ્યવહારો: સરકારે નિર્ધારિત કરેલા અન્ય હાઇ-વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ.
આ તમામ વ્યવહારો વખતે તમારી પાસેથી જે પણ ટીસીએસ કાપવામાં આવ્યો હોય છે, તે તમારા નામે સરકારમાં જમા થાય છે અને આ રકમ તમે તમારા વાર્ષિક આઈટીઆરમાં ટેક્સ જવાબદારી સામે એડજસ્ટ કરી શકો છો અથવા તો રિફંડ સ્વરૂપે પાછી મેળવી શકો છો.
તમારું રિફંડ સુરક્ષિત મેળવવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો
જો તમારી કમાણી કે ટેક્સ જવાબદારી કરતાં તમારો ટીસીએસ કે ટીડીએસ વધુ કપાયો હોય, તો તે નાણાં સરકાર પાસે જમા પડ્યા રહે છે. જો તમે રિટર્નમાં તેને ક્લેમ કરવાનું ભૂલી જાઓ, તો તે નાણાં તમને પરત મળતા નથી.
તેથી, વિલંબ કર્યા વિના તમારું Form 26AS અને AIS ડાઉનલોડ કરો, કપાયેલા TCS ની ચોક્કસ રકમ ચકાસો અને 31 ડિસેમ્બર ની રાહ જોયા વગર વહેલી તકે આવકવેરા વિભાગના પોર્ટલ પર જઈને કલમ 139(5) હેઠળ રિવાઇઝ્ડ ITR દાખલ કરી દો. આ સરળ પ્રક્રિયા કરીને તમે તમારું હકનું રિફંડ સીધું તમારા બેંક ખાતામાં મેળવી શકો છો.
