ટ્રમ્પના ‘આર્થિક ડી-ડે’ના દબાણ સામે ઝૂકવા ઈરાનનો સ્પષ્ટ ઇનકાર: તસ્નીમ એજન્સીનો ખુલાસો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન સામે નવા સખત આર્થિક પ્રતિબંધો અને ‘આર્થિક ડી-ડે’ (Economic D-Day) ની ધમકી આપ્યા બાદ મધ્ય પૂર્વમાં રાજકીય તણાવ વધી ગયો છે. જોકે, ઈરાને વોશિંગ્ટનની આ ધમકીઓ સામે સહેજ પણ ઝૂકવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે. ઈરાનની અર્ધ-સરકારી સંવાદ સમિતિ તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીએ આ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવી રહેલા નવા આર્થિક પ્રતિબંધો ભૂતકાળની નીતિઓનું માત્ર પુનરાવર્તન છે, જે પહેલાં પણ નિષ્ફળ સાબિત થઈ ચૂકી છે.
ટ્રમ્પની ‘આર્થિક ડી-ડે’ની ચેતવણી અને નવા પ્રતિબંધો
અમેરિકી વહીવટીતંત્રે ઈરાનની આર્થિક ઘેરાબંધી વધારવાના હેતુથી અને દેશની આર્થિક વ્યવસ્થા તેમજ બેંકિંગ ક્ષેત્રને વધુ અલગ-થલગ કરવા માટે સખત પગલાં ભરવાની ચેતવણી આપી છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આર્થિક દબાણને પરાકાષ્ઠાએ પહોંચાડવા માટે આ પગલાંને એક અંતિમ અલ્ટીમેટમ એટલે કે ‘આર્થિક ડી-ડે’ તરીકે ઓળખાવ્યું હતું. અમેરિકાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનના તેલ નિકાસ તથા વિદેશી વેપાર પર વ્યાપક રોક લગાવીને તેહરાનને પોતાની શરતો માનવા માટે મજબૂર કરવાનો છે.
ઈરાનનો તીખો પલટવાર: “દબાણ નીતિ બિનઅસરકારક”
અમેરિકી ધમકીઓનો જવાબ આપતા ઈરાનની તસ્નીમ એજન્સીએ વિગતવાર અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકા દશકોથી ઈરાન પર વિવિધ આર્થિક અને રાજકીય પ્રતિબંધો લાદતું આવ્યું છે, પરંતુ ઈરાની પ્રજા અને સત્તાવાળાઓ આવા કોઈપણ બાહ્ય દબાણ સામે ક્યારેય નમતું જોખશે નહીં. ઈરાની વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, વોશિંગ્ટનની આ નીતિ નવી નથી. તેહરાન સામે મહત્તમ દબાણ (Maximum Pressure) ની વ્યૂહરચના ભૂતકાળમાં પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અસફળ રહી હતી અને આ વખતે પણ તેનો પરિણામ અલગ આવશે નહીં.
ઈરાની સત્તાવાળાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશ પોતાની રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ, આર્થિક સ્વાયત્તતા અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોના રક્ષણ માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે. વૈશ્વિક બજારમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારીને તથા અન્ય મિત્ર દેશો સાથે ચલણી કરારો કરીને અમેરિકી પ્રતિબંધોની અસરોને ઓછી કરવાની વ્યૂહરચના ઈરાને તૈયાર રાખી છે.
વૈશ્વિક ચિંતા અને મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિ
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના આ આકરા વલણ અને સામે પક્ષે ઈરાનના મક્કમ સ્ટેન્ડને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજકીય અને આર્થિક અસ્થિરતા વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલની પુરવઠા શૃંખલા અને કિંમતો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. વિવિધ મુત્સદ્દીઓનું માનવું છે કે બંને દેશો વચ્ચે વધતો જતો આર્થિક સંઘર્ષ ક્ષેત્રીય શાંતિ અને વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા માટે નવો પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
