જાપાનના હોક્કાઇડોમાં કુદરતનો પ્રકોપ: બે શક્તિશાળી ભૂકંપથી પૃથ્વી ધ્રૂજી, લોકોમાં દહેશતનો માહોલ
કુદરતી આફતો સામે સતત લડતા દેશ જાપાનમાં વધુ એક વાર કુદરતનો કોપ જોવા મળ્યો છે. રવિવારે (23 ઓગસ્ટ, 2026) જાપાનના ઉત્તરીય દ્વીપ હોક્કાઇડોમાં ભૂકંપના શક્તિશાળી આંચકાઓ અનુભવાયા હતા. ટૂંકા સમયગાળામાં બે મોટા આંચકા આવતા સમગ્ર વિસ્તારના લોકો ભયના ઓછાયા હેઠળ આવી ગયા હતા. જાપાનની હવામાન એજન્સી (JMA) ના જણાવ્યા અનુસાર, હોક્કાઇડોમાં નોંધાયેલા બીજા ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 6.0 માપવામાં આવી છે.
સ્થાનિક સમય મુજબ રાત્રે 10:45 વાગ્યે આવેલા આ આંચકાથી ઘરો, ઓફિસો અને ઈમારતો ધ્રૂજી ઉઠી હતી. આ ઘટનામાં સદનસીબે હજુ સુધી કોઈ મોટી સુનામી ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ સુરક્ષા દળો અને તંત્રને હાઇ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે.
ભૂકંપનું કેન્દ્ર અને તીવ્રતાની વિગતો
હવામાન વિભાગ અને ભૂગર્ભશાસ્ત્રીઓના પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ, આ ભૂકંપનું કેન્દ્ર હોક્કાઇડોના ઉરાકાવા દરિયાકિનારા નજીક સમુદ્રમાં 40 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ નોંધાયું હતું.
પ્રથમ આંચકો: તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 5.9 માપવામાં આવી હતી.
બીજો આંચકો: સ્થાનિક સમય મુજબ રાત્રે 10:45 વાગ્યે 6.0 ની તીવ્રતાનો આંચકો આવ્યો.
ભૂકંપનું ઊંડાણ: દરિયાઈ સપાટીથી 40 કિલોમીટર નીચે.
સુનામીની સ્થિતિ: હાલ પૂરતી સુનામીની કોઈ સત્તાવાર ચેતવણી આપવામાં આવી નથી.
જાપાનની સીસ્મિક ઇન્ટેન્સિટી સ્કેલ (7-પોઇન્ટ સ્કેલ) મુજબ આ આંચકાની તીવ્રતા લેવલ 4 પર નોંધાઈ હતી, જેના કારણે મોટાભાગના ઘરોમાં વસ્તુઓ હલવા લાગી હતી પરંતુ ઈમારતોને વ્યાપક નુકસાન થયું ન હતું.
રાજધાની ટોક્યોમાં પણ આંચકા: 30થી વધુ લોકો ઘાયલ
હોક્કાઇડોમાં આવેલા આ મુખ્ય આંચકાઓ પહેલા જાપાનના પૂર્વ કિનારે 5.9 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેની અસર દેશની રાજધાની ટોક્યો સુધી જોવા મળી હતી. ઊંચી ઇમારતો ધ્રૂજવા લાગતાં લોકો સુરક્ષિત સ્થળો તરફ દોડી ગયા હતા.
અહેવાલો મુજબ, રાજધાની અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ભૂકંપના આંચકાના કારણે ભાગદોડ અને ઘરવખરી પડવાને કારણે 30થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હોવાના સમાચાર છે. ઇમરજન્સી સેવાઓ તાત્કાલિક કાર્યરત કરી દેવામાં આવી હતી અને ઘાયલોને નજીકની હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
પેસિફિક ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ પર જાપાનનું સ્થાન
જાપાન ભૌગોલિક રીતે વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપ સંવેદનશીલ વિસ્તાર ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ (Ring of Fire) પર આવેલું છે. આ વિસ્તારમાં ટેક્ટોનિક પ્લેટ્સ સતત એકબીજા સાથે ટકરાતી રહે છે, જેના કારણે અહીં વારંવાર ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી વિસ્ફોટની ઘટનાઓ બને છે.
વિશ્વના 6.0 કે તેથી વધુ તીવ્રતાના ભૂકંપમાંથી લગભગ 20% ભૂકંપ એકલા જાપાનમાં જ આવે છે.
જાપાનનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બિલ્ડિંગ કોડ એટલા અદ્યતન છે કે તે 6.0 કે 7.0 સુધીના ભૂકંપને સહન કરવા માટે ખાસ રીતે ડિઝાઈન કરવામાં આવે છે.
સુનામીનો ખતરો અને તંત્રની તૈયારીઓ
જ્યારે પણ જાપાનના દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ભૂકંપ આવે છે ત્યારે સુનામીનો ભય સૌથી મોટો હોય છે. વર્ષ 2011માં આવેલા વિનાશક ભૂકંપ અને સુનામીની યાદો આજે પણ લોકોના માનસપટ પર તાજી છે. જોકે, આ આંચકાના કિસ્સામાં સમુદ્રની અંદરનું પ્લેટ હલનચલન સુનામીની લહેરો ઉત્પન્ન કરવા માટે પૂરતું ન હોવાથી તંત્રએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
સ્થાનિક પ્રશાસને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવાની અને આગામી કલાકોમાં આવનારા આફ્ટરશૉક્સ (Aftershocks) સામે સતર્ક રહેવાની સલાહ આપી છે.
સ્થાનિક જનજીવન અને બચાવ કામગીરી
ભૂકંપ આવ્યા બાદ હોક્કાઇડો અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હાઇવે અને બુલેટ ટ્રેન (શિનકાન્સેન) સેવાઓ સુરક્ષાના કારણોસર થોડા સમય માટે રોકી દેવામાં આવી હતી. પાઇપલાઇન અને ઇલેક્ટ્રિસિટી ગ્રીડનું ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે જેથી કોઈ ગેસ લીકેજ કે શોર્ટ સર્કિટથી આગ ન લાગે.
જાપાનના નાગરિકો ભૂકંપ સુરક્ષા ડ્રિલથી સુસજ્જ હોવાથી મોટાભાગના લોકોએ આંચકો અનુભવાતા જ ‘ડ્રોપ, કવર, અને હોલ્ડ ઓન’ની તકનીક અપનાવી પોતાના જીવ બચાવ્યા હતા. પ્રશાસન હાલમાં પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે.
