ગાઝામાં સીઝફાયર વચ્ચે ઇઝરાયેલનો ભીષણ હવાઈ હુમલો: 4 વર્ષના બાળક સહિત બે લોકોના મોત, અમેરિકી શાંતિ યોજના પર ફરી સંકટના વાદળો
મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ક્ષેત્રમાં તણાવ થમવાનું નામ લઈ રહ્યો નથી. યુએસ સમર્થિત સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) કરાર હોવા છતાં, ઇઝરાયેલી સેના દ્વારા ગાઝા પટ્ટી પર સતત હવાઈ હુમલા કરવામાં આવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં ગાઝામાં ઇઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજા હવાઈ હુમલામાં બે નિર્દોષ નાગરિકોના કરુણ મોત નીપજ્યા છે, જેમાં એક ચાર વર્ષનો નાનો માસૂમ પણ શામેલ છે. આ ઘટનામાં અન્ય સાત લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે. આ માહિતી પિલેસ્ટાઈન (ફિલિસ્તીન) ના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સત્તાવાર રીતે આપવામાં આવી છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી વ્યાપક શાંતિ યોજના અને સીઝફાયરની અપીલ છતાં ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ પોતાના વલણ પર અડીખમ છે. સ્થાનિક લોકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોનું માનવું છે કે ઇઝરાયેલ અમેરિકી વહિવટીતંત્રની ચેતવણીઓ અને ડિપ્લોમેટિક પ્રયાસોને અવગણીને ગાઝામાં પોતાના સૈન્ય અભિયાનો ચાલુ રાખી રહ્યું છે.
મધ્ય ગાઝાના રહેણાંક વિસ્તારો અને શરણાર્થી કેમ્પો પર બોમ્બમારો
આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સંસ્થા અલ જઝીરા અને સ્થાનિક રહેવાસીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઇઝરાયેલી વાયુસેનાએ મધ્ય ગાઝા ક્ષેત્રમાં આવેલા ઝવાયદા (Zawayda) શહેરની એક બહુમાળી રહેણાંક ઇમારતને નિશાન બનાવી હતી.
ચેતવણી બાદ હુમલો: હુમલા પહેલા ઇઝરાયેલી સેનાએ એર-ડ્રોપ કરેલા પત્રિકાઓ અથવા ડિજિટલ મેસેજ દ્વારા સ્થાનિક નાગરિકોને પોતાની મિલકતો અને વિસ્તાર છોડીને જવાની ચેતવણી આપી હતી.
મકાનનો કાટમાળ અને છરા: હેલ્થ વર્કર્સ અને રેસ્ક્યૂ ટીમોના જણાવ્યા મુજબ, બોમ્બ ધડાકા બાદ મકાનનો કાટમાળ અને તીક્ષ્ણ છરા (શ્રેપનેલ) સેંકડો મીટર દૂર સુધી ફેંકાયા હતા, જેના કારણે આસપાસના ૬થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.
માસૂમ મોહમ્મદનું મોત: આ હુમલાની લપેટમાં 4 વર્ષનો બાળક મોહમ્મદ અબ્દેલ સલામ તાહા પણ આવી ગયો હતો. તેને તાત્કાલિક સારવાર અર્થે હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ડોક્ટરોએ તેને મૃત જાહેર કર્યો હતો.
બીજો હવાઈ હુમલો પ્રખ્યાત નુસેઇરાત (Nuseirat) શરણાર્થી કેમ્પ પર કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં વિસ્થાપિત નાગરિકો આશ્રય લઈ રહ્યા હતા. આ હુમલામાં પણ ભારે ખુવારી થઈ છે અને અન્ય એક વ્યક્તિનું મોત નીપજ્યું છે.
વિસ્થાપિત ફિલિસ્તીનીઓની દર્દનાક વ્યથા: “અહીં સીઝફાયર જેવું કંઈ જ નથી”
ઇઝરાયેલી હુમલાથી પોતાનું ઘરબાર ગુમાવી ચૂકેલા અને શરણાર્થી શિબિરોમાં જીવન વિતાવી રહેલા લોકોમાં ભારે આક્રોશ અને ભય જોવા મળી રહ્યો છે. વિસ્થાપિત ફિલિસ્તીની નાગરિક અબૂ અહમદે પોતાની વ્યથા ઠાલવતા જણાવ્યું હતું કે, “અહીં કાગળ પર જ સીઝફાયર છે, વાસ્તવિકતામાં યુદ્ધવિરામ જેવું કંઈ જ નથી. અમારા પર દરરોજ બોમ્બમારો થઈ રહ્યો છે. અમે માત્ર એક કાયમી ઉકેલ અને શાંતિથી જીવવાનો અધિકાર ઈચ્છીએ છીએ. બાળકો રમતા રમતા પણ બોમ્બનો શિકાર બની રહ્યા છે.”
ઉલ્લેખનીય છે કે ઓક્ટોબરમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા મધ્યસ્થતા કરીને જાહેર કરવામાં આવેલા સીઝફાયર બાદ ગાઝામાં મોટા પાયા પરનું પૂર્ણ-સ્તરનું યુદ્ધ થોડું ધીમું પડ્યું હતું, પરંતુ ઇઝરાયેલી દળો દ્વારા લક્ષ્યાંકિત હવાઈ હુમલાઓ (Targeted Airstrikes) અને જમીની ઘૂસણખોરી ક્યારેય પૂરી રીતે બંધ થઈ નથી.
ઇઝરાયેલી સેનાનો દાવો: હમાસના સિનિયર કમાન્ડરને ઠાર માર્યો
બીજી તરફ, ઇઝરાયેલી ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF) એ પોતાના સૈન્ય અભિયાન અંગે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા રજૂ કરી છે. શનિવારે મોડી રાત્રે જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં ઇઝરાયેલી સેનાએ દાવો કર્યો છે કે તેમણે દેર અલ-બલાહ (Deir al-Balah) શહેરમાં એક સચોટ હવાઈ હુમલામાં હમાસના વરિષ્ઠ કમાન્ડર શરીફ અલ હસનત (Sharif al-Hasnath) ને ઠાર માર્યો છે.
ઇઝરાયેલનો આરોપ: સેનાના જણાવ્યા મુજબ, શરીફ અલ હસનત ગાઝામાં હમાસના ભૂગર્ભ ટનલ નેટવર્ક અને ક્ષતિગ્રસ્ત સૈન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ફરીથી સક્રિય કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો.
હમાસનો વળતો પ્રહાર: હમાસે ઇઝરાયેલના આ દાવાઓ સામે કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે. હમાસના પ્રવક્તાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે ઇઝરાયેલ વારંવાર સીઝફાયરની શરતોનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે અને શાંતિ સ્થાપવાના અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના રોડમેપને નિષ્ફળ બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પની શાંતિ યોજના અને નેતન્યાહૂનું અડિયલ વલણ
ગાઝા સંઘર્ષને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવા માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એક વિસ્તૃત શાંતિ યોજના પર કામ કરી રહ્યા છે. આ યોજના હેઠળ નીચે મુજબના મુખ્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે:
હમાસનું નિઃશસ્ત્રીકરણ (Disarmament): ગાઝામાંથી હમાસ અને અન્ય આતંકવાદી જૂથોએ પોતાના હથિયારો મૂકી દેવા.
ઇઝરાયેલી સેનાની વાપસી: ગાઝા પટ્ટીમાંથી ઇઝરાયેલી દળોનું તબક્કાવાર પાછા હટવું.
અંતરરાષ્ટ્રીય રાહત અને પુનઃનિર્માણ: તબાહ થયેલા ગાઝામાં માનવતાવાદી સહાય પહોંચાડવી અને તેનું નવીનીકરણ કરવું.
જોકે, ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી હમાસનું સંપૂર્ણ નિઃશસ્ત્રીકરણ ન થાય ત્યાં સુધી ઇઝરાયેલ ગાઝામાંથી પોતાના સૈનિકો પાછા નહીં ખેંચે. આ અડિયલ વલણને કારણે અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેના સંબંધોમાં પણ તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે.
સીઝફાયર પછી પણ ગાઝામાં ભારે જાનહાની
ગાઝાના આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, ગયા વર્ષના ઓક્ટોબરમાં શાંતિ કરાર અને સીઝફાયર લાગુ થયા હોવાના દાવા છતાં ગાઝામાં ૧,૨૮૦ થી વધુ ફિલિસ્તીનીઓ ઇઝરાયેલી હુમલાઓમાં માર્યા ગયા છે.
સામે પક્ષે, ઇઝરાયેલી સેનાએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ જ સમયગાળા દરમિયાન હમાસ દ્વારા કરવામાં આવેલા ગેરીલા હુમલાઓ અને આક્રમણોમાં તેમના 4 ઇઝરાયેલી સૈનિકોના મોત થયા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે કાગળ પર સીઝફાયર હોવા છતાં જમીની સ્તર પર હિંસાનું ચક્ર અટકવાનું નામ લઈ રહ્યું નથી.
વેસ્ટ બેંકની વિસ્ફોટક સ્થિતિ: ૩૦ લાખ ફિલિસ્તીની અને ૫ લાખ ઇઝરાયેલી સેટલર્સ
ગાઝા પટ્ટી સિવાય વેસ્ટ બેંક (West Bank) માં પણ સ્થિતિ અત્યંત તણાવપૂર્ણ બની ગઈ છે. વેસ્ટ બેંક એવો વિસ્તાર છે જ્યાં હાલમાં લગભગ ૩૦ લાખ ફિલિસ્તીનીઓ અને આશરે ૫ લાખ ઇઝરાયેલી સેટલર્સ (યહૂદી વસાહતીઓ) વસે છે.
જમીન અને સંસાધનો પર કબજો: તાજેતરના મહિનાઓમાં વેસ્ટ બેંકમાં ફિલિસ્તીનીઓ અને યહૂદી વસાહતીઓ વચ્ચે જમીન, પાણી અને કૃષિ સંસાધનો પર કબજો મેળવવા માટે હિંસક ઝડપોમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને વિશ્વના મોટાભાગના દેશો સૈન્ય કબજા હેઠળના આ વિસ્તારોમાં યહૂદી વસાહતોના નિર્માણને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન અને ગેરકાનૂની માને છે.
ઇઝરાયેલનો દાવો: ઇઝરાયેલ સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયના આ આક્ષેપોને ફગાવી દે છે. ઇઝરાયેલનું કહેવું છે કે આ જમીન સાથે તેમનો બાઇબલકાળનો બાઇબલિકલ અને ઐતિહાસિક સંબંધ છે, તેથી તેઓ આ વસાહતોને ગેરકાયદેસર માનતા નથી.
