અમેરિકાથી રેકોર્ડ આયાત છતાં દેશમાં નવા LPG કનેક્શન પર માર્ચ ૨૦૨૬ સુધી રોક: જાણો વિતરકો ક્યારે શરૂ કરશે બુકિંગ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા યુદ્ધના ભય, મધ્ય પૂર્વમાં સળગતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં ગેસ પુરવઠામાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા વચ્ચે ભારતે પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે મોટો વ્યૂહાત્મક ફેરફાર કર્યો છે. ભારતે હવે ગલ્ફ દેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અમેરિકા પાસેથી મોટા પાયે LPG અને LNG ની ખરીદી શરૂ કરી દીધી છે. હાલમાં ભારતની કુલ આયાતમાંથી ૭૩ ટકાથી વધુ હિસ્સો એકલું અમેરિકા પૂરું પાડી રહ્યું છે. આટલી વિપુલ માત્રામાં પુરવઠો ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, દેશમાં નવા ઘરેલુ એલપીજી કનેક્શન આપવા પર મૂકવામાં આવેલો પ્રતિબંધ હજુ પણ યથાવત છે, જેના કારણે નવા ગ્રાહકો ભારે મૂંઝવણમાં મુકાયા છે.
અમેરિકાથી આયાતમાં જંગી ઉછાળો છતાં નવા કનેક્શન કેમ સ્થગિત?
તાજેતરના આંકડા અનુસાર, જુલાઈ મહિનામાં ભારતે અમેરિકાથી રેકોર્ડ ૮.૯ લાખ ટન એલપીજીની આયાત કરી હતી, જ્યારે ઓગસ્ટ મહિનામાં પણ ૬.૨ લાખ ટનની જંગી આયાત નોંધાઈ છે. યુએઈ, કતાર અને સાઉદી અરેબિયા જેવા પરંપરાગત ગલ્ફ દેશોમાંથી આયાતમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, અમેરિકાથી થયેલા ઊંચા પુરવઠાને કારણે દેશમાં એલપીજીની કોઈ અછત સર્જાઈ નથી.
પરંતુ આમ છતાં સામાન્ય નાગરિકોના મનમાં એક જ મોટો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે જો દેશમાં ગેસનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે સ્થિર છે, તો પછી તેલ કંપનીઓએ નવા કનેક્શનનું બુકિંગ કેમ સ્થગિત કરી રાખ્યું છે?
તેલ કંપનીઓ અને પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયની સ્પષ્ટતા
સરકારી તેલ કંપનીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં માર્ચ ૨૦૨૬ સુધી નવા ઘરેલુ એલપીજી કનેક્શન આપવા પર અસ્થાયી રૂપે રોક લગાવવામાં આવી છે. આ અંગે વધતી ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા મારફતે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા આપવી પડી છે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, “વૈશ્વિક સ્તરે પ્રવર્તતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને દરિયાઈ માર્ગોની અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, નવા કનેક્શન આપવાની પ્રક્રિયા હાલમાં સ્થગિત રાખવામાં આવી છે. અત્યારે એલપીજી વિતરકોનો મુખ્ય ધ્યાન હાલના ગ્રાહકોને સમયસર રિફિલ સિલિન્ડર સપ્લાય કરવા પર છે, જેથી રસોઈ ગેસ જેવી અત્યંત આવશ્યક સેવાઓ ખોરવાય નહીં.”
e-KYC ચકાસણી અને ડુપ્લિકેટ કનેક્શન હટાવવાની ઝુંબેશ
ઓઇલ કંપનીના વરિષ્ઠ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રતિબંધ પાછળ માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો જ નથી, પરંતુ દેશની અંદર ચાલી રહેલી એક મોટો સુધારાત્મક ઝુંબેશ પણ જવાબદાર છે. સરકાર હાલમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી સ્તરે ગ્રાહકોની રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા પારદર્શક બનાવવા માટે ઇ-કેવાયસી (e-KYC) ચકાસણી પૂર્ણ કરવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.
સિસ્ટમમાંથી નકલી, ડુપ્લિકેટ અથવા એક કરતા વધુ બેનામી કનેક્શન નાબૂદ કરવાનો આ મુખ્ય હેતુ છે. સરકારનું માનવું છે કે એકવાર તમામ ગ્રાહકોનું ચકાસણી પૂર્ણ થઈ જશે અને ડેટાબેઝ સ્વચ્છ થઈ જશે, તે પછી જ નવા કનેક્શન માટેનું ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન પોર્ટલ ફરીથી ખોલવામાં આવશે. આ સુધારાત્મક પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવામાં હજુ થોડા મહિનાનો સમય લાગી શકે છે.
એલપીજીના વર્તમાન ભાવ અને રાહત
દેશની પ્રમુખ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (IOCL, BPCL અને HPCL) એ આજે, ૨૭ ઓગસ્ટના રોજ ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. દિલ્હી, મુંબઈ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર સામાન્ય ગ્રાહકો માટે જૂના ભાવે જ ઉપલબ્ધ છે.
બીજી તરફ, આ મહિનાની શરૂઆતમાં (૧ ઓગસ્ટ) ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં આશરે ₹૧૯૪ થી ₹૨૦૦ સુધીનો નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. આ ભાવ ઘટાડાથી હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા અને નાના વેપારીઓને મોટી આર્થિક રાહત મળી છે. સરકાર સ્થિતિ સામાન્ય થતાં જ નવા કનેક્શનનું બુકિંગ ફરી શરૂ કરશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
