HDFC બેન્કે રિલાયન્સને પછડાટ આપી! અમીરોની સૌથી મોટી પસંદ બની આ બેન્ક!
ભારતના હાઈ નેટ વર્થ ઇન્વેસ્ટર્સ (HNIs) એટલે કે દેશના અમીર અને મોટા રોકાણકારો અત્યારે ભારતીય શેરબજાર પર પૂરેપૂરા બુલિશ મૂડમાં જોવા મળી રહ્યા છે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) પર લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં તેમના ઇક્વિટી પોર્ટફોલિયોનું મૂલ્ય હવે સુધીની સર્વોચ્ચ ઐતિહાસિક સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. PRIME ડેટાબેઝના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, માર્ચ ત્રિમાસિક ગાળાના અંતે જે HNI હોલ્ડિંગ ₹8.10 લાખ કરોડ હતું, તે જૂન ત્રિમાસિક ગાળાના અંત સુધીમાં 22.55% ના જંગી ઉછાળા સાથે ₹9.92 લાખ કરોડના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે.
માત્ર ત્રણ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં અમીર રોકાણકારોની સંપત્તિમાં ₹1.83 લાખ કરોડનો તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે. આ નવો આંકડો અગાઉ ડિસેમ્બર 2025માં નોંધાયેલા ₹9.56 લાખ કરોડના ઓલ-ટાઇમ હાઇ લેવલને પણ પાર કરી ગયો છે. આ મજબૂત વૃદ્ધિને કારણે NSE લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ HNI ની ભાગીદારી 1.99% થી વધીને 2.12% થઈ ગઈ છે, જે માર્ચ 2022 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ ઉપરાંત, ફ્રી-ફ્લોટ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં પણ તેમની હિસ્સેદારી વધીને 4.25% થઈ છે, જે છેલ્લા ચાર વર્ષનો નવો રેકોર્ડ છે.
શેરના ભાવમાં તેજી કે નવી ખરીદી? આંકડા શું કહે છે?
જોકે, પોર્ટફોલિયોના મૂલ્યમાં થયેલો આ અસાધારણ વધારો માત્ર નવી ખરીદીના કારણે જ થયો છે તેમ માનવું ભૂલભરેલું ગણાશે. આંકડાકીય વિશ્લેષણ બતાવે છે કે શેરની સંખ્યા અથવા ઓનરશિપ વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ NSE લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં HNI ની સરેરાશ હિસ્સેદારી 7.31% થી સહેજ ઘટીને 7.19% થઈ છે.
આ તફાવત બહુ સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે કે રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોના મૂલ્યમાં જે મોટો ઉછાળો આવ્યો છે, તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ સ્ટોક્સના ભાવમાં થયેલી તેજી અને વધારે માર્કેટ કેપ ધરાવતી મજબૂત કંપનીઓમાં થયેલું રોકાણ છે. ટૂંકમાં કહીએ તો, શેરોની કિંમતો વધવાને કારણે પોર્ટફોલિયોનું એકંદર મૂલ્ય કુદરતી રીતે વધી ગયું છે.
HDFC બેન્ક બની સૌથી મોટી પસંદ: ટોપ-10 હોલ્ડિંગ્સનું ગણિત
માર્કેટ વૅલ્યુએશનની દ્રષ્ટિએ અમીર રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં HDFC બેન્કે રિન્યુએબલ અને ઓઇલ જાયન્ટ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને પાછળ છોડીને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. જૂન ક્વાર્ટરના અંતે HDFC બેન્કમાં HNI હોલ્ડિંગનું મૂલ્ય ₹28,972 કરોડ નોંધાયું હતું, જ્યારે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ₹24,383 કરોડના મૂલ્ય સાથે બીજા સ્થાને સરકી ગઈ હતી.
ટાટા ગ્રુપની ટાઇટન કંપની ₹23,744 કરોડની હોલ્ડિંગ સાથે ત્રીજા સ્થાને રહી હતી. ત્યારબાદ આઇટી જાયન્ટ ઇન્ફોસિસ (₹17,251 કરોડ) અને કોટક મહિન્દ્રા બેન્ક (₹15,512 કરોડ)નો ક્રમ આવે છે. આ સિવાય BSE, JSW સ્ટીલ, સુઝલોન એનર્જી, બજાજ ફાઇનાન્સ અને વોડાફોન આઇડિયા પણ દેશના ટોપ-10 HNI હોલ્ડિંગ્સમાં સ્થાન મેળવવામાં સફળ રહ્યા હતા. આ ટોપ-10 સ્ટોક્સનું કુલ મૂલ્ય આશરે ₹1.68 લાખ કરોડ થાય છે, જે દેશના કુલ HNI ઇક્વિટી પોર્ટફોલિયોના લગભગ 17% હિસ્સો ધરાવે છે.
ભાવ ઘટે તો પણ ભરોસો કાયમ: ઇન્ફોસિસ અને સ્વિગી પર મોટો દાવ
જૂન ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન HNI રોકાણકારોએ સૌથી વધુ ખરીદી દેશની અગ્રણી આઇટી કંપની ઇન્ફોસિસ (Infosys) માં કરી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન કંપનીના શેરનો ભાવ 20% જેટલો તૂટ્યો હોવા છતાં, અમીર રોકાણકારોએ આ ઘટાડાને તકમાં વટાવીને આશરે ₹2,859 કરોડના વધારાના શેર ખરીદ્યા હતા. આ ખરીદીને કારણે તેમની પાસે ઇન્ફોસિસના વધુ 2.44 કરોડ શેર ઉમેરાયા હતા. જોકે, શેરના ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવાથી માર્કેટ વૅલ્યુની દ્રષ્ટિએ તેમની હોલ્ડિંગ ₹1,262 કરોડ ઘટીને ₹17,251 કરોડ રહી હતી.
અન્ય મોટી ખરીદીઓમાં ગોદરેજ કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ (₹1,611 કરોડ), ટોર્નેટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ (₹1,370 કરોડ) અને AU સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક (₹1,298 કરોડ) મુખ્ય હતા. ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રની સુઝલોન એનર્જીમાં પણ અમીરોએ ₹977 કરોડનું નવું રોકાણ કર્યું હતું. આ સમયગાળામાં સુઝલોનના શેરમાં 49% ની જોરદાર તેજી આવતાં તેમાં HNI હોલ્ડિંગનું મૂલ્ય ₹4,364 કરોડ વધીને ₹11,109 કરોડ થઈ ગયું હતું.
નવા જમાનાની ટેકનોલોજી કંપની સ્વિગી (Swiggy) પર પણ અમીર રોકાણકારોએ અલગ પ્રકારનો દાવ ખેલ્યો હતો. ક્વાર્ટર દરમિયાન સ્વિગીના શેરમાં 8% નો ઘટાડો નોંધાયો હોવા છતાં, HNI એ તેમાં ₹825 કરોડ ઠાલવ્યા હતા. માત્ર ઇન્ફોસિસ અને સ્વિગી આ બે કન્ઝર્વેટિવ અને ગ્રોથ સ્ટોક્સમાં જ અમીરોએ ભાવ ઘટાડા વચ્ચે કુલ ₹3,684 કરોડનું ભારે મૂડીરોકાણ કર્યું હતું. આ સિવાય HDFC બેન્ક, આનંદ રાઠી વેલ્થ, ICICI બેન્ક અને બજાજ ઓટોમાં પણ મોટી ખરીદી જોવા મળી હતી.
ક્યાં વેચવાલી થઈ? પ્રોફિટ બુકિંગ અને સ્માર્ટ એક્ઝિટ
બજારમાં ખરીદીની સામે કેટલીક કંપનીઓમાં ભારે વેચવાલી પણ જોવા મળી હતી. વોરી એનર્જીસ (Waaree Energies) માં HNI હોલ્ડિંગમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યાં અમીરોએ આશરે ₹2,031 કરોડની નેટ વેચવાલી કરીને પોતાની હિસ્સેદારી 63.82 લાખ શેર ઘટાડી હતી. એસજી માર્ટ (SG Mart) ₹1,284 કરોડના વેચાણ સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું હતું, જ્યારે વિપ્રો (Wipro) અને BSE માંથી પણ અંકુશિત વેચવાલી કરીને અનુક્રમે ₹568 કરોડ અને ₹567 કરોડ પાછા ખેંચવામાં આવ્યા હતા.
અહીં નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે કેટલીક કંપનીઓમાં HNI એ પોતાના શેર વેચ્યા કે હિસ્સો ઘટાડ્યો હોવા છતાં તે સ્ટોક્સના ભાવમાં મજબૂત રેલી જોવા મળી હતી. દાખલા તરીકે, ક્વાર્ટર દરમિયાન BSE ના શેરમાં 44.05% અને વોડાફોન આઇડિયામાં 69.52% નો સટ્ટાકીય ઉછાળો આવ્યો હતો. તેવી જ રીતે સ્ટર્લાઇટ ટેકનોલોજીસ (247.75%), ક્યુપિડ (128.56%) અને યસ બેન્ક (40.17%) ના શેરોમાં મજબૂત તેજી હોવા છતાં અમીરોએ પ્રોફિટ બુકિંગ કરીને પોતાની હોલ્ડિંગ ઘટાડી હતી.
વોડાફોન આઇડિયાનું ઉદાહરણ આ ગણિતને સમજવા માટે શ્રેષ્ઠ છે. HNI એ આ કંપનીના આશરે ₹456 કરોડના શેર વેચ્યા અને તેના રોકાણકારોની સંખ્યામાં 6,000 નો ઘટાડો થયો. છતાં, શેરના ભાવમાં 70% ની તેજી આવવાને કારણે પોર્ટફોલિયોની કુલ માર્કેટ વૅલ્યુ ₹4,154 કરોડ વધીને ₹10,894 કરોડ થઈ ગઈ હતી.
નાની કંપનીઓમાં વધુ હિસ્સેદારી અને ભારતીય બજારનું નવું ચિત્ર
અમીર રોકાણકારોનું રોકાણ માત્ર જૂની કે મોટી કંપનીઓ પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ તેનો દાયરો ઘણો વ્યાપક બન્યો છે. જૂન ક્વાર્ટરના અંત સુધીમાં HNI રોકાણકારોએ NSE ની 2,284 લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં રોકાણ કરી રાખ્યું હતું, જે માર્ચમાં 2,200 હતું. એટલે કે એક્સચેન્જ પર લિસ્ટેડ 98% કંપનીઓમાં HNI ની હાજરી છે.
પરંતુ ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ જોવામાં આવે તો, જે કંપનીઓમાં HNI ની હિસ્સેદારી સૌથી વધુ (40% થી 63.47% સુધી) છે, તે મોટાભાગે નાની અને સ્મોલ-કેપ કંપનીઓ છે. આ યાદીમાં ગ્રેડિયન્ટ ઇન્ફોટેનમેન્ટ (63.47%), યુનિવા ફૂડ્સ (59.30%) અને આરએમ ડ્રિપ (48.68%) અગ્રણી છે. આ હાઇ-હિસ્સેદારી ધરાવતી ટોપ-10 કંપનીઓમાંથી 9 કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ ₹1,300 કરોડથી પણ ઓછું છે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય શેરબજારના માલિકી હક્કમાં બહુ મોટો માળખાકીય ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. જૂન ત્રિમાસિક ગાળામાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ની હિસ્સેદારી ઘટીને 14 વર્ષના નીચલા સ્તરે એટલે કે 15.88% પર આવી ગઈ છે. તેની સામે દેશના ઘરેલું સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs), રિટેલ રોકાણકારો અને HNI ની સંયુક્ત ભાગીદારી 28.66% ની ઓલ-ટાઇમ હાઇ સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે, જે દર્શાવે છે કે હવે ભારતીય બજારની દોર વિદેશીઓ કરતાં સ્થાનિક અમીરો અને રોકાણકારોના હાથમાં વધુ સુરક્ષિત છે.
